Interpelacja w sprawie finansów i przyszłości Jastrzębskiej Spółki Węglowej SA

Interpelacja posła Janusza Kowalskiego z dnia 10 sierpnia 2025 roku w sprawie sytuacji finansowej Jastrzębskiej Spółki Węglowej SA oraz działań rządu na rzecz stabilizacji i przyszłości spółki.

Jastrzębska Spółka Węglowa SA (JSW), będąca jednym z filarów polskiego przemysłu wydobywczego, znajduje się obecnie w bardzo trudnej sytuacji finansowej. Wysoki poziom zadłużenia, spadająca rentowność oraz rosnące koszty operacyjne stawiają pod znakiem zapytania dalszą zdolność spółki do prowadzenia działalności na dotychczasowym poziomie. Problemy JSW mają nie tylko wymiar gospodarczy, lecz także społeczny, gdyż stabilność tej firmy ma kluczowe znaczenie dla tysięcy pracowników oraz dla lokalnych społeczności zależnych od przemysłu węglowego.

Sytuacja ta wymaga pilnych i zdecydowanych działań ze strony rządu oraz Ministerstwa Aktywów Państwowych, aby zabezpieczyć przyszłość spółki, zminimalizować ryzyko jej upadku oraz chronić miejsca pracy. Konieczne jest przeprowadzenie restrukturyzacji finansowej, w tym rozważenie możliwości pozyskania dodatkowego wsparcia kapitałowego, które pozwoliłoby na zmniejszenie zadłużenia i umożliwiło inwestycje w modernizację zakładów. Równie istotne jest dostosowanie strategii rozwojowej JSW do zmieniających się warunków rynkowych oraz wyzwań związanych z transformacją energetyczną, tak aby spółka mogła zachować konkurencyjność na rynku krajowym i międzynarodowym.

Mając na uwadze powyższe, poseł Janusz Kowalski zwrócił się o odpowiedź na następujące pytania:

1. Jakie działania podejmuje Ministerstwo Aktywów Państwowych, aby poprawić sytuację finansową Jastrzębskiej Spółki Węglowej?
2. Czy planowane jest udzielenie spółce wsparcia finansowego, w tym dokapitalizowanie lub inne formy pomocy? Jeśli tak, jakie są konkretne plany w tym zakresie?
3. Jakie kroki są przewidziane w zakresie restrukturyzacji organizacyjnej i strategicznej spółki, aby dostosować jej funkcjonowanie do obecnych wyzwań?
4. W jaki sposób ministerstwo zamierza wspierać JSW w utrzymaniu miejsc pracy i minimalizowaniu negatywnych skutków dla pracowników?
5. Czy ministerstwo planuje zmiany w polityce energetycznej, które wpłyną na stabilizację i rozwój Jastrzębskiej Spółki Węglowej?
6. Jakie są plany ministerstwa dotyczące wsparcia inwestycji w nowoczesne technologie wydobywcze i poprawę efektywności energetycznej w JSW?
7. Czy ministerstwo rozważa współpracę z innymi krajowymi i zagranicznymi podmiotami w celu wzmocnienia pozycji JSW na rynku surowców?
8. Czy prowadzone są analizy dotyczące wpływu sytuacji JSW na bezpieczeństwo energetyczne Polski i jakie są wyniki tych analiz?
9. Jakie mechanizmy ministerstwo przewiduje, aby zapobiec powtórzeniu się kryzysu finansowego w JSW w przyszłości?

Oto odpowiedź Ministerstwa Aktywów Państwowych z dnia 23 września 2025 roku:

Skarb Państwa jest akcjonariuszem spółki notowanej na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie – Jastrzębskiej Spółki Węglowej S.A. (dalej również jako: JSW S.A., Spółka) i jako akcjonariuszowi przysługują mu wyłącznie uprawnienia wynikające z praw korporacyjnych, które są ściśle określone w Statucie JSW S.A. oraz w przepisach prawa, w szczególności w art. 375¹ ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych, zgodnie z którym walne zgromadzenie i rada nadzorcza nie mogą wydawać zarządowi wiążących poleceń dotyczących prowadzenia spraw spółki.

Minister Aktywów Państwowych zobowiązany jest działać w granicach wytyczonych przez przepisy prawa, co oznacza, że nie ma uprawnień do wkraczania w zakres spraw leżących w gestii Zarządu, jak również do wydawania wiążących poleceń dotyczących prowadzenia spraw Spółki. Zarządzanie Spółką jest wyłączną kompetencją Zarządu, natomiast sprawowanie stałego nadzoru nad działalnością Spółki zostało przypisane Radzie Nadzorczej.

