Interpelacja w sprawie dostosowania przepisów o ryczałcie do współczesnych usług informatycznych

Interpelacja posła Janusza Kowalskiego z dnia 20 sierpnia 2026 roku w sprawie dostosowania przepisów o ryczałcie do współczesnych usług informatycznych.

Obowiązujące zasady opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych coraz częściej powodują wątpliwości po stronie przedsiębiorców świadczących usługi informatyczne. Problem nie sprowadza się przy tym wyłącznie do wysokości poszczególnych stawek podatku. Jego źródłem jest przede wszystkim sposób, w jaki ustawodawca określił zakres usług objętych konkretnymi stawkami, odwołując się zarówno do opisów rodzajów działalności, jak i do klasyfikacji PKWiU.

W przypadku branży IT rozwiązanie to staje się szczególnie problematyczne. Zakres usług informatycznych rozwija się bardzo szybko, pojawiają się nowe specjalizacje i modele świadczenia usług, których charakter nie zawsze daje się jednoznacznie przyporządkować do grupowań wynikających z klasyfikacji opracowanej wiele lat temu. Dotyczy to między innymi usług związanych z architekturą systemów, integracją rozwiązań informatycznych, chmurą obliczeniową, automatyzacją procesów, cyberbezpieczeństwem, przetwarzaniem danych czy wykorzystaniem sztucznej inteligencji.

W praktyce podatnik, który chce prawidłowo ustalić stawkę ryczałtu, musi najpierw dokonać szczegółowej kwalifikacji świadczonych przez siebie usług. Nie zawsze jest to możliwe w sposób jednoznaczny, a błędna kwalifikacja może prowadzić do zastosowania niewłaściwej stawki podatku i powstania zaległości podatkowej wraz z odsetkami.

Szczególne znaczenie mają w tym zakresie wątpliwości dotyczące rozgraniczenia usług opodatkowanych stawką 12% od usług, do których może mieć zastosowanie stawka 8,5%. Przepisy przewidują podwyższoną stawkę dla określonych kategorii usług informatycznych, w tym usług związanych z oprogramowaniem, nie określają jednak w sposób dostatecznie precyzyjny granic tego pojęcia.

W ustawie występują również sformułowania odnoszące się do „oprogramowania” oraz „systemów informatycznych”, przy czym ustawodawca nie wprowadził definicji, które pozwalałyby podatnikowi jednoznacznie ustalić, jakie czynności mieszczą się w poszczególnych kategoriach. W rezultacie samo ustalenie, czy dana usługa jest „związana z oprogramowaniem”, może wymagać analizy zakresu wykonywanych czynności, klasyfikacji statystycznych oraz stanowisk organów podatkowych.

Taki model prowadzi do sytuacji, w której o wysokości podatku może decydować nie tyle rzeczywisty ekonomiczny charakter działalności przedsiębiorcy, ile sposób przypisania konkretnej usługi do określonego symbolu klasyfikacyjnego. Jest to szczególnie trudne do zaakceptowania w branży, w której zakres usług zmienia się szybciej niż klasyfikacje wykorzystywane przez ustawodawcę.

Niepewność ta ma bezpośrednie konsekwencje dla podatników. Przedsiębiorca, wybierając ryczałt, powinien mieć możliwość ustalenia z odpowiednim wyprzedzeniem, jaką stawkę podatku będzie zobowiązany stosować. Tymczasem obecne przepisy mogą prowadzić do sytuacji, w której podatnik dopiero w toku kontroli albo postępowania podatkowego dowiaduje się, że organ inaczej ocenia charakter świadczonych przez niego usług.

Problem nabiera dodatkowego znaczenia w związku z koniecznością przyszłego dostosowania przepisów podatkowych do zmian w klasyfikacji PKWiU. Obecna klasyfikacja PKWiU 2015 ma być stosowana na potrzeby ustawy o ryczałcie do końca 2028 r. Oznacza to, że w najbliższych latach ustawodawca i tak będzie musiał podjąć działania legislacyjne dotyczące przepisów odwołujących się do tej klasyfikacji.

Powstaje zatem potrzeba rozważenia, czy zmiany te powinny mieć wyłącznie charakter techniczny, polegający na zastąpieniu jednych symboli klasyfikacyjnych innymi, czy też powinny prowadzić do szerszego uporządkowania zasad ustalania stawek ryczałtu. W przeciwnym razie istnieje ryzyko, że obecne problemy interpretacyjne zostaną jedynie przeniesione do nowego systemu klasyfikacji.

Z punktu widzenia pewności i przejrzystości prawa podatkowego zasadne wydaje się stworzenie takich regulacji, które pozwalałyby przedsiębiorcom ustalać właściwą stawkę podatku na podstawie jasnych i możliwych do zastosowania kryteriów. Dotyczy to w szczególności sektora IT, w którym obecne przepisy nie zawsze nadążają za zmianami technologicznymi i rzeczywistym zakresem usług świadczonych na rynku.

Mając na uwadze powyższe, poseł Janusz Kowalski zwrócił się o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Finansów prowadzi obecnie analizy dotyczące problemów z ustalaniem właściwej stawki ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych przez przedsiębiorców świadczących usługi w branży IT? Jeżeli tak, jakie wnioski wynikają z przeprowadzonych dotychczas analiz?

2. Czy Ministerstwo Finansów dostrzega potrzebę doprecyzowania przepisów rozgraniczających usługi informatyczne podlegające opodatkowaniu stawką 12% od usług, do których zastosowanie może mieć stawka 8,5%?

3. W jaki sposób, zdaniem Ministerstwa Finansów, podatnik powinien obecnie rozstrzygać, czy świadczona przez niego usługa jest usługą „związaną z oprogramowaniem”, jeżeli ustawa nie zawiera definicji tego pojęcia ani jednoznacznych kryteriów pozwalających na dokonanie takiej kwalifikacji?

