Interpelacja w sprawie rozbieżności funkcjonalnych między papierowym formularzem UPL 1P a elektronicznym UPL 1

Interpelacja posła Janusza Kowalskiego z dnia 19 lutego 2025 roku w sprawie rozbieżności funkcjonalnych między papierowym formularzem UPL 1P a elektronicznym UPL 1.

Zwracam się z interpelacją w sprawie rozbieżności funkcjonalnych między papierowym formularzem UPL‑1P a elektronicznym UPL‑1, dotyczących możliwości wyboru podatków, których dotyczy deklaracja. Rozbieżności te powodują, że obywatelom korzystającym z różnych form składania deklaracji podatkowych pozostają niejasne zasady, co rodzi niepewność interpretacyjną oraz wpływa na efektywność całego systemu administracyjnego.

Innym istotnym aspektem jest wpływ zaistniałych różnic na zaufanie obywateli do instytucji państwowych i stosowanych rozwiązań informatycznych. Ujednolicenie funkcjonalności formularzy UPL‑1P i UPL‑1 nie tylko przyczyni się do zwiększenia transparentności i równości wobec podatników, ale również wpłynie korzystnie na rozwój cyfryzacji administracji. W dobie powszechnego korzystania z elektronicznych narzędzi, konieczne jest wprowadzenie jednolitych mechanizmów, które umożliwią intuicyjny i spójny proces składania deklaracji podatkowych.

Mając na uwadze powyższe, poseł Janusz Kowalski zwrócił się o odpowiedź na następujące pytania:

1. Jakie były przyczyny zastosowania opcji wyboru podatków wyłącznie w formularzu papierowym UPL‑1P, podczas gdy wersja elektroniczna UPL‑1 nie umożliwia dokonywania takich wyborów?

2. Czy ministerstwo przewiduje w najbliższym czasie zmiany, które ujednoliciłyby funkcjonalność obu formularzy, tak aby użytkownicy korzystający z wersji elektronicznej mieli możliwość wyboru podatków, których dotyczy deklaracja?

3. W jaki sposób ministerstwo zamierza zapewnić przejrzystość oraz jednolitość procedur deklaracyjnych, aby cały proces składania deklaracji był intuicyjny i odpowiadał wymaganiom obywateli w erze cyfryzacji?

Oto odpowiedź Ministerstwa Finansów z dnia 13 marca 2025 roku:

„1. Jakie były przyczyny zastosowania opcji wyboru podatków wyłącznie w formularzu papierowym UPL1P, podczas gdy wersja elektroniczna UPL1 nie umożliwia dokonywania takich wyborów?”

Formularze pełnomocnictw do podpisywania deklaracji umożliwiają podatnikom, płatnikom i inkasentom złożenie pełnomocnictwa, na podstawie którego osoba w nim wskazana jest uprawniona do podpisywania deklaracji swojego mocodawcy. Minister Finansów w rozporządzeniu z dnia 29 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów pełnomocnictw do podpisywania deklaracji oraz wzorów zawiadomień o zmianie lub odwołaniu tych pełnomocnictw (Dz. U. z 2018 r. poz. 562) określił dwa wzory pełnomocnictwa do podpisywania deklaracji:

1) pełnomocnictwa do podpisywania deklaracji składanej w postaci papierowej (UPL-1P), oraz

2) pełnomocnictwa do podpisywania deklaracji składanej za pomocą środków komunikacji elektronicznej (UPL-1).

Art. 80a § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111) wyraża zasadę, zgodnie z którą pełnomocnictwo do podpisywania deklaracji oraz zawiadomienie o odwołaniu tego pełnomocnictwa składa się organowi podatkowemu właściwemu w sprawach podatku, którego dana deklaracja dotyczy. Stąd wynika konieczność wskazania w formularzu UPL-1P konkretnego podatku. Wyjątek od ww. zasady stanowi przypadek, w którym pełnomocnictwo (papierowe lub w postaci elektronicznej) dotyczy deklaracji składanej za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Wówczas stosowne umocowanie składa się naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu w sprawach ewidencji podatników i płatników (art. 80a § 2a) albo Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej (art. 80a § 2c). W konsekwencji wzór formularza pełnomocnictwa UPL-1, w odróżnieniu do wzoru formularza pełnomocnictwa UPL-1P, „nie przewiduje konieczności wskazania podatku, dla którego jest składana deklaracja. Wzór ten ma uniwersalny charakter w tym znaczeniu, że odnosi się do deklaracji na każdy podatek, bez względu na to, w czyjej właściwości on pozostaje”.

Wskazana w interpelacji różnica w treści wzorów formularzy pełnomocnictw UPL jest zatem związana ze sposobem składania deklaracji. Nałożenie obowiązku wskazywania konkretnego podatku w formularzu pełnomocnictwa do podpisywania deklaracji składanej za pomocą środków komunikacji elektronicznej (UPL-1) skutkowałoby wprowadzeniem rozwiązania niekorzystnego dla obywateli (ograniczenie pełnomocnictwa tylko do deklaracji w ramach wskazanego podatku, konieczność składania większej liczby pełnomocnictw), a tym samym stanowiłoby rewersję w procesie cyfryzacji usług publicznych.

„2. Czy Ministerstwo przewiduje w najbliższym czasie zmiany, które ujednoliciłyby funkcjonalność obu formularzy, tak aby użytkownicy korzystający z wersji elektronicznej mieli możliwość wyboru podatków, których dotyczy deklaracja?

W jaki sposób Ministerstwo zamierza zapewnić przejrzystość oraz jednolitość procedur deklaracyjnych, aby cały proces składania deklaracji był intuicyjny i odpowiadał wymaganiom obywateli w erze cyfryzacji?”

W Ministerstwie Finansów trwają prace koncepcyjne nad wprowadzeniem zmian dotyczących pełnomocnictwa do podpisywania deklaracji, w tym również modyfikacji wzoru formularza pełnomocnictwa UPL-1. Na aktualnym etapie prac zakłada się, że zmiany dotyczyłyby w szczególności procesu składania i obsługi tego pełnomocnictwa. Zakres zmian mógłby obejmować również połączenie formularza UPL-1 i UPL-1P, które umożliwiłoby składanie deklaracji elektronicznych i papierowych na podstawie jednego pełnomocnictwa. Dodatkowo rozważana jest automatyzacja procesu obsługi pełnomocnictw UPL-1, co w znacznym stopniu przyczyniłoby się do wyeliminowania obsługi manualnej tych pełnomocnictw. Wówczas cały proces byłby bardziej intuicyjny, tak aby odpowiadał oczekiwaniom obywateli.

Źródło: https://www.sejm.gov.pl