Ile NFZ wydaje na leczenie osób w różnym wieku
Dane Narodowego Funduszu Zdrowia pokazują, jaka wartość świadczeń przypada na mieszkańca w różnym wieku: na niemowlę średnio 17 812 złotych rocznie, a na 19-latka 1281 złotych. W 2036 roku osób po 80. roku życia będzie 2,4 miliona, dlatego łączna wartość świadczeń wzrośnie, choć mieszkańców będzie mniej. Tymczasem na rehabilitację stacjonarną czeka się zwykle 297 dni.
Narodowy Fundusz Zdrowia publikuje dane o wartości świadczeń zdrowotnych dla osób w różnym wieku. Jeśli podzielimy wartość świadczeń sfinansowanych w 2025 roku przez liczbę mieszkańców, otrzymamy średnią kwotę przypadającą na jednego mieszkańca, a nie koszt leczenia jednego pacjenta. W tej średniej uwzględnione są również osoby, które przez cały rok nie korzystały ze świadczeń zdrowotnych. W zestawieniu uwzględniono świadczenia o łącznej wartości 153 miliardów 700 milionów złotych. Analiza nie obejmuje jednak wszystkich wydatków na ochronę zdrowia.
Średnio na jednego mieszkańca przypada 4118 złotych rocznie. Najwyższa kwota przypada na niemowlęta, to średnio 17 812 złotych rocznie, czyli prawie 14 razy więcej niż w przypadku 19-latka, na którego przypada 1281 złotych. Po 1. roku życia kwota spada, a od dorosłości rośnie wraz z wiekiem aż do 83. roku życia. Na osobę w tym wieku przypada średnio 10 538 złotych. Później kwota zaczyna spadać. Na 90-latka przypada 9527 złotych, a na 100-latka 4986 złotych.
Wartość świadczeń różni się również w zależności od płci. Na 30-letnią kobietę przypada średnio 2578 złotych rocznie, a na mężczyznę w tym samym wieku 1565 złotych. Po 60. roku życia sytuacja się odwraca. Na 65-letniego mężczyznę przypada 7586 złotych, a na kobietę w tym samym wieku 5979 złotych.
Osoby po 65. roku życia stanowią około 1/5 mieszkańców Polski, ale przypada na nie niemal połowa wartości świadczeń uwzględnionych w analizie. Choć niemowlęta mają najwyższą wartość świadczeń w przeliczeniu na jedną osobę, ich jest stosunkowo niestety niewiele, dlatego łączna kwota przypisana tej grupie wynosi 4,2 miliarda złotych. Najwięcej pieniędzy przypada na osoby w wieku od 61 do 80 lat. To aż 65,5 miliarda złotych. Wynika to zarówno z dużej liczby osób w tym wieku, jak i z wysokiej wartości świadczeń przypadających na jedną osobę.
A jak sytuacja może wyglądać za 10 lat? W 2036 roku mieszkańców Polski będzie o 1,3 miliona mniej niż w roku bazowym przyjętym w analizie. Mimo to łączna wartość świadczeń w symulacji wzrośnie o 6,4 miliarda złotych, czyli o 4,2%. Wyliczenie zakłada, że wartość świadczeń przypadających na osoby w poszczególnych grupach wiekowych pozostanie na obecnym poziomie. Powodem wzrostu będzie przede wszystkim starzenie się społeczeństwa. Liczba osób po 80. roku życia wzrośnie z 1,4 miliona do 2,4 miliona osób.
Sama grupa osób po 80. roku życia zwiększy wartość świadczeń o 10,2 miliarda złotych, czyli więcej niż wyniesie wzrost dla całej populacji. W większości młodszych grup liczba mieszkańców spadnie, dlatego zmniejszy się również łączna wartość przypisanych im świadczeń. Dotyczy to nawet osób w wieku 61 do 80 lat, ponieważ wielu przedstawicieli powojennego wyżu demograficznego przekroczy w tym czasie 80. rok życia.
