Interpelacja w sprawie dostępu pacjentów w wybranych jednostkach chorobowych do fizjoterapeuty bez skierowania od lekarza (fizjoterapeuta pierwszego kontaktu)

Interpelacja posła Janusza Kowalskiego z dnia 16 maja 2024 w sprawie dostępu pacjentów w wybranych jednostkach chorobowych do fizjoterapeuty bez skierowania od lekarza (fizjoterapeuta pierwszego kontaktu).

W moim przekonaniu wzorem innych państw w Polsce powinna zostać wprowadzona możliwość dostępu do fizjoterapeuty w wybranych jednostkach chorobowych bez skierowania od lekarza (tzw. fizjoterapeuta pierwszego kontaktu).

Przykładowo w oparciu o program przeprowadzony w Wielkiej Brytanii stwierdzono, iż 98 proc. pacjentów z problemami mięśniowo-szkieletowymi leczono bez wsparcia lekarza pierwszego kontaktu. Już po jednej wizycie 54 proc. pacjentów zakończyło terapię oraz nie wymagało dalszych wizyt. 27 proc. pacjentów zostało skierowanych przez fizjoterapeutę pierwszego kontaktu na fizjoterapię w ramach opieki specjalistycznej, 2 proc. do lekarza pierwszego kontaktu, 3 proc. do dalszej diagnostyki, a 1 proc. bezpośrednio do ortopedy. Powyższa redukcja z 12 proc. do 1 proc. w skierowaniu do ortopedy przyniosła gigantyczne oszczędności. 70 proc. pacjentów na rewizycie po 6 miesiącach zgłosiło poprawę. 99 proc. pacjentów oceniło usługę fizjoterapeuty pierwszego kontaktu jako dobrą lub doskonałą i deklarowało dalszą chęć skorzystania z niej. O 20 proc. zmalała liczba skierowań do szpitali i innych specjalistycznych usług związanych ze schorzeniami mięśniowo-szkieletowymi, co skutkowało skróceniem czasu oczekiwania oraz oszczędnościami. Zlecono o 4 proc. mniej skierowań do obrazowania układu mięśniowo szkieletowego, co pozwoliło na kolejne oszczędności.

Jak wskazuje raport Głównego Urzędu Statystycznego - dotyczący stanu zdrowia ludności Polski w 2014 i 2019 r. - ból odcinka lędźwiowo-krzyżowego oraz odcinka szyjnego stanowi drugą oraz trzecią najczęstszą przyczynę wizyt u lekarza pierwszego kontaktu. Aż 59,6 proc. badanych Polaków wskazało, iż bywa u lekarza pierwszego kontaktu częściej niż 6 miesięcy. Aż 22 proc. wizyt wiązało się z wystawieniem recepty na leki przeciwbólowe oraz w 33 proc. wizyt wiązało się ze wskazaniem leków dostępnych bez recepty.

W moim przekonaniu wprowadzenie takiej możliwości dla pacjentów, najprawdopodobniej rozwiązałoby problem długiego oczekiwania na wizytę do lekarzy specjalistów oraz na rehabilitację, gdyż zredukowałoby to liczbę osób czekających w kolejce, chociażby po skierowanie na MRI, CT, RTG etc. Rozwiązanie problemu na samym początku będzie skutkować ograniczeniem działań niepożądanych powstałych w skutek unieruchomienia lub długiego oczekiwania na rehabilitację, co przyczynia się do powstania kolejnych dysfunkcji, wydłużenia absencji w pracy oraz wzrostu kosztów ponoszonych przez polskie państwo. Założenie to może przyczynić się również do zredukowania występowania polipragmazji u wielu osób borykających się z bólem.

Czy Ministerstwo Zdrowia wzorem innych państw europejskich wprowadzi zatem dostęp w wybranych jednostkach chorobowych przez pacjentów do fizjoterapeuty bez skierowania od lekarza?

Oto odpowiedź Ministerstwa Zdrowia z dnia 12 lipca 2024 roku:

W odpowiedzi na interpelację nr 2859 Pana Janusza Kowalskiego – Posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, w sprawie dostępu pacjentów w wybranych jednostkach chorobowych do fizjoterapeuty bez skierowania od lekarza (fizjoterapeuta pierwszego kontaktu), uprzejmie informuję, że aktualnie Ministerstwo Zdrowia nie prowadzi prac nad zmianą przepisów umożliwiającą dostęp do fizjoterapeuty bez skierowania. Konsultant Krajowy w dziedzinie rehabilitacji medycznej - dr hab. n med. Małgorzata Łukowicz, prof. Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego - ze względów merytorycznych nie rekomenduje takiego rozwiązania. Pierwszy kontakt pacjenta w przypadku dolegliwości związanych z potrzebą rehabilitacji polega na diagnostyce klinicznej i postawieniu rozpoznania klinicznego w poradni specjalistycznej lub w oddziale szpitalnym, aby wykluczyć groźne dla zdrowia i życia stany chorobowe. W przypadku pacjentów pourazowych, po hospitalizacjach pacjent jest kierowany przez lekarza prowadzącego po przeprowadzeniu diagnostyki klinicznej i leczeniu do dalszego etapu – fizjoterapii z zaleceniami. W przypadku skierowania pacjenta do poradni rehabilitacji, lekarz rehabilitacji medycznej (zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej) po przeprowadzonym wywiadzie i diagnostyce klinicznej podejmuje decyzje o dalszym postępowaniu, w tym o konieczności rehabilitacji, a następnie pacjent z rozpoznaniem klinicznym jest kierowany do dalszego postępowania w tym do fizjoterapii – jako jednej z opcji leczenia. W przypadku oddziału dziennego sytuacja jest podobna jak w oddziale stacjonarnym – tzn. pacjent jest przyjmowany na oddział i badany przez lekarza rehabilitacji medycznej, który weryfikuje zasadność skierowania, wskazania i przeciwwskazania, ocenia bieżący stan kliniczny i zleca program rehabilitacji, w tym jedną z możliwości jest fizjoterapia. Biorąc pod uwagę powyższe względy merytoryczne, obecnie nie jest rozważana zmiana polegająca na zniesieniu skierowań do fizjoterapeuty. Należy mieć również na uwadze mogące wiązać się z proponowanym przez Pana Posła rozwiązaniem - nadużycia i niepotrzebne wydatkowanie środków przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

Źródło: https://www.sejm.gov.pl