Interpelacja w sprawie obowiązków podatkowych obywateli Ukrainy z miejscem zamieszkania dla celów podatkowych w Polsce

Interpelacja posła Janusza Kowalskiego z dnia 3 lipca 2026 roku w sprawie wykonywania obowiązków podatkowych przez obywateli Ukrainy posiadających miejsce zamieszkania dla celów podatkowych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami osoby posiadające miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w Polsce podlegają opodatkowaniu od całości osiąganych dochodów, niezależnie od państwa, z którego otrzymują wynagrodzenie. Oznacza to, że wykonywanie pracy zdalnej z terytorium Polski na rzecz ukraińskiego pracodawcy nie wyłącza obowiązku rozliczenia podatku dochodowego w Polsce.

W praktyce powstaje jednak możliwość, że dochody osiągane przez obywateli Ukrainy wykonujących pracę zdalną z terytorium Polski są rozliczane wyłącznie na Ukrainie, pomimo ciążącego obowiązku podatkowego również w Polsce. Mechanizm ten może prowadzić do unikania opodatkowania w Polsce oraz uszczuplenia należnych dochodów budżetu państwa.

Powyższe rodzi pytania o skalę tego zjawiska oraz o skuteczność działań podejmowanych przez organy Krajowej Administracji Skarbowej. W szczególności wyjaśnienia wymaga, czy opisany mechanizm pozostaje przedmiotem zainteresowania organów Krajowej Administracji Skarbowej, w szczególności czy podejmowane są działania mające na celu identyfikowanie przypadków nierozliczania w Polsce dochodów osiąganych z pracy wykonywanej z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz ukraińskich pracodawców.

Istotne jest również ustalenie, czy Ministerstwo Finansów dokonywało oceny wpływu tego zjawiska na dochody budżetu państwa oraz czy wykorzystywane są mechanizmy współpracy międzynarodowej i wymiany informacji podatkowych umożliwiające weryfikację prawidłowości rozliczeń osób osiągających dochody z pracy wykonywanej na terytorium Polski na rzecz pracodawców mających siedzibę na Ukrainie.

Mając na uwadze powyższe, poseł Janusz Kowalski zwrócił się o odpowiedź na następujące pytania:

1. Ilu obywateli Ukrainy, w podziale na poszczególne lata od 2022 r., zostało objętych czynnościami sprawdzającymi, kontrolami podatkowymi w zakresie prawidłowości rozliczania podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu dochodów osiąganych od pracodawców mających siedzibę na Ukrainie?

2. W ilu przypadkach, w wyniku przeprowadzonych czynności lub kontroli, stwierdzono, że obywatel Ukrainy posiadający miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w Polsce nie wykonał obowiązku rozliczenia w Polsce dochodów uzyskanych od ukraińskiego pracodawcy?

3. Jaka była łączna wartość ustalonych zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych, odsetek za zwłokę oraz innych należności wynikających z decyzji wydanych w sprawach, o których mowa w pytaniu nr 2, z podziałem na poszczególne lata?

4. Czy Krajowa Administracja Skarbowa prowadzi systemową współpracę z administracją podatkową Ukrainy w zakresie pozyskiwania informacji o dochodach osiąganych przez osoby posiadające miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w Polsce? Jeżeli tak, proszę o wskazanie zakresu wymienianych informacji oraz liczby wystąpień o udzielenie informacji skierowanych od 2022 r.

5. Czy Ministerstwo Finansów dysponuje danymi pozwalającymi określić liczbę obywateli Ukrainy będących polskimi rezydentami podatkowymi, którzy wykazują w Polsce dochody uzyskiwane od pracodawców mających siedzibę na Ukrainie? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie tych danych z podziałem na lata od 2022 r.

6. Czy Ministerstwo Finansów prowadziło działania informacyjne skierowane do obywateli Ukrainy dotyczące obowiązku rozliczania w Polsce dochodów osiąganych od zagranicznych pracodawców? Jeżeli tak, proszę o wskazanie formy, zakresu oraz terminów prowadzonych działań.

