Ulga podatkowa dla darczyńców wspierających powodzian
Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi (druk nr 698).
Wystąpienie Janusza Kowalskiego na sali plenarnej w Sejmie RP w dniu 17 października 2024 r.
Szanowna Pani Marszałek! Szanowny Panie Marszałku! Szanowni Państwo! Mam wielki zaszczyt w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość przedstawić przygotowany razem z panem wicepremierem Jackiem Sasinem projekt naszym zdaniem bardzo ważny – projekt pewnego systemowego rozwiązania podatkowego, które powinno zaistnieć w polskim porządku prawnym po to, aby w sytuacjach klęsk żywiołowych, szczególnie wystąpienia silnych, intensywnych opadów atmosferycznych, silnych wiatrów i niestety powodzi, mogło być rozwiązaniem, które będzie sprawiało, że te podmioty, mowa o firmach, i te osoby fizyczne, które chcą wspomóc poszkodowanych takimi klęskami żywiołowymi, będą mogły to czynić w sposób szybki, korzystając również z pewnej, można powiedzieć, pozytywnej możliwości podatkowej – chodzi o odliczenie 200% kwoty darowizny od podstawy opodatkowania.
Jaki mamy dzisiaj, szanowni państwo, w polskim prawie system? Dzisiaj mamy następującą możliwość, jeżeli chodzi o podatek dochodowy PIT i CIT: rzeczywiście można udzielić darowizny organizacji pożytku publicznego i jeżeli chodzi o osobę fizyczną, można odliczyć do 6% kwoty darowizny przed opodatkowaniem, a jeżeli chodzi o osoby prawne, można odliczyć do 10% dochodu przed opodatkowaniem. Taki mamy dzisiaj mechanizm. A więc nie można odliczyć – i to jest pierwsza zmiana, którą proponujemy – od podstawy opodatkowania darowizny dla podmiotów, które są wskazane w rozporządzeniu ministra finansów dotyczącym zerowej stawki podatku VAT. Mowa m.in. o jednostkach samorządu terytorialnego, podmiotach leczniczych, Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych. Mamy asymetrię, czyli podmioty, które udzielają darowizn, nie mogą ich odliczyć od podstawy opodatkowania, jeżeli chodzi o podatek dochodowy, ale korzystają z tego zwolnienia, mogą skorzystać z tego zwolnienia i objęcia tych usług czy towarów zerową stawką podatku VAT. Tę asymetrię proponujemy z Klubem Parlamentarnym Prawo i Sprawiedliwość w ramach tak zwanej… Na początku to była ustawa powodziowa. Ale stwierdziliśmy z panem premierem Jackiem Sasinem, że zaproponujemy Wysokiej Izbie jednak rozwiązanie systemowe, całościowe, które dotyczy innych sytuacji pogodowych, a związane jest oczywiście z ogłoszeniem stanu klęski żywiołowej wprowadzonego rozporządzeniem Rady Ministrów na danym obszarze. W okresie, kiedy taki stan jest wprowadzony, i 30 dni po tym okresie. W tym właśnie okresie będzie można skorzystać z takiej ulgi podatkowej dla darczyńców, którzy wspomagają Polaków poszkodowanych np. w wyniku powodzi. Proponujemy rozwiązanie systemowe, które będzie obowiązywało, odpukać, w kolejnych takich trudnych sytuacjach, kiedy zdarzenia pogodowe doprowadzą do tragedii i do konieczności ogłoszenia stanu klęski żywiołowej.
Innymi słowy, proponujemy wprowadzenie modelu, w którym 200% kwoty darowizny przeznaczonej dla poszkodowanych można odliczyć od podstawy opodatkowania podatkiem od osób fizycznych i od osób prawnych bez limitów. Proponujemy, żeby limity nie obowiązywały właśnie w tym jednym przypadku. Nawet sejmowi eksperci wskazują, że to są niewielkie kwoty. Rzeczywiście ten mechanizm w pewnym obszarze dobrze zafunkcjonował w czasie pandemii COVID-u. Szczególnie polscy przedsiębiorcy, ale też osoby fizyczne, pomagali i mogli z takiego 200-procentowego odliczenia skorzystać. My proponujemy przy tej wielkiej tragedii… Widać było – i za to jeszcze raz słowa bardzo wielkiego podziękowania dla polskich przedsiębiorców, dla Polaków, którzy pomagają i pomagali poszkodowanym, powodzianom – że wprowadzenie takiego mechanizmu ustawowego, takiego systemowego rozwiązania jest czymś pozytywnym.
