Interpelacja w sprawie wysokości świadczenia "Dobry Start" oraz zasadności jego dostosowania do wzrostu kosztów utrzymania

Interpelacja posła Janusza Kowalskiego z dnia 27 sierpnia 2026 roku w sprawie wysokości świadczenia "Dobry Start" oraz zasadności jego dostosowania do wzrostu kosztów utrzymania.

Program „Dobry Start“ funkcjonuje od 2018 r. i od początku jego obowiązywania wysokość świadczenia przysługującego na dziecko rozpoczynające rok szkolny wynosi 300 zł. Kwota ta, pomimo upływu ośmiu lat oraz zasadniczej zmiany warunków ekonomicznych, do dziś nie została podwyższona.

Świadczenie zostało wprowadzone jako realne wsparcie rodzin w ponoszeniu wydatków związanych z rozpoczęciem roku szkolnego i przygotowaniem wyprawki dla dziecka. Tymczasem od momentu uruchomienia programu nastąpił bardzo znaczący wzrost cen towarów i usług konsumpcyjnych. Skumulowana inflacja w tym okresie przekroczyła 56 proc. Oznacza to, że niezmienna nominalnie kwota świadczenia z roku na rok pozwala pokryć coraz mniejszą część wydatków, na które została przeznaczona. Przy takim wzroście poziomu cen obecna realna siła nabywcza świadczenia w wysokości 300 zł odpowiada jedynie około 192 zł według cen z 2018 r. Innymi słowy, w okresie funkcjonowania programu świadczenie utraciło ponad jedną trzecią swojej pierwotnej wartości.

W przypadku programu „Dobry Start“ ma ona bezpośrednie przełożenie na możliwość realizacji celu, dla którego świadczenie zostało ustanowione. Rodzice każdego roku ponoszą koszty zakupu zeszytów, przyborów szkolnych, plecaków, wyposażenia, odzieży i obuwia oraz innych artykułów niezbędnych dziecku w związku z rozpoczęciem nauki. Utrzymywanie przez osiem kolejnych lat tej samej kwoty świadczenia oznacza, że coraz większa część tych wydatków musi być finansowana bezpośrednio z budżetów gospodarstw domowych. Szczególnie wyraźnie widać to w rodzinach wychowujących kilkoro dzieci w wieku szkolnym, w których wydatki związane z początkiem roku szkolnego kumulują się w jednym okresie. Nominalna wysokość pomocy państwa pozostaje wprawdzie taka sama jak w 2018 r., jednak jej rzeczywista wartość oraz udział w pokrywaniu kosztów wyprawki są dziś zdecydowanie mniejsze.

Brak jakiegokolwiek mechanizmu aktualizacji wysokości świadczenia sprawia ponadto, że wraz z każdym kolejnym wzrostem cen jego rzeczywista wartość będzie nadal malała. W praktyce prowadzi to do stopniowego ograniczania zakresu pomocy państwa bez formalnego obniżania wysokości świadczenia. Rodzice otrzymują nadal 300 zł, lecz za tę kwotę mogą nabyć znacznie mniej niż w roku, w którym program został uruchomiony.

Po ośmiu latach funkcjonowania programu zasadne jest więc nie tylko rozważenie podwyższenia kwoty świadczenia, lecz także odpowiedź na pytanie, czy jego wysokość nie powinna zostać powiązana z obiektywnymi wskaźnikami ekonomicznymi albo przynajmniej podlegać okresowemu przeglądowi. Utrzymywanie bezterminowo kwoty ustalonej w 2018 r., niezależnie od skali wzrostu cen, prowadzi bowiem do coraz większego rozdźwięku między deklarowanym celem programu a rzeczywistym zakresem wsparcia otrzymywanego przez polskie rodziny.

Mając powyższe na uwadze, poseł Janusz Kowalski zwrócił się o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy Rada Ministrów dysponuje analizami dotyczącymi zmiany kosztów przygotowania dziecka do rozpoczęcia roku szkolnego w okresie od 2018 r. do 2026 r.? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie danych dotyczących zmian tych kosztów w poszczególnych latach oraz wskazanie, jaka część przeciętnych wydatków związanych z wyprawką szkolną była pokrywana przez świadczenie „Dobry Start“ w 2018 r., a jaka jest pokrywana obecnie.

2. Czy w ocenie Rady Ministrów świadczenie w wysokości 300 zł zapewnia obecnie porównywalny do 2018 r. poziom wsparcia rodzin w pokrywaniu kosztów związanych z rozpoczęciem roku szkolnego? Jeżeli tak, proszę o wskazanie danych i analiz stanowiących podstawę takiego stanowiska.

3. Czy Rada Ministrów analizowała możliwość ustalenia wysokości świadczenia „Dobry Start“ na poziomie odpowiadającym co najmniej realnej sile nabywczej kwoty 300 zł z 2018 r.? Jeżeli tak, proszę o wskazanie, jaka kwota świadczenia wynika z przyjętej przez Radę Ministrów metodologii i danych dotyczących wzrostu cen.