4. Czy Ministerstwo Finansów rozważa wprowadzenie do ustawy definicji lub innych ustawowych kryteriów pozwalających na jednoznaczne określenie znaczenia pojęć „oprogramowanie”, „system informatyczny” oraz usług „związanych z oprogramowaniem”? Jeżeli nie, z jakich powodów?

5. Czy Ministerstwo Finansów analizuje skalę sporów, postępowań podatkowych oraz wniosków o interpretacje indywidualne dotyczących stosowania stawek 8,5% i 12% w odniesieniu do usług IT? Jeżeli tak, jak kształtowała się ich liczba w ostatnich latach i jakie zagadnienia najczęściej były przedmiotem wątpliwości?

6. Czy Ministerstwo Finansów planuje zmianę przepisów ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym w związku z koniecznością odejścia od stosowania PKWiU 2015 do celów tej ustawy po 2028 r.? Jeżeli tak, kiedy planowane jest rozpoczęcie prac legislacyjnych i jaki jest przewidywany termin przedstawienia projektu zmian?

7. Czy przy przygotowywaniu zmian związanych z nową klasyfikacją PKWiU Ministerstwo Finansów zamierza ograniczyć się do technicznego dostosowania oznaczeń klasyfikacyjnych, czy też planowana jest szersza reforma zasad określania stawek ryczałtu dla poszczególnych rodzajów działalności?

8. Czy do czasu przeprowadzenia zmian ustawowych Ministerstwo Finansów przewiduje wydanie objaśnień podatkowych, interpretacji ogólnej lub innych wytycznych dotyczących kwalifikowania współczesnych usług informatycznych na potrzeby stawek ryczałtu, w szczególności w przypadkach budzących obecnie największe wątpliwości?

9. Czy Ministerstwo Finansów analizuje wpływ obecnych niejasności na sytuację przedsiębiorców świadczących nowe rodzaje usług informatycznych, w szczególności związanych z chmurą obliczeniową, automatyzacją, sztuczną inteligencją, integracją systemów, cyberbezpieczeństwem oraz przetwarzaniem danych?

10. Jakie działania zamierza podjąć Ministerstwo Finansów, aby przyszłe przepisy dotyczące ryczałtu nadążały za rozwojem nowych usług i modeli działalności gospodarczej, bez konieczności każdorazowego rozstrzygania wątpliwości podatników w drodze interpretacji indywidualnych lub postępowań podatkowych?

Oto odpowiedź Ministerstwa Finansów z dnia 11 września 2026 roku:

Zasady opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym, w tym również ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych reguluje ustawa o ryczałcie. Ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych są opodatkowane przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej prowadzonej m.in. w zakresie działalności usługowej. Na gruncie ustawy o ryczałcie działalność usługowa jest rozumiana jako pozarolnicza działalność gospodarcza, której przedmiotem są czynności zaliczone do usług zgodnie z Polską Klasyfikacją Wyrobów i Usług (PKWiU) wprowadzoną rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 4 września 2015 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy). 1 stycznia 2026 r. weszło w życie nowe rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2025 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU).

Jednakże, zgodnie z § 2 tego rozporządzenia, do dnia 31 grudnia 2028 r. do celów opodatkowania m.in. zryczałtowanym podatkiem dochodowym w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych stosuje się Polską Klasyfikację Wyrobów i Usług (PKWiU) wprowadzoną rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 4 września 2015 r. W chwili obecnej, nie zostały jeszcze podjęte prace legislacyjne w związku z obowiązywaniem do celów ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych do dnia 31 grudnia 2028 r. Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) z 2015 r. Nie został też przesądzony kierunek zmian ustawy o ryczałcie, ani nie został ustalony termin przedstawienia tych zmian. W szczególności, nie została podjęta decyzja w zakresie rezygnacji z obecnie stosowanej definicji działalności usługowej, rozumianej jako czynności zaliczone do usług zgodnie z Polską Klasyfikacją Wyrobów i Usług (PKWiU). Dotyczy to także usług świadczonych w ramach szeroko pojmowanej branży IT, które także klasyfikowane są zgodnie z PKWiU. Nie przewidujemy również wydania objaśnień podatkowych, interpretacji ogólnej lub innych wytycznych dotyczących kwalifikowania „współczesnych usług informatycznych”. Klasyfikacja świadczonych usług, w tym również usług świadczonych w branży IT, do odpowiedniego grupowania PKWiU pozwala na prawidłowe opodatkowanie ryczałtem przychodów osiąganych z tytułu świadczenia danych usług. Klasyfikacji tej, co do zasady, dokonuje samodzielnie podatnik. Z wnioskiem o dokonanie klasyfikacji świadczonych usług według PKWiU podatnik może zwrócić się do Ośrodka Klasyfikacji i Nomenklatur Urzędu Statystycznego w Łodzi. Rozważymy natomiast wprowadzenie zmian ułatwiających podatnikom dokonywanie klasyfikacji świadczonych usług według PKWiU, np. poprzez wprowadzenie do polskiego porządku prawnego odrębnego instrumentu klasyfikacyjnego (podobnego do istniejących już instrumentów jak wiążąca informacja stawkowa na gruncie podatku VAT czy wiążąca informacja akcyzowa), dającego podatnikom możliwość uzyskania weryfikacji właściwego przyporządkowania wyrobu czy usługi na potrzeby podatków dochodowych. Dodatkowo informujemy, że nie posiadamy informacji na temat skali ewentualnych sporów czy postępowań podatkowych dotyczących stosowania stawek 8,5% i 12% w odniesieniu do usług IT.

Źródło: https://www.sejm.gov.pl