Interwencja poselska w sprawie opodatkowania terminali intermodalnych
Interwencja poselska Janusza Kowalskiego z dnia 13 listopada 2024 roku w sprawie opodatkowania terminali intermodalnych.
W Sejmie procedowany jest rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku rolnym, ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o opłacie skarbowej (druk sejmowy nr 741).
Zgodnie z tym projektem, w art. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych dodaje się ust. 1a w brzmieniu: „1a. Zwolnieniu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze i pkt 1c, nie podlegają grunty, budynki i budowle wchodzące w skład obiektu infrastruktury usługowej, o którym mowa w ust. 2 pkt 2 załącznika nr 2 do ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym.”
Na skutek tak wprowadzanej zmiany grunty, budynki i budowle, stanowiące obiekty infrastruktury usługowej, wchodzące w skład wyłącznie akurat terminala towarowego będą wyłączone ze zwolnienia z podatku od nieruchomości (PoN).
Zgodnie z uzasadnieniem do projektu „Proponuje się zatem wyłączenie stosowania zwolnienia z podatku od nieruchomości dla infrastruktury kolejowej, określonego w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze i pkt 1c upol w zakresie gruntów, budynków i budowli wchodzących w skład terminala towarowego – w celu zapewnienia zgodności przepisów upol z art. 108 ust. 3 TFUE – wobec braku możliwości stosowania zwolnienia z podatku od nieruchomości gruntów, budynków i budowli wchodzących w skład terminala towarowego.”
Zwracam uwagę, że terminal towarowy jest jednym z wielu OIU (obiektów infrastruktury usługowej) wymienionych w ust. 2 załącznika nr 2 do UTK (ustawy o transporcie kolejowym).
Pozostałe OIU wymienione w tym Załączniku będą objęte zwolnieniem z PoN. Zwolnienie będzie więc np. dla OIU znajdujących się w punktach zaplecza technicznego, stanowiska technicznego, w tym stanowiska do mycia taboru, infrastrukturze portów morskich z dostępem do torów kolejowych czy kolejowych stacji paliw.
Uzasadnienie nie odnosi się w ogóle do tego, dlaczego ma być wymagana notyfikacja akurat w zakresie terminali towarowych, a nie ma przeszkód przeciwko wprowadzeniu zwolnienia dla OIU znajdujących się w innych obiektach wymienionych w załączniku nr 2 do UTK.
Nie jest również zrozumiałe, co oznacza wycofanie wniosku notyfikacyjnego, przy jednoczesnym uzasadnieniu wyłączenia dla terminali towarowych z uwagi na brak notyfikacji.
Nie jest zrozumiałe, czemu akurat zwolnienie OIU w terminalach towarowych miałoby być niedozwoloną pomocą publiczna, a obowiązujące i pozostające zwolnienie OIU np. w terminalach towarowych w portach, czy też OIU w punktach naprawy taboru czy na kolejowych stacjach paliwowych, nie stanowi niedozwolonej pomocy publicznej.
Ponadto, 17 października 2024 r. wydana została Opinia Rzecznik Generalnej w sprawie C-453/23 dotyczącej notyfikacji zwolnienia z PoN, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o PoN.
Pytanie prejudycjalne rozpatrywane przez Rzecznik Generalną dotyczyło więc procedury notyfikacji tego przepisu, którego dotyczy poprawka, tylko w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2023 r.
Rzecznik Generalna stwierdziła bez żadnych wątpliwości, że zwolnienie z PoN dla infrastruktury kolejowej udostępnianej przewoźnikom kolejowym, nie jest niedozwoloną pomocą publiczną. Z opinii wynika, że z niedozwoloną pomocą publiczną mielibyśmy do czynienia wyłącznie, jeśli zwolnienie byłoby selektywnie przyznane konkretnemu przedsiębiorcy, w sposób niezrozumiały i dyskryminujący.
W związku z powyższym, uprzejmie proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
- Jaki jest powód, że projektowany art. 7 ust. 1a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych odnosi się wyłącznie do Załącznika 2 ust. 2 pkt 2 ustawy o transporcie kolejowym, czyli wyłącznie i akurat do terminali towarowych?