Z panem Jackiem Sasinem i Klubem Parlamentarnym Prawo i Sprawiedliwość proponujemy, aby rozszerzyć katalog obdarowanych, podmiotów, które mogą skorzystać z możliwości bycia obdarowanym taką darowizną przez podmioty, które skorzystają z możliwości odliczenia tego od dochodów w roku podatkowym. Proponujemy, aby rozszerzyć to o następujące podmioty: domy dla matek z małoletnimi dziećmi i kobietami w ciąży, noclegownie, schroniska dla bezdomnych z usługami opiekuńczymi, ośrodki wsparcia, rodzinne domy pomocy oraz domy pomocy społecznej. To są właśnie te podmioty, które dzisiaj, szczególnie w trakcie tej tragedii, powodzi, są na pierwszej linii wsparcia. Nawet telewizja TVN, która bardzo mocno nie sprzyja mojemu obozowi politycznemu, niedawno, kilka dni temu zaprezentowała materiał o tym, w jak trudnej i dramatycznej sytuacji są dzisiaj domy pomocy społecznej w Polsce. Szanowni państwo, to jest realny problem. Dlatego wprowadzenie takiego mechanizmu – być może będziemy go kiedyś rozszerzać – jeżeli chodzi o wykorzystanie domów pomocy społecznej w sytuacji pomagania, niesienia pomocy poszkodowanym w wyniku klęsk żywiołowych, może być pewnego rodzaju asumptem do tego, jak prawo podatkowe mogłoby takie działania wspierać. Stąd nasza propozycja, aby tę pomoc rozszerzyć o ten katalog.
Innymi słowy, pierwsza kwestia to likwidacja asymetrii między podatkami dochodowymi a podatkiem VAT poprzez doprowadzenie do sytuacji, że podmioty wymienione w rozporządzeniu ministra finansów dotyczącym zerowej stawki VAT są również podmiotami, na rzecz których udzielone darowizny mogą być przez darczyńców odliczone od podstawy opodatkowania. To jest likwidacja tej asymetrii. To wręcz zachęci do tego, żeby takich darowizn udzielać, co będzie korzystne szczególnie dla jednostek samorządu terytorialnego.
Tak jak powiedzieliśmy w czasie ostatniej dyskusji w sprawie ustawy o cydrze, już na tym etapie są bardzo dobrej uwagi ze strony analityków z Kancelarii Sejmu. Wskazano, że być może warto doprecyzować naszą propozycję dotyczącą obowiązku dokumentowania tej darowizny – mówiliśmy o umowie pisemnej – wrócić do tych przepisów COVID-owych, jeszcze bardziej szczegółowych. Jesteśmy na to absolutnie otwarci. Rzeczywiście to jest dobra propozycja. Wskazano, że być może warto rozszerzyć to również o przedsiębiorców na ryczałcie. To są propozycje, które wskazują, że jesteśmy otwarci na dialog. Zachęcamy do tego, aby wyjąć tę kwestię spod sporu politycznego i znaleźć dobre rozwiązanie. Jeszcze kilka tygodni temu wszyscy dziękowaliśmy tutaj i strażakom, i funkcjonariuszom polskiego państwa, i samorządowcom, i wszystkim ludziom dobrej woli, i wszystkim przedsiębiorcom, którzy pomagali. Nikt nigdy nie chce się znaleźć w takiej trudnej sytuacji, w której ta pomoc jest potrzebna. Stworzenie tego mechanizmu podatkowego może doprowadzić do tego, że ta pomoc już od pierwszych godzin takiej tragedii będzie niesiona przez polski biznes, przez osoby fizyczne, jeszcze szybciej, jeszcze skuteczniej. W przypadku COVID-u mieliśmy pokazane konkretne liczby. Polacy rzeczywiście pomagali i mogli skorzystać z tego odliczenia.
Szanowni Państwo! Chciałbym również podkreślić – to jest dla nas bardzo dobra informacja w czasie tej dyskusji – że w sprawie tej ustawy wypowiedziała się Rada Działalności Pożytku Publicznego. Dokładnie 8 października nasz poselski projekt ustawy zaopiniowała Rada Działalności Pożytku Publicznego, która wyraziła pozytywną opinię w sprawie tego projektu. To jest dobra informacja, że środowisko organizacji pozarządowych widzi w tym projekcie dobry kierunek rozwiązań systemowych. Nasza poprawka służy właśnie temu, aby było to rozwiązanie systemowe na przyszłość.
Szanowni Państwo! Zachęcamy do poparcia tego projektu ustawy, który wymaga… Tu już uczciwie powiedziałem, że właśnie ze względu na uwagi ekspertów można go jeszcze doprecyzować i poprawić. Szukamy dobrego rozwiązania systemowego, ale sama idea, którą proponuje Prawo i Sprawiedliwość, możliwość odliczenia kwot odpowiadających 200% wartości darowizny od podatku dochodowego PIT i CIT, to jest naprawdę dobre systemowe rozwiązanie dla poszkodowanych w związku z występującymi warunkami atmosferycznymi i ogłoszonym później stanem klęski żywiołowej. Zachęcamy szanownych państwa do poparcia tego projektu, prac nad tym projektem. Oby był on wykorzystywany jak najrzadziej, żeby takie tragedie się nie wydarzały, ale staramy się odpowiadać systemowo na to, co się dzieje. A ta powódź pokazała, że takie rozwiązanie naprawdę, szanowni państwo, jest potrzebne. Bardzo dziękuję.
Źródło: sejm.gov.pl
Janusz Kowalski, Poseł na Sejm RP 👍
