Interpelacja ws. połączenia zmian w PCC oraz opłacie miejscowej i uzdrowiskowej z projektem ustawy o e-administracji (UD372)
Interpelacja posła Janusza Kowalskiego z dnia 18 września 2026 roku w sprawie połączenia zmian w PCC oraz opłacie miejscowej i uzdrowiskowej z projektem ustawy o e-administracji (UD372).
Projekt ustawy (UD372) obejmuje zmiany odnoszące się do dwóch różnych obszarów systemu danin publicznych. Pierwszy z nich dotyczy zasad pobierania opłaty miejscowej i uzdrowiskowej, stanowiących dochody jednostek samorządu terytorialnego. Drugi obejmuje zmianę przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych poprzez podwyższenie z 1000 zł do 3000 zł limitu zwolnienia z PCC przy sprzedaży rzeczy ruchomych.
Charakter obu rozwiązań jest odmienny. Zmiany dotyczące opłat miejscowej i uzdrowiskowej odnoszą się do zasad ich poboru, zakresu osób objętych opłatami oraz obowiązków podmiotów świadczących usługi hotelarskie. Z kolei zmiana w PCC dotyczy przede wszystkim drobnego obrotu rzeczami ruchomymi i ma prowadzić do ograniczenia obowiązków podatkowych przy transakcjach o stosunkowo niewielkiej wartości.
W uzasadnieniu projektu przedstawiono odrębne argumenty przemawiające za zmianami w każdym z tych obszarów. Nie jest jednak dostatecznie czytelne, jakie względy przemawiają za ich łącznym uregulowaniem w ramach jednego projektu ustawy i jaki wspólny cel legislacyjny uzasadnia przyjęcie takiej konstrukcji.
Kwestia ta ma znaczenie z punktu widzenia przejrzystości procesu stanowienia prawa. Łączenie w jednym projekcie rozwiązań dotyczących odmiennych rodzajów danin, różnych grup adresatów oraz odmiennych skutków finansowych może utrudniać odrębną ocenę zasadności i konsekwencji poszczególnych zmian. Dotyczy to w szczególności sytuacji, w której jedna część regulacji prowadzi do złagodzenia obowiązków podatkowych w zakresie PCC, podczas gdy druga wprowadza istotne zmiany w zasadach funkcjonowania opłat lokalnych.
Nie przesądzając o zasadności poszczególnych rozwiązań zawartych w projekcie UD372, celowe wydaje się zatem wyjaśnienie przesłanek, które zdecydowały o objęciu ich jednym procesem legislacyjnym, oraz wskazanie, czy rozważano procedowanie tych zmian w odrębnych projektach ustaw. Pozwoliłoby to również ustalić, czy przyjęta konstrukcja projektu zapewnia wystarczającą przejrzystość oceny skutków każdego z proponowanych rozwiązań.
Mając na uwadze powyższe, poseł Janusz Kowalski zwrócił się o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie względy merytoryczne i legislacyjne zdecydowały o połączeniu w jednym projekcie ustawy zmian dotyczących opłat miejscowej i uzdrowiskowej oraz zmian w podatku od czynności cywilnoprawnych?
Czy przy przygotowywaniu projektu UD372 wskazano wspólny cel legislacyjny uzasadniający objęcie tych dwóch odmiennych obszarów jednym projektem ustawy? Jeżeli tak, proszę o jego przedstawienie.
Czy analizowano możliwość procedowania zmian dotyczących opłat lokalnych oraz zmian w podatku od czynności cywilnoprawnych w dwóch odrębnych projektach ustaw? Jeżeli tak, z jakich powodów odstąpiono od takiego rozwiązania?
Czy dokonano oceny, czy połączenie w jednym projekcie regulacji odnoszących się do różnych rodzajów danin, różnych grup adresatów oraz odmiennych skutków finansowych pozostaje zgodne z zasadą przejrzystości i spójności procesu legislacyjnego?
Czy w toku prac nad projektem analizowano wpływ łącznego procedowania obu zmian na możliwość dokonania przez uczestników konsultacji publicznych odrębnej oceny każdego z proponowanych rozwiązań?