- Jeśli uzasadnieniem odpowiedzi na pytanie 1 jest fakt, że zwolnienie z PoN dla OIU w terminalach towarowych nie przeszło procedury notyfikacji, to na jakiej podstawie inne obiekty wymienione w Załączniku 2 ust. 2 do UTK, np. punkty zaplecza technicznego (pkt 5), stanowiska techniczne, w tym stanowiska do mycia taboru (pkt 6), infrastruktura portów morskich z dostępem do torów kolejowych (pkt 7), kolejowe stacje paliw (pkt 9), dla których zwolnienie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych ma i będzie miał zastosowanie, nie wymagają przejścia procedury notyfikacji?
- Jaki był powód wycofania wniosku notyfikacyjnego z Komisji Europejskiej, o którym to wycofaniu jest mowa w uzasadnieniu do projektu wspomnianej na wstępie ustawy?
- Jak w świetle wycofania całego wniosku notyfikacyjnego ma się zwolnienie z PoN OIU na terenie terminali towarowych, do pozostałych zwolnień OIU? To znaczy, czy pozostałe zwolnienia OIU, których dotyczy art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy nie stanowią niedozwolonej pomocy publicznej i nie wymagają notyfikacji? Jeśli tak, to jaka jest różnica pomiędzy zwolnieniem z PoN OIU na terenie terminala towarowego, a zwolnieniem z PoN OIU na terenie np. infrastruktury portów morskich z dostępem do torów kolejowych? Czemu wyłącznie kwestia terminali towarowych wymagać ma notyfikacji? Czemu wyłącznie dla terminali towarowych brak notyfikacji powoduje konieczność wyłączenia ich ze zwolnienia z PoN, a w przypadku pozostałych OIU nie?
- Jak Minister Finansów zapatruje się na Opinię Rzecznik Generalnej w sprawie C-453/23 dotyczącą notyfikacji zwolnienia z PoN, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o PoN? W opinii tej Rzecznik wskazała jednoznacznie i bez żadnych wątpliwości, że zwolnienie infrastruktury kolejowej z PoN nie stanowi niedozwolonej pomocy publicznej, czemu zatem Minister Finansów twierdzi, że zwolnienie z PoN OIU na terenie terminali towarowych ma taką pomoc stanowić.
Odpowiedź Ministerstwa Finansów w sprawie interwencji poselskiej Janusza Kowalskiego dotyczącej rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku rolnym, ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o opłacie skarbowej (druk sejmowy nr 741).
W odpowiedzi na interwencję z dnia 13 listopada 2024 r. w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku rolnym, ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o opłacie skarbowej (druk sejmowy nr 741) w zakresie dotyczącym opodatkowania terminali towarowych uprzejmie informuję.
Zmiany w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych1 dotyczące zakresu zwolnienia z podatku od nieruchomości infrastruktury kolejowej oraz obiektów infrastruktury usługowej, w tym terminali towarowych, zostały dokonane z inicjatywy Ministra Infrastruktury ustawą z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych2. Minister Finansów uczestniczył w tych pracach jedynie jako organ opiniujący, a zatem odpowiedź na pytania Pana Posła opiera się wyłącznie na informacjach uzyskanych z Ministerstwa Infrastruktury oraz Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
W toku prac nad zmianą upol Minister Infrastruktury, analizując projektowane rozwiązania, m.in. na podstawie opinii Prezesa UOKiK ustalił, iż w zakresie w jakim zwolnienie z podatku od nieruchomości dotyczy terminali towarowych, konieczne jest jego notyfikowanie Komisji Europejskiej (KE) oraz uzyskanie pozytywnej decyzji w tej sprawie.
W tym celu zwolnienie terminali towarowych zostało notyfikowane KE w dniu 8 listopada 2022 r. jako program pomocowy SA.104785 – Zwolnienie terminali kolejowych z podatku od nieruchomości.
W toku procedury notyfikacyjnej KE kierowała liczne zapytania dotyczące zwolnienia. KE prezentowała pogląd, że pomoc operatorom kolejowych terminali towarowych w postaci zwolnienia z podatku od nieruchomości gruntów, budynków i budowli jest „ … zakłócającą konkurencję formą pomocy publicznej”.
Pomimo spotkań i wymiany korespondencji, KE nie podzieliła stanowiska strony polskiej, że zwolnienie kolejowych terminali towarowych nie wpływa na zakłócenie konkurencji i wymianę handlową miedzy państwami członkowskimi w rozumieniu art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
Wymaga podkreślenia, że w toku notyfikacji KE nie zakwestionowała udzielenia zwolnienia z podatku dla innych, niż terminale towarowe obiektów infrastruktury usługowej.