Średnia kwota przypadająca na jednego mieszkańca wzrośnie z 4118 złotych do 4450 złotych rocznie. Łączna wartość świadczeń w symulacji będzie rosła do 2044 roku, a później zacznie spadać wraz ze zmniejszaniem się liczby ludności. Jednocześnie kwota przypadająca na jednego mieszkańca będzie rosła aż do 2060 roku. Powód jest prosty: w coraz mniej licznej populacji będzie coraz więcej osób starszych, na które przypada wyższa wartość świadczeń.
Trzeba jednak podkreślić, że nie jest to prognoza rzeczywistych wydatków Narodowego Funduszu Zdrowia. Wydatki zależą również od cen świadczeń, wynagrodzeń, rozwoju medycyny oraz decyzji dotyczących finansowania ochrony zdrowia. Według przywołanych danych między 2024 a 2025 rokiem wzrosły one o 10,7%, podczas gdy symulowany wpływ zmian demograficznych wynosi 4,2% w ciągu 10 lat.
Nie wiemy również, ile dzieci urodzi się w kolejnych latach. Główny Urząd Statystyczny przewidywał na 2025 rok 294 tysiące urodzeń, a urodziło się 234 tysiące dzieci. Dramatycznie mało. Znacznie łatwiej oszacować liczbę osób, które w 2036 roku będą miały ponad 80 lat, ponieważ wszystkie te osoby już dziś żyją. Nie oznacza to jednak, że znamy przyszłe koszty ich leczenia.
Jeżeli do wyliczeń dodamy świadczenia lekarzy rodziny oraz dopłaty do leków, wzrost wyniesie około 7,2 miliarda złotych. Analiza obejmuje jednak tylko określony zakres finansowanych świadczeń, a nie wszystkie przyszłe potrzeby zdrowotne i opiekuńcze. Osoby starsze potrzebują również długoterminowej opieki pielęgniarskiej, dostępu do geriatrów oraz wsparcia dla rodzin.
W 3 wskazanych rodzajach hospitalizacji osoby po 80. roku życia mają stanowić niemal połowę pacjentów. Chodzi o pobyty w szpitalu związane z niewydolnością serca, złamaniami po upadkach oraz chorobami nerek. Jednocześnie na rehabilitację stacjonarną czeka się zwykle 297 dni. A przecież od takiej rehabilitacji często zależy, czy starsza osoba po złamaniu odzyska sprawność i będzie mogła wrócić do domu. Na operację wymiany stawu kolanowego czeka się 276 dni, a na wymianę stawu biodrowego 240 dni.
Na przyjęcie na oddział geriatryczny, czyli oddział zajmujący się leczeniem osób starszych, czeka się 64 dni. Takich oddziałów jest jednak w Polsce stosunkowo niewiele, dlatego krótszy czas oczekiwania nie musi oznaczać niewielkiego zapotrzebowania na leczenie. Średni czas oczekiwania na leczenie w Polsce wynosi 50 dni. Trzeba jednak pamiętać, że podane czasy dotyczą pacjentów, którzy już otrzymali świadczenie, a nie terminów, które otrzymujemy dzisiaj podczas zapisywania się do kolejki.
Źródła:
Narodowy Fundusz Zdrowia, dane o wartości świadczeń zdrowotnych sfinansowanych w 2025 roku według wieku i płci: 153 miliardy 700 milionów złotych, średnio 4118 złotych na mieszkańca
Symulacja wartości świadczeń do 2036 roku przy obecnej wartości świadczeń w grupach wiekowych: wzrost o 6,4 miliarda złotych (4,2%), w tym osoby po 80. roku życia 10,2 miliarda złotych
Główny Urząd Statystyczny: prognoza 294 tysięcy urodzeń na 2025 rok, 234 tysiące urodzeń w 2025 roku
Źródło: https://ilenazdrowie.pl
