Interwencja w sprawie zakupu 20 lokomotyw dla PKP LHS w Zamościu

Na konferencji prasowej w Zamościu przed siedzibą spółki PKP Linia Hutnicza Szerokotorowa sp. z o.o. 14 lutego 2026 r. razem z radnymi miasta Zamość Klubu Radnych Prawa i Sprawiedliwości zapowiedziałem podjęcie działań i interwencję poselską w Ministerstwie Infrastruktury, która sprawuje nadzór nad grupą PKP S.A., w sprawie możliwości dofinansowania zakupu 20 lokomotyw spalinowych dla PKP Linia Hutnicza Szerokotorowa sp. z o.o. z siedzibą w Zamościu. Pierwszym krokiem jest złożenie formalnie interpelacji poselskiej z pomysłem stworzenia specjalnego programu dedykowanego tej ważnej inwestycji wynoszącej około 500 milionów złotych.

15 lutego złożyłem interpelację w sprawie możliwości udzielenia wsparcia finansowego dla spółki PKP Linia Hutnicza Szerokotorowa sp. z o.o. z siedzibą w Zamościu (PKP LHS) na zakup 20 nowych lokomotyw spalinowych o łącznej szacunkowej wartości ok. 500 mln zł (ok. 25 mln zł za sztukę).

PKP LHS zarządza linią kolejową nr 65 (LHS) – najdłuższą w Polsce linią szerokotorową, o strategicznym znaczeniu dla krajowego systemu transportowego oraz bezpieczeństwa logistycznego państwa. PKP LHS stanowi kluczowy element korytarza transportowego łączącego Unię Europejską z rynkami wschodnimi i odgrywa istotną rolę w obsłudze transportów kierowanych na Ukrainę. Dzięki temu, że linia jest niezelektryfikowana realizacja przewozów lokomotywami spalinowymi nie jest uzależniona od kryzysów energetycznych ani od przerw w dostawach energii elektrycznej, co zapewnia ciągłość transportu towarów nawet w sytuacjach awaryjnych i zwiększa odporność łańcuchów logistycznych.

Jednocześnie należy podkreślić, że w ostatnich 1,5 roku sytuacja ekonomiczna i przewozowa PKP LHS uległa istotnemu pogorszeniu. Spadek wolumenów przewozowych, zmiany w strukturze ładunków oraz wzrost kosztów działalności znacząco ograniczyły możliwości inwestycyjne przedsiębiorstwa. Sytuacja taborowa pozostaje krytyczna. Lokomotywy eksploatowane przez PKP LHS pochodzą głównie z lat 70. i 80. XX wieku, a ich średni wiek przekracza 45 lat. Znaczna część parku oparta jest na podzespołach produkcji rosyjskiej, co w warunkach sankcji i ograniczonego dostępu do części zamiennych prowadzi do wyłączania części pojazdów z eksploatacji oraz wydłużania procesów naprawczych. W efekcie realnie zagrożona jest zdolność Spółki do utrzymania wymaganej liczby czynnych lokomotyw dla obsługi przewozów na poziomie 10–12 mln ton rocznie.

Należy przy tym wyraźnie zaznaczyć, że w 2024 roku proces inwestycyjny dotyczący zakupu nowych lokomotyw i modelu ich finansowania był zaawansowany i przygotowany do realizacji. Wcześniej przeprowadzono dialog techniczny z producentami, opracowano założenia techniczne, przygotowano dokumentację oraz rozpoczęto działania związane z wyborem doradcy technicznego, co było niezbędne do wdrożenia kolejnych etapów procesu zakupowego.

Niestety, po zmianie w Zarządzie PKP LHS w czerwcu 2024 roku, nastąpiło znaczne opóźnienie o realizacji zakupu co trwa do chwili obecnej. Brak decyzji kolejnych zarządów o kontynuacji projektu skutkował wstrzymaniem inwestycji, pomimo wcześniejszego postępu prac. Dodatkowo, w wyniku nieudolnego zarządzania w ostatnim okresie sytuacja finansowa Spółki uległa dalszemu pogorszeniu. Według mojej wiedzy obecnie PKP LHS nie posiada realnej zdolności do sfinansowania zakupu 20 lokomotyw ze środków własnych ani w oparciu o standardowe mechanizmy rynkowe bez wsparcia właścicielskiego lub zewnętrznego.

