Wytwarzanie biometanu w Polsce – propozycje zmian przepisów

Wiceminister Janusz Kowalski Pełnomocnik Rządu ds. Transformacji Energetycznej Obszarów Wiejskich razem z zespołem ekspertów przygotował kompleksową propozycję zmiany przepisów prawa w zakresie wytwarzania biometanu w Polsce.

29 grudnia 2022 r. w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi zakończył pracę zespół ekspertów ds. biometanu działający przy Pełnomocniku Rządu ds. Transformacji Energetycznej Obszarów Wiejskich – Sekretarzu Stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi Januszu Kowalskim. Pierwsze posiedzenie zespołu ds. biometanu odbyło się 15 listopada 2022 roku. W toku prowadzonych prac zdefiniowano bariery dotyczące rozwoju projektów biometanowych, aby w dalszej kolejności przygotować we współpracy z Ministerstwem Klimatu i Środowiska propozycje nowoczesnych regulacji prawnych, które umożliwią rozwój tego sektora.
Ilości odpadów mogących służyć do produkcji biometanu oraz rosnące wielkości produkcji roślinnej i szczególnie zwierzęcej w Polsce powodują, że w Unii Europejskiej Polska jest jednym z największych możliwych producentów biometanu. Dla rozwoju polskiego sektora biometanu konieczne są jednak odpowiednie regulacje prawne, których projekt przygotowany zostały przez zespół ekspercki ds. biometanu działający w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Główne założenia przygotowanej propozycji legislacyjnej obejmują:

1. Wprowadzenie definicji legalnej biometanu, Skuteczne uruchomienie rynku biometanu w Polsce wymaga zdefiniowania podstawowych pojęć prawnych. W tym zakresie niezbędne jest zdefiniowanie pojęcia biometanu, które umożliwi zagospodarowanie na cele gazowe istniejącego potencjału zarówno biogazowni rolniczych, jak i innych źródeł, w tym różnego rodzaju osadów ściekowych z oczyszczalniach ścieków na terenie całego kraju.
   2.​Wprowadzenie instrumentów operacyjnego wsparcia wytwarzania biometanu. Zapewnienie dynamicznego rozwoju rynku biometanu w Polsce wymaga uruchomienia odrębnego instrumentu wsparcia, dedykowanego produkcji biometanu z różnych surowców oraz uwzględniającego uwarunkowania techniczne i ekonomiczne. Rekomendowany model wsparcia opiera się na sprawdzonej już w polskich realiach prawnych koncepcji dwustronnego kontraktu różnicowego (ang. contract for difference, CfD), która jest z powodzeniem stosowana w przypadku obecnie funkcjonującego systemu wparcia dla OZE.
2. Integracja instalacji biometanowych z siecią gazową. Jednym z kluczowych elementów umożliwiających szybkie uruchomienie sektora wytwarzania biometanu w Polsce, obok systemu wsparcia tego rodzaju działalności, jest zapewnienie technicznych możliwości wprowadzania tego rodzaju odnawialnego paliwa gazowego do dystrybucyjnych oraz przesyłowych sieci gazowych w Polsce. Mając na uwadze szereg wyzwań natury technicznej związanych z możliwością przyłączenia instalacji biometanowych do sieci oraz transportu nimi biometanu, rekomenduje się wprowadzenie prawnej możliwości stosowania dedykowanych taryf przesyłowych i dystrybucyjnych obejmujących odbiorców końcowych biometanu.
3. Ułatwienia w procesie inwestycyjno-budowalnym. Ważnym elementem umożliwiającym rozwój instalacji biometanowych są procedury związane z procesem inwestycyjno-budowlanego w instalacje biometanowe (m.in. decyzji środowiskowej, pozwolenia na budowę i pozwolenia na użytkowanie). Usprawnienia w tym zakresie mają na celu znaczące przyspieszenie i ułatwienie prowadzenia inwestycji w zakresie tego typu instalacji zapewniających dostawy odnawialnego paliwa gazowego.
4. Wykorzystanie biometanu w celu realizacji Narodowego Celu Wskaźnikowego. Począwszy od 2023 sektor transportowy staje przed koniecznością wykorzystywania tzw. biopaliw II generacji lub dodawania do paliw ciekłych tzw. biokomponentów II generacji pochodzenia odpadowego. W celu utrzymania konkurencyjnej pozycji na rynku wspólnotowym, kluczowym jest zapewnienie możliwości wykorzystywania biokomponentów rodzimej produkcji wykorzystującej w tym zakresie krajowy potencjał sektora rolno-spożywczego. Polski biometan wytwarzany z biodegradowalnych substratów pochodzenia odpadowego oraz z zachowaniem zasad zrównoważonego rozwoju stanowi odpowiedź na to zapotrzebowanie.
   Opracowany przez zespół ekspertów działających w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi zakres zmian dot. biometanu zostanie włączony do nowelizacji ustawy o OZE (UC 99) przygotowanej przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska.

Skład zespołu eksperckiego ds. biometanu, działającego w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi – autorów propozycji zmian regulacyjnych w zakresie projektów biometanowych:

1. dr hab. Michał Domagała – prof. Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, radca prawny, pracownik naukowo-dydaktyczny Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II w Lublinie, ekspert w zakresie prawa energetycznego i gospodarczego,
2. dr Marcin Kraśniewski – doktor nauk prawnych, Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach, koordynator zespołu eksperckiego ds. biometanu,
3. dr Marcin Rokosz – doktor nauk prawnych, radca prawny, specjalista w zakresie prawa cywilnego, koordynator merytoryczny prac zespołów eksperckich działających przy Pełnomocniku Rządu ds. Transformacji Energetycznej Obszarów Wiejskich,
4. dr Michał Będkowski-Kozioł, LL.M, doktor nauk prawnych, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, ekspert w zakresie prawa energetycznego i odnawialnych źródeł energii,
5. dr Marcin Trupkiewicz – doktor nauk prawnych, Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu, ekspert w zakresie prawa energetycznego i odnawialnych źródeł energii,
6. mec. Aleksandra Pęksyk – radca prawny, ekspert w zakresie prawa energetycznego i odnawialnych źródeł energii,
7. mec. Jan Sakławski – radca prawny, ekspert w zakresie prawa energetycznego i odnawialnych źródeł energii, partner w kancelarii Brysiewicz, Sakławski i Wspólnicy sp.k.,
8. Michał Tarka – prawnik, SMM Legal, Dyrektor Generalny Polskiej Organizacji Biometanowej,
9. Marzena Skąpska – Naczelnik Wydziału Odnawialnych Źródeł Energii, Departament Rynków Rolnych i Transformacji Energetycznej Obszarów Wiejskich, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi,
10. Jarosław Wiśniewski – radca, Departament Rynków Rolnych i Transformacji Energetycznej Obszarów Wiejskich, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
    Sekretarzem zespołów ekspertów działających przy Pełnomocniku Rządu ds. Transformacji Energetycznej Obszarów Wiejskich jest Klaudia Wiącek- Balcer.

---