Interpelacja w sprawie sytuacji kadrowo-finansowej Jastrzębskiej Spółki Węglowej SA
Interpelacja posła Janusza Kowalskiego z dnia 8 października 2025 roku w sprawie sytuacji kadrowo-finansowej Jastrzębskiej Spółki Węglowej SA.
W ostatnim półroczu Jastrzębska Spółka Węglowa SA (JSW) odnotowała wyraźne pogorszenie wyników finansowych, co budzi rosnące obawy zarówno wśród pracowników, jak i obserwatorów rynku. Z danych za pierwszy kwartał 2025 roku wynika, że Grupa Kapitałowa JSW poniosła stratę netto w wysokości około 1,36 miliarda złotych, co stanowi znaczący spadek w porównaniu z analogicznym okresem roku ubiegłego. Przychody ze sprzedaży zmniejszyły się do około 2,438 miliarda złotych, podczas gdy w tym samym kwartale 2024 roku wynosiły one około 3,414 miliarda złotych.
Tak istotne pogorszenie wyników finansowych wskazuje na konieczność podjęcia zdecydowanych i długofalowych działań naprawczych. Wobec aktualnych trendów rynkowych, wahań cen węgla koksującego oraz rosnących kosztów operacyjnych, sytuacja spółki wymaga wypracowania stabilnej strategii finansowej. Grupa Kapitałowa JSW zatrudnia obecnie około 32 tysięcy osób, co czyni ją jednym z największych pracodawców w regionie i kluczowym elementem krajowego sektora górniczego.
W przestrzeni publicznej coraz częściej pojawiają się spekulacje dotyczące możliwych działań rządu wobec JSW. Część obserwatorów wskazuje, że podejmowane decyzje mogą prowadzić do przygotowania spółki do potencjalnej sprzedaży inwestorowi zagranicznemu. Takie przypuszczenia budzą uzasadnione pytania o przyszłość polskiego górnictwa i bezpieczeństwo surowcowe państwa.
Minister aktywów państwowych powołał do Rady Nadzorczej Jastrzębskiej Spółki Węglowej SA pana Bogusława Oleksego, który 3 października br. został oddelegowany do pełnienia funkcji prezesa Zarządu JSW SA. Warto wskazać, iż pan Bogusław Oleksy w złożonym przez siebie oświadczeniu lustracyjnym ujawnił fakt współpracy z organami bezpieczeństwa PRL. Informacja ta, mająca charakter publiczny, budzi uzasadnione wątpliwości co do zasad doboru kadry kierowniczej w spółkach z udziałem Skarbu Państwa. (źródło: wpolityce.pl).
Mając na uwadze powyższe, poseł Janusz Kowalski zwrócił się o odpowiedź na następujące pytania:
- Czy Ministerstwo Aktywów Państwowych planuje wdrożenie konkretnych działań pomocowych wobec Jastrzębskiej Spółki Węglowej SA oraz całej Grupy Kapitałowej JSW?
- Czy w przypadku dalszego pogarszania się wyników finansowych JSW jest planowane wdrożenie procesu restrukturyzacji spółki?
- Jakimi kryteriami kieruje się Ministerstwo Aktywów Państwowych przy powoływaniu członków rad nadzorczych spółek z udziałem Skarbu Państwa? W szczególności proszę o wyjaśnienie, z jakich przyczyn dochodzi do przypadków delegowania do organów tych spółek osób, które w swoich oświadczeniach lustracyjnych przyznały się do współpracy z organami bezpieczeństwa PRL. Czy ministerstwo uważa, że takie decyzje są zgodne ze standardami etycznymi i nie podważają zaufania społecznego do transparentności procesu nadzoru nad strategicznymi podmiotami państwowymi?
- Czy w procesie powołania pana Bogusława Oleksego do Rady Nadzorczej JSW uwzględniono fakt jego współpracy z organami bezpieczeństwa PRL?
- Czy w Ministerstwie Aktywów Państwowych funkcjonują jakiekolwiek procedury lub wytyczne, które wykluczają możliwość powoływania do władz spółek Skarbu Państwa osób mających przeszłość współpracy z aparatem bezpieczeństwa PRL? Jeśli tak – dlaczego w tym przypadku nie zostały zastosowane?
- Czy Ministerstwo Aktywów Państwowych rozważa wprowadzenie długofalowego programu stabilizacji sektora węglowego i koksowego, który obejmowałby również JSW?
- Jakie działania podejmuje Ministerstwo Aktywów Państwowych w celu ochrony miejsc pracy w JSW, zwłaszcza w kontekście potencjalnych decyzji restrukturyzacyjnych?
