W sprawie działań Centrum Kompetencyjnego KAS ds. agresywnego planowania podatkowego w CIT

Interpelacja posła Janusza Kowalskiego z dnia 27 sierpnia 2026 roku w sprawie działań Centrum Kompetencyjnego KAS ds. Zwalczania Agresywnego Planowania Podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych (CIT).

Dnia 14 sierpnia 2025 r. w ramach Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie formalnie rozpoczęło działalność Centrum Kompetencyjne KAS ds. Zwalczania Agresywnego Planowania Podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych (CIT). Nowa jednostka odpowiada za wykrywanie i neutralizowanie schematów agresywnej optymalizacji podatkowej. Zadania centrum obejmują: analizę informacji o takich schematach, gromadzenie i przetwarzanie danych z systemów JPK-CIT i KSeF, przekazywanie najlepszych praktyk innym jednostkom KAS, przygotowywanie propozycji zmian prawa utrudniających stosowanie agresywnych strategii podatkowych oraz upowszechnianie dobrych praktyk w KAS.

Mając na uwadze powyższe, poseł Janusz Kowalski zwrócił się o odpowiedź na następujące pytania:

1. Ile osób, według stanu na dzień 31 sierpnia 2026 r., zatrudnionych jest w Centrum Kompetencyjnym ds. Zwalczania Agresywnego Planowania Podatkowego w CIT (CAR2) i jakie stanowiska zajmują te osoby?

2. Czy centrum zlecało podmiotom zewnętrznym lub ekspertom opracowanie analiz, ekspertyz, opinii lub innych materiałów dotyczących agresywnego planowania podatkowego? Jeżeli tak, proszę o wskazanie przedmiotu i zakresu każdego opracowania, wykonawcy, daty zlecenia i odbioru oraz kosztu jego sporządzenia. Proszę o udostępnienie tych materiałów oraz o przedstawienie wynikających z nich wniosków i rekomendacji.

3. Ile analiz dotyczących agresywnego planowania podatkowego przeprowadziło centrum od dnia rozpoczęcia działalności do dnia 31 sierpnia 2026 r.? Proszę o podanie liczby analiz w podziale na poszczególne obszary, w szczególności ceny transferowe, podatek u źródła, finansowanie wewnątrzgrupowe, restrukturyzacje, wykorzystanie podmiotów zagranicznych oraz inne zidentyfikowane obszary ryzyka.

4. Ile przypadków potencjalnego agresywnego planowania podatkowego zidentyfikowało centrum w okresie od 14 sierpnia 2025 r. do 31 sierpnia 2026 r. i ile z nich zostało przekazanych do dalszych działań kontrolnych lub analitycznych KAS?

5. Jaka była wartość ustaleń podatkowych, decyzji lub dodatkowych zobowiązań podatkowych wynikających z przypadków zidentyfikowanych w wyniku analiz centrum?

6. Ile propozycji zmian przepisów prawa podatkowego przygotowało centrum od dnia rozpoczęcia działalności? Czego dotyczyły te propozycje? Które z nich zostały już wdrożone? Które rekomendacje podlegają obecnie wdrożeniu? Które podlegać będą implementacji do końca roku 2026, a które w kolejnych latach?

7. Jakie działania podejmowało centrum w zakresie identyfikowania i przekazywania innym jednostkom KAS najlepszych praktyk dotyczących zwalczania agresywnego planowania podatkowego? Jakie konkretne praktyki zostały zidentyfikowane i przekazane, w jaki sposób były one upowszechniane oraz jakie były efekty tych działań? Jakie działania w tym zakresie są planowane na rok 2026 oraz na kolejne lata?

Oto odpowiedź Ministerstwa Finansów z dnia 1 października 2026 roku:

Na wstępie wyjaśniam, że zgodnie z zarządzeniem Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 31 lipca 2025 r. zmieniającym zarządzenie w sprawie organizacji Krajowej Informacji Skarbowej, izby administracji skarbowej, urzędu skarbowego, urzędu celno-skarbowego i Krajowej Szkoły Skarbowości oraz nadania im statutów dodano podstawę do utworzenia Centrum Kompetencyjnego w Małopolskim Urzędzie Celno-Skarbowym w Krakowie, zwanego dalej „Centrum”. Centrum ma wspierać komórkę organizacyjną Ministerstwa Finansów właściwą w sprawach nadzoru nad kontrolami w zakresie zwalczania agresywnego planowania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych. Centrum to powołano Zarządzeniem nr 57 Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 14 sierpnia 2025 r. w sprawie nadania Małopolskiemu Urzędowi Celno-Skarbowemu w Krakowie Regulaminu Organizacyjnego. Jak wynika z ww. dokumentów wskazujących podstawy i zakres działania Centrum ma ono realizować różnorodne zadania w ścisłej koordynacji i we współpracy z wyznaczonym departamentem w Ministerstwie Finansów. W odpowiedzi na pytania zawarte w interpelacji przekazuję następujące wyjaśnienia.

1) Ile osób, według stanu na dzień 31 sierpnia 2026 r., zatrudnionych jest w Centrum Kompetencyjnym ds. Zwalczania Agresywnego Planowania Podatkowego w CIT (CAR2) i jakie stanowiska zajmują te osoby?

