Uproszczenie zasad odliczania VAT
Na posiedzeniu sejmowej Komisji Finansów Publicznych 21 października 2026 r. poseł Janusz Kowalski zgłosił poprawkę upraszczającą zasady odliczania VAT przez przedsiębiorców.
Proponowana poprawka Janusza Kowalskiego do projektu ustawy o podatku od towarów i usług przewiduje umożliwienie podatnikowi skorzystania z prawa do odliczenia VAT w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych towarów lub usług powstał obowiązek podatkowy, pod warunkiem otrzymania faktury najpóźniej w terminie złożenia deklaracji podatkowej za ten okres.
Rozwiązanie to stanowi istotne uproszczenie zasad odliczania VAT i przybliża je do zasady neutralności podatku. Przykładowo, jeżeli dostawa towarów nastąpiła w czerwcu, podatnik będzie mógł odliczyć VAT już w rozliczeniu za czerwiec, nawet jeżeli fakturę otrzyma dopiero w lipcu, pod warunkiem że otrzyma ją przed upływem terminu złożenia deklaracji za czerwiec, przypadającego co do zasady na 25 lipca. Obecnie otrzymanie faktury w kolejnym miesiącu uniemożliwia odliczenie VAT w rozliczeniu za miesiąc powstania obowiązku podatkowego.
Proponowane rozwiązanie znajduje bezpośrednie oparcie w orzecznictwie unijnym. W wyroku z dnia 11 lutego 2026 r. w sprawie T-689/24 (I. S.A. przeciwko Dyrektorowi Krajowej Informacji Skarbowej) Sąd Unii Europejskiej potwierdził, że przepisy dyrektywy VAT oraz zasady neutralności i proporcjonalności sprzeciwiają się regulacjom krajowym, które uniemożliwiają odliczenie VAT w okresie spełnienia materialnych warunków odliczenia wyłącznie z tego powodu, że faktura została otrzymana w kolejnym okresie rozliczeniowym, choć jeszcze przed złożeniem deklaracji za okres wcześniejszy.
Prawo do odliczenia VAT powstaje zasadniczo w momencie, w którym podatek staje się wymagalny, natomiast posiadanie faktury stanowi formalny warunek wykonania tego prawa. Uzależnianie okresu odliczenia wyłącznie od daty otrzymania faktury, mimo dysponowania nią w chwili składania deklaracji, prowadzi do nieuzasadnionego przesunięcia odliczenia i czasowego obciążenia podatnika ciężarem VAT, co pozostaje w sprzeczności z zasadą neutralności tego podatku.
Mając powyższe na uwadze, proponowana zmiana dostosowuje zasady odliczania VAT do wskazanego orzecznictwa unijnego, upraszcza rozliczenia podatników i eliminuje nieuzasadnione przesunięcie odliczenia podatku naliczonego na kolejny okres rozliczeniowy.
Proponowana zmiana została przygotowana przez zespół ekspertów społecznej inicjatywy przygotowania nowej ustawy o VAT (www.NowaUstawaVAT.pl), realizowanej przez Instytut Podatków i Finansów Publicznych.