7. Czy Ministerstwo Finansów dokonywało analiz dotyczących wpływu wykonywania pracy na rzecz ukraińskich pracodawców przez osoby posiadające miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w Polsce na poziom dochodów budżetu państwa z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych? Jeżeli tak, jakie są zasadnicze wnioski z tych analiz?

Oto odpowiedź Ministerstwa Finansów z dnia 23 lipca 2026 roku:

Ad 1.

Systemy stosowane w KAS nie pozwalają na wyodrębnienie przypadków, o których mowa w pytaniu 1. Z uwagi na brak możliwości wygenerowania danych przy pomocy systemu informatycznego z poziomu centralnego. Niemniej, na podstawie dostępnych danych, przekazuję poniżej dane dotyczące liczby kontroli w podatkach dochodowych, przeprowadzonych wobec obywateli Ukrainy.

Ponadto informuję, że nie dysponujemy danymi dotyczącymi wyłącznie obywateli Ukrainy, wobec których prowadzono czynności sprawdzające w zakresie prawidłowości rozliczania podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu dochodów osiąganych od pracodawców mających siedzibę w Ukrainie. Przekazuję dane dotyczące liczby obywateli Ukrainy, wobec których zakończono czynności sprawdzające w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych.

Ad 2 i 3.

Systemy stosowane w KAS nie pozwalają na wyodrębnienie dokładnie takich przypadków, jakie są przedmiotem pytań 2 i 3 interpelacji. Zakres prowadzonych kontroli może być różny, a ich zakończenie wynikiem pozytywnym nie oznacza automatycznie, że podatnik (obywatel Ukrainy) posiadający miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w Polsce nie wykonał obowiązku rozliczenia w Polsce dochodów uzyskanych od ukraińskiego pracodawcy. Tym samym, pozyskanie żądanych informacji, z uwagi na brak możliwości wygenerowania takich danych przy pomocy systemu informatycznego z poziomu centralnego, nie jest możliwe i wymagałoby wystąpienia do podległych organów KAS. Zebranie takich danych byłoby czasochłonne i stanowiłoby duże obciążenie dla pracowników organów KAS (ręczne przeglądanie spraw). Nie dysponujemy danymi dotyczącymi czynności sprawdzających, w których stwierdzono, że obywatele Ukrainy nie dopełnili ciążącego na nich obowiązku uregulowania w Polsce zobowiązań podatkowych od dochodów osiągniętych z tytułu zatrudnienia u ukraińskiego pracodawcy. W konsekwencji, nie dysponuję także danymi dotyczącymi ustalonych zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych w ww. sprawach.

Ad 4.

W okresie od 1 stycznia 2022 roku do 30 czerwca 2026 roku Krajowa Administracja Skarbowa prowadziła systemową współpracę z administracją podatkową Ukrainy w zakresie pozyskiwania informacji o dochodach osiąganych przez osoby posiadające miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w Polsce, w trybie wymiany informacji podatkowych – automatycznej oraz na wniosek. W ramach wymiany na wniosek, w omawianym okresie skierowanych zostało 195 wniosków celem pozyskania informacji o dochodach osiąganych przez osoby posiadające miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w Polsce. Wnioski o informacje były zróżnicowane w swoim charakterze. W przeważającej części dotyczyły transakcji gospodarczych. Ich celem było potwierdzenie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku dochodowego od osób prawnych, a także prawidłowe określenie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych. Informacje wymieniane z administracją podatkową Ukrainy odnosiły się również, w znacznej ilości, do zapytań o majątek w związku z nabyciem nieruchomości na terytorium Polski przez obywateli Ukrainy. Organy podatkowe prowadziły czynności mające na celu ustalenie, czy podatnicy byli zobowiązani do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu nabycia nieruchomości, czy też mogli skorzystać ze zwolnienia. Niezbędne było potwierdzenie okoliczności uzasadniających zastosowane zwolnienie, w szczególności ustalenie, czy podatnikom przysługiwało na terytorium Ukrainy prawo własności nieruchomości. Polskie organy kierowały również wnioski, aby potwierdzić zasadność zastosowania ulgi na dziecko, ustalić źródła przychodów podatników, którzy nie wykazywali dochodów lub w celu opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn. W omawianym okresie, w trybie automatycznej wymiany informacji, nie otrzymano od administracji podatkowej Ukrainy informacji o dochodach osiąganych przez osoby posiadające miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w Polsce.