Centrum Kompetencyjne ds. Zwalczania Agresywnego Planowania Podatkowego w Podatku Dochodowym od Osób Prawnych zostało umiejscowione w pionie operacyjno-analitycznym Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie, w Wydziale Analizy Ryzyka i Wymiany Informacji Międzynarodowej. Na dzień 31 sierpnia 2026 r. w komórce było zatrudnionych 12 osób na następujących stanowiskach: referent, starszy referent, starszy inspektor, dwóch specjalistów, trzech starszych specjalistów, trzech głównych specjalistów oraz kierownik.

2) Czy Centrum zlecało podmiotom zewnętrznym lub ekspertom opracowanie analiz, ekspertyz, opinii lub innych materiałów dotyczących agresywnego planowania podatkowego? Jeżeli tak, proszę o wskazanie przedmiotu i zakresu każdego opracowania, wykonawcy, daty zlecenia i odbioru oraz kosztu jego sporządzenia. Proszę o udostępnienie tych materiałów oraz o przedstawienie wynikających z nich wniosków i rekomendacji.

Centrum wykonuje swoje zadania przede wszystkim w oparciu o wiedzę, doświadczenie i pracę własnych pracowników, wykorzystując wszelkie dostępne w miejscu pracy źródła informacji, materiały oraz opracowania. Istotnym elementem realizowanych zadań jest również bieżąca współpraca z innymi jednostkami Krajowej Administracji Skarbowej (KAS). W tym celu Centrum organizuje narady, spotkania, szkolenia i warsztaty (oraz uczestniczy w nich) , które służą wymianie wiedzy, doświadczeń, stanowisk i opinii, a także wypracowywaniu wspólnego podejścia do procedowanych zagadnień. Mając na uwadze powyższy model realizacji zadań, Centrum nie korzystało z usług zewnętrznych ekspertów ani nie zlecało podmiotom zewnętrznym przygotowywania analiz, ekspertyz, opinii lub innych materiałów dotyczących agresywnego planowania podatkowego.

3) Ile analiz dotyczących agresywnego planowania podatkowego przeprowadziło Centrum od dnia rozpoczęcia działalności do dnia 31 sierpnia 2026 r.? Proszę o podanie liczby analiz w podziale na poszczególne obszary, w szczególności ceny transferowe, podatek u źródła, finansowanie wewnątrzgrupowe, restrukturyzacje, wykorzystanie podmiotów zagranicznych oraz inne zidentyfikowane obszary ryzyka.

Centrum realizuje zadania o charakterze koordynacyjnym, szkoleniowym oraz wspierającym inne jednostki KAS w obszarze agresywnego planowania podatkowego. W ramach swojej działalności Centrum wykonuje również zadania analityczne, przy czym nie obejmują one prowadzenia pełnego procesu analizy ryzyka. Ma on bowiem charakter kompleksowy i obejmuje w szczególności identyfikację obszarów oraz czynników ryzyka, typowanie podmiotów, u których zidentyfikowano określone ryzyka, a także formułowanie rekomendacji dotyczących dalszego sposobu postępowania wobec tych podmiotów. Rola Centrum w procesie analitycznym, a także w następującym po nim procesie typowania podmiotów do dalszej weryfikacji, ma przede wszystkim charakter wspierający, doradczy i koordynacyjny. Centrum wspomaga właściwe jednostki KAS w realizacji ich zadań, w szczególności poprzez identyfikację obszarów wymagających wzmożonej pracy i uwagi, wymianę wiedzy i doświadczeń, konsultowanie zagadnień związanych z rozpoznawaniem mechanizmów agresywnego planowania podatkowego, a także wspieranie procesu oceny i właściwego określania występujących ryzyk. W szczególności Centrum, od czasu jego powołania, koncentruje swoją działalność na trzech głównych obszarach: agresywnym planowaniu podatkowym, cenach transferowych oraz zagadnieniach związanych z wykorzystywaniem ulg w podatkach dochodowych. W powyższych obszarach Centrum koordynuje część analiz prowadzonych przez urzędy celno-skarbowe oraz organizuje spotkania poświęcone prowadzonym sprawom i występującym zagadnieniom problemowym. Centrum nie zastępuje zatem jednostek właściwych do prowadzenia kompleksowej analizy ryzyka ani podejmowania dalszych działań weryfikacyjno-kontrolnych wobec zidentyfikowanych podmiotów, lecz uczestniczy w tym procesie jako jednostka inicjująca, wspomagająca i koordynująca. W opisany sposób, od dnia rozpoczęcia działalności do 31 sierpnia 2026 r. Centrum współuczestniczyło w przeprowadzeniu analiz około 400 podmiotów. Celem analiz było zdefiniowanie podmiotów, po których stronie występuje ryzyko nieprawidłowości podatkowych. Analizy skupiały się m.in. na ryzykach wynikających z transakcji dotyczących podmiotów powiązanych oraz innych obszarach ryzyka wskazujących na możliwe unikanie opodatkowania. Zagadnienia wskazane przez Pana Posła mają charakter wzajemnie się przenikający. Temat cen transferowych obejmuje w swoim zakresie finansowanie wewnątrzgrupowe, restrukturyzacje oraz wykorzystanie podmiotów zagranicznych. Może też być związany z niektórymi dochodami pasywnymi, co do których zastosowanie znajduje podatek u źródła. Istota analizy ryzyka sprowadza się do wytypowania podmiotu, u którego występuje ryzyko nieprawidłowości, a nie jednoznacznego zidentyfikowania nieprawidłowości, których pewna identyfikacja na etapie analizy ryzyka nie jest możliwa.