4. Jakie byłyby roczne skutki finansowe dla budżetu państwa podwyższenia świadczenia „Dobry Start“ z 300 zł odpowiednio do 400 zł, 450 zł, 470 zł i 500 zł na jedno uprawnione dziecko? Proszę o przedstawienie wyliczeń dla każdego z tych wariantów oraz wskazanie liczby dzieci przyjętej do kalkulacji.

5. Czy Rada Ministrów rozważa wprowadzenie mechanizmu okresowego przeglądu wysokości świadczenia „Dobry Start“, uwzględniającego zmianę poziomu cen lub kosztów związanych z przygotowaniem dziecka do rozpoczęcia roku szkolnego? Jeżeli tak, proszę o wskazanie rozważanych rozwiązań oraz częstotliwości takiego przeglądu.

6. Czy Rada Ministrów analizowała możliwość wprowadzenia mechanizmu waloryzacji świadczenia „Dobry Start“, który ograniczałby spadek jego realnej wartości w kolejnych latach? Jeżeli takie rozwiązanie nie jest rozważane, proszę o wskazanie przyczyn odstąpienia od tego mechanizmu.

7. W przypadku gdy Rada Ministrów nie planuje podwyższenia świadczenia „Dobry Start“, jakie konkretne przesłanki uzasadniają dalsze utrzymywanie jego wysokości na poziomie 300 zł ustalonym w 2018 r., pomimo istotnego spadku realnej siły nabywczej tej kwoty?

Oto odpowiedź Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 16 października 2026 roku:

Informuję, że w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie są prowadzone prace legislacyjne nad zmianą wysokości świadczenia dobry start, określonej w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu „Dobry start”.

Program „Dobry start”, w ramach którego przyznawane jest jednorazowe świadczenie w wysokości 300 zł na częściowe pokrycie wydatków związanych z rozpoczęciem roku szkolnego, stanowi jedną z wielu form wsparcia udzielanego polskim rodzinom. Aktualnie rodzice wychowujący dzieci w wieku szkolnym mogą też korzystać z powszechnego finansowego wsparcia, jakim jest świadczenie wychowawcze przyznawane w ramach programu „Rodzina 800+” . Świadczenie wychowawcze wypłacane jest co miesiąc na każde dziecko w rodzinie, które nie ukończyło 18 r. życia i przysługuje, niezależnie od dochodu, w podwyższonej od 1 stycznia 2024 r. wysokości 800 zł miesięcznie. Wsparcie udzielane w tej formie pozwala rodzinom m.in. na zwiększenie wydatków na edukację i może być wykorzystane również na pokrycie wydatków związanych z kupnem książek i pomocy naukowych czy opłaceniem dodatkowych zajęć dla dzieci. Osoby o niższych dochodach, będące rodzicami lub opiekunami dzieci uczących się w szkole, mogą ubiegać się o przyznanie zasiłku rodzinnego, który przysługuje do ukończenia przez dziecko 18 r. życia lub nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia przez nie 21 r. życia (albo 24 r. życia, jeżeli dziecko kontynuuje naukę w szkole lub w szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności).

Zasiłek rodzinny przysługuje po spełnieniu kryterium dochodowego, które wynosi 674 zł miesięcznie na osobę w rodzinie lub 764 zł gdy członkiem rodziny jest dziecko z niepełnosprawnością - w kwocie od 95 zł do 135 zł miesięcznie, w zależności od tego w jakim wieku jest dziecko.

Osoby, którym przyznano prawo do pobierania zasiłku rodzinnego, mogą ponadto ubiegać się o dodatki do zasiłku rodzinnego na dzieci uczące się w szkole, w szczególności z tytułu:

— rozpoczęcia roku szkolnego (100 zł wypłacane raz w roku, w związku z rozpoczęciem roku szkolnego albo rocznego przygotowania przedszkolnego);

— podjęcia przez dziecko nauki poza miejscem zamieszkania (113 zł miesięcznie w związku z zamieszkiwaniem w miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły lub 69 zł miesięcznie w związku z dojazdem z miejsca zamieszkania do miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły, dodatek przysługuje przez 10 miesięcy w roku w okresie pobierania nauki).

Odnośnie do przewidywanych rocznych skutków finansowych podniesienia kwoty świadczenia dobry start, uprzejmie informuję, że szacowany koszt podniesienia jego wysokości, przy założeniu, że skorzystałaby z niego analogiczna liczba dzieci jak w 2025 r. (4 702 594 dzieci) wyniósłby dla kwoty docelowej:

— 400 zł - 470,26 mln zł,

— 450 zł – 705,39 mln zł,

— 470 zł – 799,44 mln zł,

— 500 zł – 940,52 mln zł. Należy przy tym wskazać, że kwestie dotyczące kosztów związanych z edukacją dzieci należą do właściwości Ministra Edukacji Narodowej.

Źródło: https://www.sejm.gov.pl