Propozycja poprawki do ustawy o VAT zgodnie z koncepcją Law as Code
Na posiedzeniu sejmowej Komisji Finansów Publicznych 21 października 2026 r. poseł Janusz Kowalski zgłosił poprawkę zmierzającą do uproszczenia i odformalizowania zasad wyboru opodatkowania VAT dostawy nieruchomości.
Proponowana poprawka Janusza Kowalskiego do projektu ustawy o podatku od towarów i usług ma na celu uproszczenie i odformalizowanie zasad wyboru opodatkowania VAT dostawy nieruchomości.
Przewiduje rezygnację z obowiązku składania oświadczenia naczelnikowi urzędu skarbowego przed dokonaniem dostawy lub zamieszczania go w akcie notarialnym, a także z wymogu wskazywania szczegółowych danych dotyczących stron i przedmiotu transakcji. Wystarczający będzie zgodny wybór opodatkowania dokonany przez sprzedawcę i nabywcę. Strony będą oczywiście musiały móc wykazać ten wybór w ewentualnym późniejszym postępowaniu podatkowym, jest to jednak zagadnienie wyłącznie dowodowe, które nie musi być regulowane w ustawie o VAT.
Obecne wymogi stanowią nadmierny formalizm, którego niedochowanie może prowadzić do nieodwracalnych skutków podatkowych, mimo zgodnej woli stron co do opodatkowania transakcji.
Jednocześnie dane wymagane obecnie w oświadczeniu wynikają z dokumentacji samej transakcji, a informacje o dokonanej dostawie będą dostępne w Krajowym Systemie e-Faktur (KSeF), jeżeli faktura zostanie wystawiona w tym systemie.
Utrzymywanie odrębnych obowiązków informacyjnych nie znajduje zatem żadnego uzasadnienia.
Mając powyższe na uwadze, proponowana zmiana ograniczy zbędne obowiązki administracyjne, zwiększy bezpieczeństwo prawne uczestników obrotu nieruchomościami oraz wyeliminuje ryzyko negatywnych konsekwencji podatkowych wynikających wyłącznie z niedochowania wymogów formalnych.
Proponowany przepis został przygotowany zgodnie z założeniami koncepcji Law as Code (LaC), zakładającej tworzenie prawa w sposób umożliwiający bezpośrednie przełożenie norm prawnych na jednoznaczne reguły logiczne, możliwe do zastosowania w systemach informatycznych. W tym celu przepis wyraźnie określa uprawnienie podatnika, przesłanki jego zastosowania oraz relację logiczną między tymi przesłankami. Takie podejście zwiększa przejrzystość i jednoznaczność regulacji, ułatwia jej stosowanie zarówno podatnikom, jak i organom podatkowym, a także umożliwia automatyzację analizy spełnienia warunków ustawowych i prawidłowości opodatkowania VAT transakcji.
Proponowana zmiana została przygotowana przez zespół ekspertów społecznej inicjatywy przygotowania nowej ustawy o VAT (www.NowaUstawaVAT.pl), realizowanej przez Instytut Podatków i Finansów Publicznych.