4) Ile przypadków potencjalnego agresywnego planowania podatkowego zidentyfikowało Centrum w okresie od 14 sierpnia 2025 r. do 31 sierpnia 2026 r. i ile z nich zostało przekazanych do dalszych działań kontrolnych lub analitycznych KAS?

Jak wskazano w odpowiedzi na pytanie nr 3, Centrum zidentyfikowało około 400 przypadków potencjalnego agresywnego planowania podatkowego. W wyniku scharakteryzowanej i skoordynowanej powyższej współpracy Centrum i innych urzędów celno-skarbowych, w okresie od 14 sierpnia 2025 r. do 31 sierpnia 2026 r. wytypowano do działań kontrolnych 98 podmiotów.

5) Jaka była wartość ustaleń podatkowych, decyzji lub dodatkowych zobowiązań podatkowych wynikających z przypadków zidentyfikowanych w wyniku analiz Centrum?

Wielowątkowy charakter kontroli celno-skarbowych w obszarze agresywnego planowania podatkowego sprawia, że większość spraw zainicjowanych przy współudziale Centrum w okresie od 14 sierpnia 2025 r. do 31 sierpnia 2026 r. nadal się toczy. Wymiar nieprawidłowości w tych sprawach kształtuje się na poziomie około 790 mln zł.

6) Ile propozycji zmian przepisów prawa podatkowego przygotowało Centrum od dnia rozpoczęcia działalności? Czego dotyczyły te propozycje? Które z nich zostały już wdrożone? Które rekomendacje podlegają obecnie wdrożeniu? Które podlegać będą implementacji do końca roku 2026, a które w kolejnych latach?

Centrum zostało powołane w celu wsparcia komórki organizacyjnej Ministerstwa Finansów właściwej w sprawach nadzoru nad kontrolami w zakresie zwalczania agresywnego planowania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych (CIT). Centrum ściśle współpracuje z Ministerstwem Finansów. Formułuje własne wnioski i opinie na temat przepisów prawa, ich stosowania oraz wpływu na wysokość zobowiązań podatkowych. Identyfikuje również trendy i schematy związane z agresywnym planowaniem podatkowym oraz przepisy, które są wykorzystywane do generowania takich zjawisk. Swoje stanowiska i opinie przekazuje do Ministerstwa Finansów, sygnalizując występujące problemy interpretacyjne oraz potrzebę rozważenia zmian legislacyjnych. Wnioski i spostrzeżenia są przekazywane w różnych formach, w szczególności w ramach pisemnych stanowisk i opinii, podczas spotkań roboczych oraz przy omawianiu konkretnych przypadków, w których ujawniają się luki prawne, rozbieżności interpretacyjne lub inne problemy związane ze stosowaniem przepisów.

7) Jakie działania podejmowało Centrum w zakresie identyfikowania i przekazywania innym jednostkom KAS najlepszych praktyk dotyczących zwalczania agresywnego planowania podatkowego? Jakie konkretne praktyki zostały zidentyfikowane i przekazane, w jaki sposób były one upowszechniane oraz jakie były efekty tych działań? Jakie działania w tym zakresie planowane są na rok 2026 oraz na kolejne lata?

Istotnym elementem funkcjonowania Centrum jest współpraca z innymi jednostkami KAS, w szczególności w zakresie wymiany informacji i wsparcia merytorycznego. Centrum organizuje cykliczne, tematyczne spotkania dla przedstawicieli urzędów celno-skarbowych, tj. koordynatorów ds. współpracy z Centrum oraz innych osób prowadzących czynności analityczne lub kontrolne z zakresu cen transferowych i agresywnego planowania podatkowego. Spotkania te służą przede wszystkim wymianie doświadczeń i wiedzy, prezentowaniu możliwych sposobów podejścia do analizowanych zagadnień oraz wypracowywaniu możliwych kierunków działania i rozwiązań. W ich ramach omawiane są również aktualne stanowiska, praktyka stosowania przepisów oraz istotne orzecznictwo, co pozwala na upowszechnianie wiedzy i wspieranie jednolitego podejścia do podobnych zagadnień w poszczególnych jednostkach KAS. W tym zakresie Centrum korzysta również z merytorycznego wsparcia wybranych departamentów Ministerstwa Finansów. Taki model współpracy i wymiany wiedzy funkcjonuje obecnie i jest planowany do utrzymania w kolejnych latach, z uwzględnieniem bieżących potrzeb jednostek KAS oraz zmieniających się obszarów ryzyka.

Źródło: https://www.sejm.gov.pl