Interpelacja w sprawie definicji transakcji kontrolowanych w przepisach dotyczących cen transferowych

Interpelacja posła Janusza Kowalskiego z dnia 3 listopada 2024 roku w sprawie definicji transakcji kontrolowanych w przepisach dotyczących cen transferowych.

W związku z problematyką wykładni pojęcia "transakcja kontrolowana" zawartego w art. 23m ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jak i w art. 11a ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, wynikającej z faktu, iż przepisy definiują transakcję kontrolowaną jako identyfikowane na podstawie rzeczywistych zachowań stron działania o charakterze gospodarczym, w tym przypisywanie dochodów do zagranicznego zakładu, których warunki zostały ustalone lub narzucone w wyniku powiązań.

Pojęcie transakcji kontrolowanej obejmuje wszelkie działania gospodarcze (w tym działania o charakterze handlowym, kapitałowym, finansowym i usługowym), których rzeczywista treść identyfikowana jest na podstawie faktycznych zachowań stron.

Mając na uwadze powyższe, poseł Janusz Kowalski zwrócił się o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy w ocenie Ministerstwa Finansów dobrowolne umorzenie udziałów bez wynagrodzenia stanowi transakcję kontrolowaną, a w konsekwencji podlega obowiązkowi sporządzenia dokumentacji cen transferowych w przypadku przekroczenia progów dokumentacyjnych?

2. Czy planowane są zmiany polegające na wprowadzeniu pełniejszej definicji transakcji kontrolowanej?

3. Czy Ministerstwo Finansów planuje w najbliższym czasie zmiany przepisów polegające na implementacji dyrektywy UE dot. cen transferowych?

Oto odpowiedź Ministerstwa Finansów z dnia 21 listopada 2024 roku:

1. Czy w ocenie Ministerstwa Finansów dobrowolne umorzenie udziałów bez wynagrodzenia stanowi transakcję kontrolowaną, a w konsekwencji podlega obowiązkowi sporządzenia dokumentacji cen transferowych w przypadku przekroczenia progów dokumentacyjnych?

Definicja transakcji kontrolowanej unormowana jest w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych1 oraz w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych. Zgodnie z art. 23m ust. 1 pkt 6 ustawy PIT oraz art. 11a ust. 1 pkt 6 ustawy CIT, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2019 r.: transakcja kontrolowana jest zdefiniowana jako „identyfikowane na podstawie rzeczywistych zachowań stron działania o charakterze gospodarczym, w tym przypisywanie dochodów do zagranicznego zakładu, których warunki zostały ustalone lub narzucone w wyniku powiązań”. Stwierdzając czy dobrowolne umorzenie udziałów bez wynagrodzenia stanowi transakcję kontrolowaną, w ocenie Ministerstwa Finansów należy mieć na uwadze orzecznictwo NSA, który orzekał w tym zakresie (wyrok NSA z 28.11.2023 r., syg. II FSK 226/21, wyrok NSA z 28.11.2023 r., syg. II FSK 227/21, wyrok NSA z 28.11.2023 r., syg. II FSK 255/21, wyrok NSA z 28.11.2023 r., syg. II FSK 256/21). NSA we wskazanych wyżej wyrokach uznał, że dobrowolne umorzenie udziałów bez wynagrodzenia stanowi transakcję kontrolowaną. Przy rozpatrywaniu przedmiotowego zagadnienia NSA wziął pod uwagę m.in. znaczenie pojęcia: „działania o charakterze gospodarczym” oraz „ustalenie lub narzucenie warunków w wyniku powiązań”. Odnośnie charakteru gospodarczego w przypadku dobrowolnego umorzenia udziałów, NSA uznał że nieodpłatne umorzenia udziałów można traktować jako działania o charakterze gospodarczym. Ponadto NSA w przedmiotowych wyrokach uznał, że powiązania występujące między udziałowcami mogą mieć wpływ na warunki dobrowolnego umorzenia udziałów, a w konsekwencji, dobrowolne umorzenie udziałów bez wynagrodzenia może stanowić zdarzenie, którego warunki mogłyby zostać ustalone w wyniku powiązań. Do tego umorzenia dojdzie na skutek działań spółki, a dokładnie zgromadzenia jej wspólników i wspólnika, których warunki zostały ustalone lub narzucone w wyniku powiązań. W ocenie Ministerstwa Finansów, opierając się również na orzecznictwie NSA, dobrowolne umorzenie udziałów bez wynagrodzenia stanowi transakcję kontrolowaną, a w konsekwencji podlega obowiązkowi sporządzenia dokumentacji cen transferowych w przypadku przekroczenia progów dokumentacyjnych, o których mowa w art. 23w ustawy PIT / art. 11k ustawy CIT.

2. Czy planowane są zmiany polegające na wprowadzeniu pełniejszej definicji transakcji kontrolowanej?

Obecnie nie są planowane zmiany legislacyjne dotyczące definicji transakcji kontrolowanej. Należy mieć na względzie, iż w celu przyczynienia się do pewności i jednolitości stosowania prawa oraz zwiększenia bezpieczeństwa podatkowego podatników, Minister Finansów wydał interpretację ogólną z dnia 29 grudnia 2021 r. w spawie definicji transakcji kontrolowanej.

3. Czy Ministerstwo Finansów planuje w najbliższym czasie zmiany przepisów polegające na implementacji Dyrektywy UE dot. cen transferowych?

Projekt Dyrektywy Rady UE w sprawie cen transferowych 12954/2023, 2023/0322 (CNS) jest obecnie przedmiotem prac grupy roboczej Rady UE i jej ostateczny kształt nie jest znany. W trakcie prac analizowane są również alternatywne formy współpracy państw członkowskich w zakresie cen transferowych. Dlatego w chwili obecnej Ministerstwo Finansów nie planuje jeszcze żadnych prac legislacyjnych w zakresie zmiany przepisów dotyczących cen transferowych związanych z ewentualną implementacją dyrektywy.

Źródło: https://www.sejm.gov.pl