W związku z planowanym wycofywaniem obecnie eksploatowanych lokomotyw, zakup nowych powinien być realizowany sukcesywnie, najpóźniej do 2032 roku. Inwestycja ta ma charakter odtworzeniowo-rozwojowy i jest niezbędna dla:

1. odbudowy i stabilizacji potencjału przewozowego,

2. zwiększenia efektywności eksploatacyjnej oraz ograniczenia kosztów utrzymania przestarzałego taboru,

3. poprawy bezpieczeństwa prowadzenia ruchu,

4. dostosowania do norm środowiskowych UE (Stage V),

5. uniezależnienia się od części pochodzenia rosyjskiego.

Brak wsparcia finansowego może w najbliższych latach doprowadzić do dalszego ograniczenia zdolności przewozowych PKP LHS, osłabienia jej pozycji rynkowej oraz utraty znaczenia strategicznego korytarza transportowego.

Ponadto, należy podkreślić szczególny, obronny charakter linii kolejowej nr 65 (LHS), zarządzanej przez PKP Linia Hutnicza Szerokotorowa. W warunkach trwającej wojny na Ukrainie infrastruktura ta nabrała dodatkowego znaczenia strategicznego, stanowiąc jeden z kluczowych kanałów logistycznych umożliwiających transport surowców, sprzętu, materiałów pomocowych oraz ładunków o znaczeniu strategicznym pomiędzy Unią Europejską a Ukrainą.

Szerokotorowe połączenie bezpośrednio integrujące system kolejowy Ukrainy z infrastrukturą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej posiada unikalny charakter operacyjny – umożliwia prowadzenie transportów bez konieczności przeładunku na granicy, co w sytuacjach kryzysowych ma fundamentalne znaczenie dla szybkości i ciągłości dostaw. W kontekście bezpieczeństwa państwa oraz zobowiązań sojuszniczych w ramach NATO linia ta może pełnić funkcję elementu infrastruktury o podwójnym – cywilno-wojskowym – zastosowaniu (dual-use).

W związku z powyższym zasadne jest rozważenie, czy planowana inwestycja taborowa nie powinna zostać objęta również wsparciem ze środków pozostających w dyspozycji np. Ministerstwa Obrony Narodowej, w szczególności w ramach programów wzmacniania infrastruktury transportowej o znaczeniu obronnym lub projektów związanych z mobilnością wojskową.

Uwzględnienie obronnego wymiaru funkcjonowania linii LHS dodatkowo uzasadnia nadanie inwestycji w nowy tabor charakteru strategicznego projektu państwowego, wymagającego skoordynowanego wsparcia właścicielskiego oraz międzyresortowego.

Mając na uwadze znaczenie PKP LHS dla gospodarki, bezpieczeństwa logistycznego państwa oraz obecne ograniczenia finansowe Spółki, zasadnym jest pilne podjęcie działań umożliwiających realizację inwestycji.

W związku z powyższym zwracam się z pytaniami:

1. Czy Ministerstwo przewiduje możliwość udzielenia wsparcia finansowego (dotacji celowej, dokapitalizowania, instrumentów dłużnych gwarantowanych przez Skarb Państwa lub środków unijnych) na zakup 20 lokomotyw dla PKP LHS?

2. Czy inwestycja ta może zostać uznana za projekt o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa transportowego państwa i objęta nadzwyczajnym wsparciem właścicielskim?

3. Czy planowane są działania naprawcze wobec PKP LHS, które umożliwią równoległe uporządkowanie sytuacji zarządczej oraz realizację kluczowych inwestycji taborowych?

4. Czy Ministerstwo rozważa możliwość współfinansowania zakupu nowych lokomotyw dla PKP LHS ze środków przeznaczonych na cele obronne, w szczególności w kontekście zapewnienia zdolności logistycznych państwa w warunkach zagrożenia bezpieczeństwa oraz wsparcia działań sojuszniczych?

Przeczytaj więcej: https://kowalski.news/Sejm190