- Czy Ministerstwo Aktywów Państwowych może jednoznacznie wykluczyć możliwość sprzedaży JSW inwestorowi zagranicznemu?
- Jakie są długoterminowe plany Ministerstwa Aktywów Państwowych dotyczące roli JSW w krajowej polityce energetycznej i przemysłowej?
- Czy Ministerstwo Aktywów Państwowych rozważa podjęcie działań zmierzających do wykupu akcji Jastrzębskiej Spółki Węglowej SA w taki sposób, aby Skarb Państwa objął 100% udziałów w spółce? W szczególności proszę o wskazanie, czy w resorcie są prowadzone analizy dotyczące możliwości pełnego upaństwowienia JSW, a także jakie przesłanki ekonomiczne lub strategiczne mogłyby uzasadniać podjęcie takiej decyzji w kontekście bezpieczeństwa surowcowego i stabilności krajowego sektora górniczego.
- Czy w obliczu pogarszającej się sytuacji finansowej Ministerstwo Aktywów Państwowych analizuje możliwość czasowego obniżenia lub zawieszenia obciążeń fiskalnych dla JSW? Czy są rozważane konkretne instrumenty ulgowe lub podatkowe, które mogłyby poprawić jej konkurencyjność?
Oto odpowiedź Ministerstwa Aktywów Państwowych z dnia 12 listopada 2025 roku:
Minister Aktywów Państwowych, wykonując prawa z należących do Skarbu Państwa akcji Jastrzębskiej Spółki Węglowej S.A. (dalej: JSW, Spółka), dysponuje prawami korporacyjnymi wynikającymi z przepisów Kodeksu spółek handlowych oraz postanowień Statutu Spółki.
JSW jako spółka publiczna podlega przepisom dotyczącym informowania akcjonariuszy o wszystkich zdarzeniach mających istotny wpływ na sytuację gospodarczą, majątkową bądź finansową emitentów lub mogących w znaczny sposób wpłynąć na cenę lub wartość notowanych instrumentów finansowych. Informacje te są przekazywane do publicznej wiadomości w postaci bieżących i okresowych raportów umieszczanych na stronach internetowych Spółek. Emitenci papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na rynku regulowanym są obowiązani zapewnić posiadaczom papierów tego samego rodzaju, w takich samych okolicznościach, jednakowe traktowanie. JSW działa w cyklicznym sektorze. Średnie ceny węgla koksowego osiągane przez JSW w latach 2022 – I poł. 2025 spadły z kwoty ponad 1500 zł/t do ok. 694 zł/t, tj. o ponad 50%. W podobnym czasie, w latach 2021–2023, koszty pracownicze JSW wzrosły o około 60% (w 2024 r. wzrost kosztów został zatrzymany). Oto oczywiste źródła dzisiejszych problemów Spółki. Zarządy JSW przed 2024 r. nie wzięły pod uwagę faktu, że wysokie ceny węgla były jedynie przejściowe, zgodziły się na podwyżki płac i na 10-letnie gwarancje zatrudnienia (chociaż związkowcy chcieli tylko 5 lat). Obecne problemy JSW to przede wszystkim efekt złych decyzji zarządczych w latach 2022–2023: wydrenowania Spółki z zysków i wzrostu kosztów jej działalności. W tym miejscu przypomnę, że poprzedni Zarząd nie otrzymał absolutorium za 2023 r. i 2024 r. (miesiące, w których pełnili funkcje). Warto przypomnieć, że JSW była jedynym podmiotem w Polsce zobowiązanym do zapłaty składki solidarnościowej za 2022 r. Spółka najpierw zapłaciła 19% podatku CIT, a następnie 25% stawkę składki solidarnościowej w wysokości 1,6 mld zł. Zgodnie z rozporządzeniem Rady UE 2022/1854 dotyczącym interwencji w sytuacji nadzwyczajnej w celu rozwiązania problemu wysokich cen energii, składką miały być objęte zyski uzyskane w związku ze wzrostem cen na rynkach energii. JSW wydobywa węgiel koksowy na potrzeby hutnictwa, a nie energetyki. Pomimo tego tak skonstruowano przepisy, aby objąć JSW składką. Wprowadzenie przepisów, które zabrały Spółce 1,6 mld wypracowanych zysków, jest także przyczyną dzisiejszej sytuacji. Nadmierne obciążenie Spółki w 2023 r. przynosi teraz negatywne efekty. Od końca 2024 r. w JSW realizowany jest Plan Strategicznej Transformacji zakładający inicjatywy w czterech kluczowych blokach: poprawę efektywności wydobycia, optymalizację procesów zakupowych, racjonalizację wydatków inwestycyjnych i optymalizację funkcji wsparcia. Największy efekt ma przynieść model „Efektywnej Kopalni”, zwiększający efektywność pracy maszyn i ograniczający postoje, co ma podnieść efektywność pracy załóg. Mniej priorytetowe przedsięwzięcia przesunięto w czasie lub zoptymalizowano kosztowo.
