#SuwerennośćEnergetyczna: Co odpowiada za nagłe podwyżki cen energii elektrycznej i ciepła dla milionów Polaków?
Co odpowiada za nagłe podwyżki cen energii elektrycznej i ciepła dla milionów Polaków?
Kluczową przyczyną jest unijna polityka klimatyczna. Cena uprawnień do emisji CO2 (EUA), których polska energetyka potrzebuje do funkcjonowania, wzrosła w ciągu ostatnich dwunastu miesięcy trzykrotnie, do poziomu ponad 80-90 Euro za tonę CO2. Mniej więcej tyle dwutlenku węgla powstaje przy wytworzeniu 1 MWh energii z węgla. W chwili obecnej 60% ceny energii, jaką widzimy na rachunkach, to cena unijnego parapodatku.
Czy wzrost cen EUA jest naturalny i wynika z działań na wolnym rynku, jak uparcie twierdzi Komisja Europejska? Nigdy w życiu! Raport Marka Lachowicza z kwietnia 2021 r., zaprezentowany na inauguracyjnym posiedzeniu Parlamentarnego Zespołu ds. Suwerenności Energetycznej, wskazał na szereg konstrukcyjnych wad systemu. W szczególności:
- podaż EUA jest ciągle redukowana w wyniku działania mechanizmu redukcyjnego LRF. Z rynku zbierane są także wszelkie ewentualne nadwyżki (mechanizm MSR),
- 100 Euro kary za emisję bez uprawnień nie zwalnia z obowiązku rozliczenia tejże emisji. Oznacza to brak górnego limitu ceny EUA. Przedsiębiorstwa będą kupować uprawnienia po dowolnej cenie, gdyż alternatywa polega na dopłacie 100 Euro od tony CO2,
- Inwestorzy finansowi mogą dowolnie handlować uprawnieniami do emisji, co oznacza, że mogą bezkarnie wykorzystywać tych, którym uprawnienia są potrzebne do działalności, na rynku unijnym nie ma bowiem alternatywy dla EUA.
Ostatnio obserwowany, gwałtowny wzrost cen EUA ma wszelkie znamiona bańki, co wynika z testów SADF i GSADF. Oba zostały zaproponowane w literaturze naukowej i sprawdzone na danych historycznych przez światowej klasy eksperta analiz szeregów czasowych, Petera C.B. Phillipsa. Analiza cen EUA do I kwartału 2021 r. sugeruje obecność bańki. Wnioski ulegają wzmocnieniu po uwzględnieniu danych do końca czerwca 2021 r. co można przeczytać w raporcie M. Lachowicza dla Związku Przedsiębiorców i Pracodawców, opublikowanym we wrześniu 2021 r. Chociaż aktywność inwestorów nieco zmalała w III kwartale 2021 r., a z bańki zdawało się uchodzić powietrze, to istnieje wszelkie prawdopodobieństwo, że niedawne wahania końcoworoczne były efektem spekulacji. Dane za pełen 2021 r. warto przeanalizować w styczniu 2022 r.
Źródło: Newsletter Janusza Kowalskiego #SuwerennośćEnergetyczna