Ostatecznie KE przekazała stanowisko, zgodnie z którym udzielenie pomocy operatorom kolejowych terminali towarowych byłoby możliwe jedynie pod następującymi warunkami:
1) ograniczenie środka pomocy do 5 lat,
2) istnienie specyficznej występującej tylko w Polsce sytuacji, która warunkuje konieczność udzielenia pomocy dla terminali,
3) adekwatność pomocy operacyjnej, tj. wybrana forma (pomoc operacyjna) i wysokość pomocy jest współmierna i odpowiednia do celu, jakiemu służy. W związku z tym pomoc nie może przekraczać minimalnej wysokości niezbędnej do skłonienia beneficjentów do podjęcia określonych działań,
4) wykazanie, że wszelkie inne rodzaje pomocy są niewystarczające do zaradzenia ww. sytuacji.
KE zaproponowała także zmianę formy pomocy, tak by była ona kierowana nie dooperatorów kolejowych terminali towarowych, lecz bezpośrednio do przedsiębiorców transportu kolejowego korzystających z terminali.
Ministerstwo Infrastruktury poinformowało KE, że spełnienie powyższych warunków od dnia 1 stycznia 2024 r. jest niewykonalne z uwagi na wymóg przeprowadzenia dalszych pogłębionych analiz i badania rynku.
Ministerstwo Infrastruktury pismem z dnia 14 maja 2024 r. poinformowało UOKIK o braku celowości dalszego prowadzenia procesu notyfikacyjnego wobec czego zarekomendowano uznanie notyfikacji za wycofaną i zamknięcie sprawy. Wniosek notyfikacyjny został wycofany w dniu 21 maja 2024 r. Najbardziej adekwatnym rozwiązaniem w niniejszej sprawie było zatem usunięcie z obrotu prawnego przepisów będących przedmiotem postępowania notyfikacyjnego przed KE.
Z tych też powodów w dniu 6 czerwca 2024 r. Minister Infrastruktury wystąpił do Ministra Finansów z wnioskiem o rozpoczęcie prac nad uchyleniem zwolnienia z podatku od nieruchomości gruntów, budynków i budowli wchodzących w skład kolejowych terminali towarowych. Wzaistniałym stanie faktycznym, jedynie uchylenie przepisu mogło usunąć wszelkie wątpliwości związane z nieskuteczną notyfikacją przedmiotowego zwolnienia.
Zwolnienie infrastruktury portów morskich z dostępem do torów kolejowych wpisuje się komplementarnie w zwolnienia dedykowane dla zarządców portów i przystani morskich wynikające z upol3.
Opinia Rzecznik Generalnej Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej Juliane Kokott z dnia 17 października 2024 r. w sprawie prejudycjalnej C- 453/23 dotyczy sprawy, w której nie wydano jeszcze orzeczenia. Nie wiadomo zatem, czy stanowisko zawarte w tej opinii zostanie przyjęte przez Trybunał.
Postępowanie przed TSUE dotyczy innego stanu prawnego oraz toczy się w sprawie możliwości korzystania ze zwolnienia na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a upol4 przez prywatny podmiot, który udostępniał infrastrukturę kolejową licencjonowanymprzewoźnikom kolejowym, w odniesieniu do całej działki ewidencyjnej, na której znajdowała się ta infrastruktura – ze względu na brak notyfikacji zwolnienia KE.
Jednocześnie z informacji przekazanej przez Ministra Infrastruktury uzyskanej przed II czytaniem (w dniu 18.11.2024 r.) wynika, że po zapoznaniu się z orzeczeniem w sprawie C-453/23 Ministerstwo Infrastruktury dokona szczegółowej analizy możliwości i formy zwolnienia z podatku od nieruchomości gruntów, budynków ibudowli należących do operatorów kolejowych terminali towarowych, wkonsekwencji czego zainicjowany zostanie proces legislacyjny wprowadzający korzystne rozwiązania dla operatorów kolejowych terminali towarowych.
Janusz Kowalski, Poseł na Sejm RP 👍
Bądźmy w kontakcie:
▶ YouTube,
▶ Facebook
▶ Tik Tok
▶ Twitter
▶ Threads
▶ Instagram
▶ Linkedin
👉 NAPISZ DO MNIE: kontakt@januszkowalski.pl