Czy ministerstwo posiada analizę wskazującą, że wspólne procedowanie obu zmian przynosi korzyści legislacyjne lub organizacyjne, których nie można byłoby osiągnąć poprzez przygotowanie dwóch odrębnych projektów?
Czy w toku dalszych prac nad projektem UD372 przewiduje się ponowną ocenę zasadności utrzymania obu obszarów regulacji w jednym projekcie ustawy, w szczególności z punktu widzenia przejrzystości procesu legislacyjnego i możliwości odrębnej oceny skutków każdej ze zmian?
Oto odpowiedź Ministerstwa Finansów z dnia 7 października 2026 roku:
Ustawa z dnia 18 września 2026 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (wpisana do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów pod numerem UD372) oczekuje na podpis Prezydenta RP, wobec czego prace legislacyjne nad tą ustawą zostały zakończone. Ustawa wprowadza zmiany w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych dotyczące przepisów regulujących pobieranie opłaty miejscowej i opłaty uzdrowiskowej. Zmiany te uporządkowują i doprecyzowują obowiązujące przepisy w zakresie obu opłat w celu uproszczenia i uszczelnienia poboru wskazanych danin publicznych. Zmiana w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych (dalej jako ,,PCC”) ma na celu podniesienie z 1.000 zł do 3.000 zł limitu zwolnienia przy sprzedaży rzeczy ruchomych. Łączne procedowanie zmian w tych dwóch ustawach uzasadniały następujące okoliczności. Po pierwsze zgodnie z art. 4 pkt 1 lit. g oraz pkt 3 lit. c i d ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 1252) zarówno wpływy z opłaty miejscowej i opłaty uzdrowiskowej, jak i wpływy z PCC stanowią dochód własny gmin. Dochody te gminy przeznaczają na zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty i realizację takich zadań własnych jak m.in. sprawy dotyczące lokalnego transportu zbiorowego, porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli, ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej. Mając na uwadze charakter zmian zawartych w ustawie, z których zmiana korzystna dla podatników wynikająca z podwyższenia zwolnienia od PCC wiązała się z ubytkiem w dochodach gmin, a zmiany prowadzące do uszczelnienia poboru opłat powinny wpłynąć korzystnie na budżety gmin, zasadnym było jednoczesne procedowanie zmian, które ostatecznie zrównoważyły zarówno interes podatników, jak i interes jednostek samorządu terytorialnego. Potwierdzeniem słuszności przyjętego rozwiązania była pozytywna opinia do projektu ustawy wydana przez Komisję Wspólną Rządu i Samorządu Terytorialnego. Kompensowanie utraconych dochodów gmin nie musi następować w ramach tej samej daniny, a połączenie opisanych wyżej zmian w jednej ustawie pozwoliło na bardziej elastyczne prowadzenie polityki finansowej państwa i zachowanie dbałości o dochody jednostek samorządu terytorialnego.
Na marginesie warto zauważyć, że z punktu widzenia ekonomiki prowadzenia długiego i skomplikowanego procesu legislacyjnego, za okoliczność przemawiającą za łącznym procedowaniem zmian w ustawach podatkowych, można uznać wąski zakres zmian w ustawie o PCC, ograniczający się do zmiany jednego wyrazu w przepisie. Takie działanie ustawodawcy nie jest jednostkowym przypadkiem. W przeszłości ze względu na potrzebę uniknięcia prowadzenia kilku oddzielnych procesów legislacyjnych, dotyczących podatków i opłat stanowiących dochód jednostek samorządu terytorialnego, decydowano się na łączenie w jednym projekcie ustawy kilku zmian w różnych ustawach podatkowych. Przykładem takiego działania jest ustawa z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 1045). W ocenie Ministra Finansów i Gospodarki ustawa, która zawiera rozwiązania pozytywne zarówno dla obywateli, jak i dla jednostek samorządu terytorialnego, nie powinna budzić wątpliwości z punktu widzenia przejrzystości procesu stanowienia prawa, ani utrudniać ocenę zasadności i konsekwencji poszczególnych zmian.
Źródło: https://www.sejm.gov.pl/sejm10.nsf/interpelacja.xsp?typ=INT&nr=19901
