Interpelacja w sprawie dramatycznej sytuacji finansowej warsztatów terapii zajęciowej w Polsce

Interpelacja posła Janusza Kowalskiego z dnia 9 grudnia 2024 roku w sprawie dramatycznej sytuacji finansowej warsztatów terapii zajęciowej w Polsce.

W związku z pilnym apelem przedstawicieli warsztatów terapii zajęciowej zwracam się z interpelacją dotyczącą dramatycznej sytuacji finansowej warsztatów terapii zajęciowej w Polsce.

WTZ są kluczowymi placówkami wspierającymi osoby z niepełnosprawnościami, których celem jest umożliwienie uczestnikom prowadzenia możliwie samodzielnego życia. Jednak odrzucenie przez Komitet Stały Rady Ministrów projektu rozporządzenia zmieniającego algorytm przekazywania środków z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) doprowadziło do realnego zagrożenia funkcjonowania tych placówek.

W wyniku tej decyzji pracownicy warsztatów, mimo wysokich kwalifikacji i zaangażowania, zostali pozbawieni godziwego wynagrodzenia, co już teraz skutkuje odejściami do innych instytucji wspierających osoby z niepełnosprawnościami. Brak stabilnego finansowania oznacza także, że uczestnicy warsztatów mogą utracić dostęp do terapii niezbędnej dla ich rozwoju i rehabilitacji społeczno-zawodowej.

Mając na uwadze powyższe, poseł Janusz Kowalski zwrócił się o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy ministerstwo planuje podjąć kroki w celu zwiększenia dofinansowania warsztatów terapii zajęciowej w 2024 roku w trybie specjalnym, tak aby placówki te mogły zachować ciągłość funkcjonowania?

2. Czy w ramach nowelizacji przepisów zostanie uwzględniona propozycja zwiększenia dofinansowania o co najmniej 250 zł miesięcznie na jednego uczestnika od 2025 roku, co pozwoliłoby warsztatom dostosować się do wzrostu kosztów utrzymania i wynagrodzeń?

3. Czy ministerstwo planuje usprawnić proces legislacyjny dotyczący warsztatów terapii zajęciowej, aby uniknąć podobnych sytuacji w przyszłości?

4. Czy w związku z opóźnieniem przyjęcia projektu rozporządzenia ministerstwo podejmie działania w celu rozpoczęcia rozmów o finansowaniu warsztatów w roku 2026 i kolejnych już teraz, tak aby zapewnić ich stabilne funkcjonowanie?

Oto odpowiedź Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 24 stycznia 2025 roku:

Zgodnie z obowiązującymi przepisami podziału środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych dla samorządów wojewódzkich i powiatowych na realizację zadań lub rodzajów zadań określonych ustawą z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 44, z późn. zm.), w tym na dofinansowanie kosztów tworzenia i działania warsztatów terapii zajęciowej, również dodatkowych, bez względu na ich wysokość, dokonuje się według algorytmu dla wszystkich samorządów zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 13 maja 2003 r. w sprawie algorytmu przekazywania środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych samorządom wojewódzkim i powiatowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 1605, z późn. zm.). Fundusz nie przekazuje środków na tworzenie i działanie warsztatu terapii zajęciowej poza środkami wynikającymi z zapisów ww. rozporządzenia. 31 grudnia 2024 r. w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej opublikowane zostało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie algorytmu przekazywania środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych samorządom wojewódzkim i powiatowym (Dz. U. poz. 1984), które podwyższa dofinansowanie kosztów rocznego pobytu jednego uczestnika w warsztacie terapii zajęciowej z kwoty 33 696 zł na kwotę 35 196 zł (wzrost o 1 500 zł) w 2025 r. i w latach następnych. Wysokość podwyższonych kwot dofinansowania wychodzi naprzeciw oczekiwaniom środowiska warsztatów terapii zajęciowej, uwzględniając przy tym możliwości finansowe Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oraz konieczność realizacji innych zadań wynikających z ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych i programów Zarządu PFRON. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej postępuje zgodnie z obowiązującą w przepisach procedurą legislacyjną, która jest wieloetapowa. Z tego względu nie ma możliwości dokładnego przewidzenia tempa prac ( na które wpływ mają ewentualnie też inne okoliczności, w tym m.in. zgłaszane uwagi i wątpliwości do znajdującego się w procesie legislacyjnym projektu aktu prawnego). Kierownictwo Ministerstwa dokłada wszelkich starań, aby proces legislacyjny projektów aktów prawnych przebiegał tak sprawnie, jak to możliwe. W grudniu 2024 r. odbyły się dwa spotkania przedstawicieli Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z przedstawicielami środowiska warsztatów terapii zajęciowej, na których omówiono aktualną sytuację WTZ w Polsce i plany na 2025 rok. Informuję ponadto, że uchwałą Krajowej Rady Konsultacyjnej do Spraw Osób Niepełnosprawnych z dnia 26 czerwca 2024 r. powołano doraźny Zespół problemowy do spraw aktywizacji zawodowej osób z niepełnosprawnościami. Do zadań zespołu należy m.in. wyznaczenie obszarów i kierunków zmian w systemie aktywizacji zawodowej osób z niepełnosprawnościami, a także opracowanie zgodnych z Konwencją o prawach osób z niepełnosprawnościami propozycji rozwiązań prawnych i pozaprawnych, odpowiadających na indywidualne potrzeby pracowników z niepełnosprawnościami i zatrudniających ich pracodawców. W ramach ww. Zespołu utworzona została grupa robocza, która zajmie się kwestiami postulowanymi przez środowisko warsztatów terapii zajęciowej, w tym dotyczącymi sytuacji finansowej placówek.

Źródło: https://www.sejm.gov.pl