Prowadzone są prace nad strategią zakupową dla poszczególnych kategorii usług i towarów. Spółka realizuje także pakiet działań zapewniających gotówkę w perspektywie krótkoterminowej, obejmujący: renegocjację umów z kontrahentami, uzyskanie odszkodowań z tytułu zdarzeń losowych w kopalniach JSW oraz wnioskowanie o odroczenie płatności składek ZUS. Zarząd JSW poinformował 29 września 2025 r., że ZUS pozytywnie rozpatrzył kolejny wniosek o odroczenie płatności składek (społecznych, zdrowotnych, FP, FGŚP i FEP) za sierpień–październik 2025 r. do 80% ich wysokości. Szacunkowa miesięczna kwota należnych składek wynosi 120–130 mln zł. Zarząd prowadzi również rozmowy ze stroną społeczną w celu wypracowania rozwiązań pozwalających utrzymać stabilność JSW i zapewnić ciągłość działalności w trudnych warunkach rynkowych.
11 października 2025 r. Zarząd podjął uchwałę o rozpoczęciu przygotowań do procesu restrukturyzacji biznesowej, mającej na celu stabilizację sytuacji płynnościowej. Pierwszy etap obejmuje stabilizację krótko- i średnioterminową, porozumienie ze stroną społeczną w zakresie dostosowania kosztów wynagrodzeń do sytuacji Spółki, uzyskanie nowych warunków finansowania oraz opracowanie możliwych form wsparcia przez Skarb Państwa. Etap ten ma zostać zrealizowany do końca stycznia 2026 r. W tym czasie Zarząd zamierza sfinalizować założenia planu naprawczego, mapę drogową oraz uproszczony model finansowy. Wyniki prac pozwolą ustalić dalsze działania naprawcze i określić ramy funkcjonowania JSW i Grupy Kapitałowej w perspektywie długoterminowej. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy zmieniającej ustawę o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego oraz ustawę o PIT, rozszerzający system wsparcia socjalnego na pracowników JSW, obejmując także górnictwo węgla koksowego. Pracownicy spółek objętych systemem, w tym JSW, będą mogli skorzystać z urlopów górniczych (do 5 lat), urlopów dla pracowników przeróbki (do 4 lat) oraz jednorazowych odpraw w wysokości 170 tys. zł. Świadczenia obejmą także pracowników kopalń niebędących w likwidacji, co ma ułatwić dobrowolne odejścia i redukcję zatrudnienia. Celem jest umożliwienie restrukturyzacji zatrudnienia w sektorze węgla koksowego oraz utrzymanie strategicznej działalności JSW S.A. w zakresie produkcji surowców krytycznych dla hutnictwa i przemysłu obronnego UE. W Ministerstwie Aktywów Państwowych rozważane są różne formy wsparcia Spółki. Działania te są uzgadniane z innymi resortami. Informacja o ostatecznym planie działania zostanie przekazana po uzgodnieniach i w porozumieniu ze służbami informacyjnymi JSW. W zakresie pytania dotyczącego sprzedaży JSW inwestorowi zagranicznemu informuję, że w Ministerstwie Aktywów Państwowych nie toczą się takie prace. Odnosząc się do pytania o możliwość pełnienia funkcji w organach Spółki przez osoby, które złożyły oświadczenia lustracyjne potwierdzające pracę lub współpracę z organami bezpieczeństwa państwa w latach 1944–1990, wskazuję, że ustawa z 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa nie wprowadza w tym zakresie żadnych ograniczeń. Wymogi wobec kandydatów do organów nadzorczych spółek z udziałem Skarbu Państwa wynikają z art. 19 ustawy z 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym, który przewiduje także konieczność uzyskania pozytywnej opinii Rady do spraw spółek. Zgodnie ze Statutem JSW S.A. delegowanie członka Rady Nadzorczej do czasowego wykonywania czynności członków Zarządu należy do jej uprawnień.
Źródło: www.sejm.gov.pl
Janusz Kowalski, Poseł na Sejm RP 👍
Bądźmy w kontakcie:
▶ YouTube
▶ Facebook
▶ Tik Tok
▶ Twitter
▶ Threads
▶ Instagram
▶ Linkedin
👉 NAPISZ DO MNIE: kontakt@januszkowalski.pl
