613 złotych miesięcznie na ochronę zdrowia każdego mieszkańca

613 złotych miesięcznie. Tyle wynoszą planowane na 2027 rok publiczne wydatki na ochronę zdrowia w przeliczeniu na jednego obywatela.

Miliardy są abstrakcyjne, dlatego warto wydatki na ochronę zdrowia przeliczyć na skalę, którą łatwiej sobie wyobrazić. A potem zadać drugie pytanie: skąd właściwie pochodzą pieniądze finansujące system? W ostatnich latach, obok składki zdrowotnej, coraz większe znaczenie ma dotacja z budżetu państwa.

Policzmy to bez skrótów. 274,1 miliardów zł z planu na 2027 rok dzielimy przez 37,243 milionów Polaków i przez 12 miesięcy. Otrzymujemy około 7 360 zł rocznie, czyli 613 zł miesięcznie na Polaka. W 2026 roku koszt ten wynosi około 554 zł miesięcznie. Podaję obie wartości, żeby nie mieszać danych z różnych lat.

W przeliczeniu na jednego Polaka rocznie wygląda to tak:

• zdrowie — 7 360 zł,

• obrona — 5 373 zł,

• potrzeby oświatowe — 3 088 zł,

• program Rodzina 800+ — 1 657 zł.

A na co trafiają pieniądze NFZ? W uproszczonym przeliczeniu każdych 100 zł kosztów Funduszu to około:

• 46 zł na leczenie szpitalne,

• 10 zł na podstawową opiekę zdrowotną,

• 8 zł na ambulatoryjną opiekę specjalistyczną,

• 6 zł na refundację leków,

• 3 zł na psychiatrię,

• 2 zł na stomatologię.

Pozostała część obejmuje inne świadczenia i koszty Narodowego Funduszu Zdrowia.

Skąd NFZ ma pieniądze? W planie na 2026 rok około 184,3 mld zł przychodów pochodzi ze składki zdrowotnej, a około 26 mld zł z dotacji budżetowej.

Warto przyjrzeć się właśnie dotacji. W 2023 roku wynosiła około 0,2 mld zł, w 2025 roku planowano 18,3 miliardów zł, a ostatecznie wyszło 32,9 miliardów, w planie na 2026 rok — 26 miliardów zł, a w projekcie na 2027 rok — 41,5 miliardów zł. Pytanie brzmi, czy państwo polskie określiło docelową rolę tej dotacji w finansowaniu NFZ?

Składka zdrowotna pozostaje głównym źródłem przychodów NFZ, ale finansowanie z budżetu państwa ma coraz większe znaczenie. I właśnie temu chcę się przyjrzeć.

Źródła:

1. Raport PSOZ, rozdz. 4.1 i whitepaper „Sześć liczb” — publiczne wydatki na zdrowie ogółem 274,1 mld zł w planie na 2027 r. (7% PKB), za projektem budżetu NFZ 2027

2. Ustawa budżetowa na 2026 r., komunikat Ministerstwa Finansów — ochrona zdrowia 247,8 mld zł

3. Plan finansowy NFZ na 2026 r.: przychody 217,4 mld zł, składka 184,3 mld zł, dotacja 26 mld zł wobec 18,3 mld zł w 2025 r.; struktura kosztów: leczenie szpitalne 100,1 mld, POZ 22,8 mld, AOS 17,5 mld, refundacja 12,3 mld, psychiatria 6,9 mld, stomatologia 4,1 mld

4. Dotacja z 0,2 mld zł w 2023 r. do 41,5 mld zł w projekcie na 2027 r. — raport PSOZ, rozdz. 4.1

5. GUS, liczba ludności Polski na koniec czerwca 2026 r.: ok. 37 243 tys. osób

6. Uwaga redakcyjna: kwota na 2027 r. dzielona przez ludność z 2026 r. — to przybliżenie. Liczba ubezpieczonych różni się od liczby ludności; jeżeli resort poda wartość per ubezpieczony, podajemy obie obok siebie

Kwoty z planów i projektów budżetu to plan, nie wykonanie. Przeliczenia na mieszkańca są przybliżeniem — liczba ubezpieczonych różni się od liczby ludności.