Minister Aktywów Państwowych skorzystał ze swoich uprawnień i powołał w dniu 28 sierpnia 2025 r. nowego członka Rady Nadzorczej, który jest menedżerem z wieloletnim doświadczeniem w dużych spółkach kapitałowych na stanowiskach członka zarządu oraz dyrektora, przede wszystkim w obszarze ekonomiczno-finansowym. 1 września 2025 r. Rada Nadzorcza podjęła decyzję o odwołaniu Zastępcy Prezesa Zarządu ds. Ekonomicznych. Jednocześnie delegowała jednego członka Rady do czasowego wykonywania obowiązków Wiceprezesa ds. Ekonomicznych XI kadencji od 1 września 2025 r. do 30 listopada 2025 r. Powyższe działania mają wzmocnić nadzór nad Spółką oraz przyspieszyć wdrażanie planu restrukturyzacji.

Jastrzębska Spółka Węglowa wydobywa w głównej mierze węgiel metalurgiczny, który jest wykorzystywany do produkcji stali. W 2024 r. w JSW S.A. wyprodukowano 12,3 mln ton węgla, z czego węgla do celów energetycznych 2,33 mln ton. Przekłada się to na 7,1% węgla kamiennego energetycznego wydobytego w polskich kopalniach w 2024 r.

W ostatnich latach branża hutnicza znajduje się pod silnym wpływem dynamicznie zmieniającej się sytuacji rynkowej, na którą oddziałują czynniki globalne takie jak wojna w Ukrainie, rosnąca niepewność wynikająca z napięć między USA, Chinami, Europą i Bliskim Wschodem, koszty nośników energii oraz inflacja. Negatywny wpływ wywiera też konkurencja ze strony Azji (Chiny, Indie), co przyczyniło się do spadku udziału Europy w globalnej produkcji hutniczej. Szczególnie dotkliwa dla producentów jest presja transformacji energetycznej i zaostrzające się normy środowiskowe wymuszające kosztowne inwestycje w dekarbonizację procesów hutniczych.

Przykładem trudnej sytuacji jest decyzja ArcelorMittal Poland z lipca 2025 r. o tymczasowym zatrzymaniu wielkiego pieca nr 3 w Dąbrowie Górniczej z powodu pogarszających się warunków rynkowych.

Rozwiązanie problemów branży hutniczej, w tym wydobycia węgla metalurgicznego i koksownictwa, wymaga systemowego podejścia i rozmów na poziomie Unii Europejskiej. Jastrzębska Spółka Węglowa może stać się częścią koncepcji reindustrializacji Polski, ale najpierw trzeba ustabilizować jej sytuację finansową.

Zarząd JSW S.A. wprowadził Plan Strategicznej Transformacji, który kładzie nacisk na ochronę płynności finansowej i ograniczenie kosztów nieistotnych dla potencjału operacyjnego Spółki i jej podmiotów zależnych. W ramach planu realizowane są inicjatywy w kluczowych obszarach: poprawa efektywności wydobycia („Efektywna Kopalnia”), optymalizacja zakupów i gospodarki materiałowej, racjonalizacja wydatków inwestycyjnych oraz digitalizacja procesów wsparcia w całej Grupie. Efekty działań są raportowane na stronie www.jsw.pl.

JSW S.A. złożyła także wniosek o zwrot składki solidarnościowej w wysokości 1,6 mld zł. Była jedynym podmiotem w Polsce zobowiązanym do jej zapłaty, co skutkowało podwójnym obciążeniem dochodu za 2022 rok (19% CIT + 25% składki). Obciążenie to znacząco zwiększyło zobowiązania Spółki i przyczyniło się do dzisiejszej trudnej sytuacji finansowej.

Aby przeciwdziałać wahaniom cen, utworzony został Fundusz Inwestycyjny Zamknięty (FIZ), którego celem była ochrona płynności i zabezpieczenie przed ryzykiem zmienności cen węgla i koksu – odkładanie środków w okresie wysokich zysków i korzystanie z nich w czasie strat.

Ministerstwo Aktywów Państwowych wspiera działania Zarządu JSW S.A. w staraniach o zwrot 1,6 mld zł i prowadzi analizy w zakresie wpływu składki solidarnościowej na finanse Spółki oraz możliwości jej zwrotu, aby móc wesprzeć ją w działaniach właścicielskich.

Źródło: www.sejm.gov.pl

Janusz Kowalski, Poseł na Sejm RP 👍