Ad 5.

Odnosząc się do pytania dotyczącego danych pozwalających określić liczbę obywateli Ukrainy będących polskimi rezydentami podatkowymi, którzy wykazują w Polsce dochody uzyskiwane od pracodawców mających siedzibę w Ukrainie, uprzejmie informuję, że nie dysponuję takimi danymi. Systemy informatyczne wykorzystywane przez administrację skarbową nie umożliwiają wyselekcjonowania takich danych, z wyodrębnieniem obywatelstwa podatników. Z perspektywy Krajowej Administracji Skarbowej istotne są wszystkie wpływy do budżetu państwa od podmiotów podlegających obowiązkowi podatkowemu na terytorium Polski, niezależnie od ich obywatelstwa, czy kraju pochodzenia.

Ad 6.

W pierwszej kolejności informuję, że Ministerstwo Finansów prowadzi działania informacyjne skierowane do obywateli Ukrainy w zakresie podstawowych obowiązków podatkowych w Polsce.

Na stronie Obowiązki podatkowe w Polsce zamieszczone są informację w języku ukraińskim dotyczące obowiązków podatkowych w naszym kraju. Natomiast w nowej odsłonie serwisu podatki.gov.pl zamieszczono poradnik zatytułowany „Rozliczenie dochodów (przychodów) uzyskanych w 2025 roku z zatrudnienia w Polsce - Informator dla obywateli Ukrainy” (zaimplementowany i udostępniony pod adresem Poradniki i informatory/rozliczenie dochodów przychodów uzyskanych w 2025 roku z zatrudnienia w Polsce - informator dla obywateli Ukrainy. Jednocześnie treści zawarte w przedmiotowym informatorze za lata 2022-2024 opublikowano pod adresem Wyjaśnienia przepisów podatkowych / broszury / PIT. Ponadto informuję, że w ogólnopolskiej bazie tj. Systemie Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (https://eureka.mf.gov.pl/) znajdują się publikacje m.in. objaśnień podatkowych, broszur informacyjnych, zanonimizowanych interpretacji indywidualnych oraz innych ogólnych informacji w sprawie stosowania przepisów prawa podatkowego – także w tematyce obejmującej opodatkowanie dochodów obywateli Ukrainy. Dodatkowo, w zakresie rozliczania dochodów osiąganych od zagranicznych pracodawców, wydane zostały trzy interpretacje ogólne dotyczące stosowania ulgi abolicyjnej wobec marynarzy:

• interpretacja ogólna z 31 października 2016 r. nr DD10.8201.1.2016.GOJ, w sprawie stosowania ulgi, o której mowa w art. 27g ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w stosunku do marynarzy, mających miejsce zamieszkania w Polsce, uzyskujących dochody z tytułu pracy najemnej w rozumieniu umów o unikaniu podwójnego opodatkowania,

• interpretacja ogólna z 31 października 2019 r. nr DD4.8201.1.2019 w sprawie stosowania ulgi, o której mowa w art. 27g ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, do dochodów marynarzy uzyskanych z pracy na statkach eksploatowanych w transporcie międzynarodowym z państwa, z którym Polska nie zawarła umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania (sytuacja bezumowna), jeżeli od tych dochodów nie został zapłacony za granicą podatek dochodowy,

• interpretacja ogólna z 18 czerwca 2026 r. nr DD4.8201.2.2026 w sprawie stosowania umów o unikaniu podwójnego opodatkowania w przypadku nieobjęcia marynarzy będących polskimi rezydentami podatkowymi ograniczonym obowiązkiem podatkowym za granicą.

W zakresie obowiązku podatkowego osób fizycznych zostały wydane także Objaśnienia podatkowe z dnia 29 kwietnia 2021 r. w sprawie rezydencji podatkowej oraz zakresu obowiązku podatkowego osób fizycznych w Polsce.

Ad 7.

Jak wskazano w odpowiedzi na pytanie 5, dla Krajowej Administracji Skarbowej istotne są wszystkie wpływy do budżetu państwa.

Źródło: https://www.sejm.gov.pl