Interpelacja w sprawie opłaty „handling fee” w systemie kaucyjnym a ceny transferowe

Interpelacja posła Janusza Kowalskiego z dnia 8 października 2025 roku w sprawie wątpliwości dotyczących opłat handling fee w systemie kaucyjnym oraz ich potencjalnego objęcia przepisami o cenach transferowych.

W związku z wdrożonym w Polsce systemem kaucyjnym dla opakowań po napojach pojawia się szereg wątpliwości dotyczących zasad rozliczania tzw. handling fee – czyli zwrotu kosztów realizacji obowiązków związanych z przyjmowaniem i obsługą kaucji przez sklepy oraz innych uczestników systemu.

Obecne przepisy ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi nie regulują szczegółowo wysokości tej opłaty, pozostawiając jej ustalenie w gestii operatorów systemu i sprzedawców. Prowadzi to do braku jednolitych zasad rozliczeń, co może rodzić niepewność prawną po stronie przedsiębiorców, zwłaszcza w kontekście potencjalnych obowiązków wynikających z przepisów o cenach transferowych.

Zgodnie z obowiązującymi regulacjami podatkowymi obowiązek sporządzenia dokumentacji cen transferowych powstaje w przypadku, gdy transakcja odbywa się między podmiotami powiązanymi, a jej wartość przekracza ustawowe progi dokumentacyjne. W praktyce może dojść do sytuacji, w której sklep detaliczny i operator systemu kaucyjnego pozostają w relacjach powiązania – kapitałowego, osobowego lub faktycznego. Dotyczy to zwłaszcza dużych sieci handlowych, które jako wprowadzające produkty w opakowaniach tworzą lub współtworzą własnych operatorów systemu kaucyjnego.

W takiej konfiguracji rozliczenia z tytułu handling fee mogą stanowić tzw. transakcje kontrolowane i wymagać sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych oraz raportowania ich w formularzu TPR. Wątpliwości budzi również to, czy podobne obowiązki mogą wystąpić w przypadkach, gdy powiązania mają charakter osobowy lub faktyczny, np. gdy te same osoby zasiadają w organach spółek lub istnieją relacje rodzinne lub biznesowe skutkujące realnym wpływem jednego podmiotu na decyzje drugiego.

Brak jednoznacznych wytycznych w tym zakresie powoduje, że przedsiębiorcy uczestniczący w systemie kaucyjnym mogą być narażeni na ryzyko nieświadomego naruszenia przepisów podatkowych, a także na dodatkowe koszty administracyjne związane z przygotowaniem dokumentacji cen transferowych.

Mając na uwadze powyższe, poseł Janusz Kowalski zwrócił się o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Finansów prowadzi analizy lub prace legislacyjne mające na celu doprecyzowanie zasad ustalania i rozliczania handling fee w systemie kaucyjnym, w szczególności w kontekście przepisów o cenach transferowych?
   
2. Czy resort planuje wydanie wytycznych lub interpretacji ogólnej, które jednoznacznie określałyby, czy rozliczenia z tytułu handling fee mogą podlegać obowiązkom dokumentacyjnym z zakresu cen transferowych?
   
3. Czy Ministerstwo Finansów współpracuje lub planuje współpracę z Ministerstwem Klimatu i Środowiska w celu opracowania wspólnych zasad kalkulacji i raportowania handling fee?
   
4. Czy resort rozważa wprowadzenie rozwiązań, które pozwoliłyby ujednolicić sposób rozliczania handling fee między operatorami systemów kaucyjnych a sprzedawcami, aby uniknąć nieuzasadnionych różnic w wysokości opłat?
   
5. Czy Ministerstwo Finansów przewiduje opracowanie wzorcowych metod weryfikacji rynkowego charakteru handling fee na potrzeby sporządzania dokumentacji cen transferowych?
   
6. Czy resort analizował skalę potencjalnych powiązań osobowych i kapitałowych między o
   peratorami systemu kaucyjnego a sieciami handlowymi oraz wynikające z tego skutki podatkowe?
   
7. Czy ministerstwo planuje działania edukacyjne lub informacyjne (np. komunikaty, broszury, webinary) dla przedsiębiorców w zakresie prawidłowego rozliczania handling fee oraz identyfikacji powiązań między podmiotami?

Oto odpowiedź Ministerstwa Finansów z dnia 31 października 2025 roku:

1. W ocenie Ministerstwa Finansów nie ma potrzeby zmian w przepisach o cenach transferowych w związku z wprowadzeniem systemu kaucyjnego. Wynika to z faktu, że przepisy o cenach transferowych odnoszą się całościowo do obrotu gospodarczego, a nie do poszczególnych branż czy specyficznych transakcji lub opłat. Ewentualne analizy rozliczania tzw. handling fee w systemie kaucyjnym w kontekście przepisów o cenach transferowych będą możliwe dopiero po pozyskaniu danych o transakcjach kontrolowanych w tym zakresie. System kaucyjny został wprowadzony od 1 października 2025 r., dlatego potencjalne transakcje dotyczące rozliczania tzw. handling fee zostaną zaraportowane na gruncie przepisów o cenach transferowych dopiero w 2026 r. (raportowanie TPR odbywa się w terminie do końca 11 miesiąca po zakończeniu roku podatkowego). Jednocześnie ewentualne dane do analiz mogą być ograniczone, w szczególności jeżeli transakcje dotyczące handling fee będą korzystały np. ze zwolnienia dokumentacyjnego dla transakcji krajowych. Natomiast w zakresie prawidłowego rozliczania podatku VAT w systemie kaucyjnym opublikowane zostały objaśnienia podatkowe z 29 sierpnia 2025 r. w zakresie zasad rozliczania na gruncie podatku od towarów i usług transakcji związanych z systemem kaucyjnym w rozumieniu art. 8 pkt 13a ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi.

2. Ministerstwo Finansów obecnie nie widzi potrzeby wydawania objaśnień podatkowych lub interpretacji ogólnej odnośnie podlegania obowiązkowi dokumentacyjnemu z zakresu cen transferowych w przypadku rozliczeń z tytułu tzw. handling fee. Wynika to z faktu, że rozliczanie tzw. handling fee będzie podlegało obowiązkom wynikającym z przepisów dotyczących cen transferowych na zasadach ogólnych. Zgodnie z obowiązującymi przepisami o cenach transferowych (art. 11k ustawy o CIT oraz art. 23w ustawy o PIT) podmioty powiązane są obowiązane do sporządzania lokalnej dokumentacji cen transferowych za rok podatkowy w celu wykazania, że ceny transferowe zostały ustalone na warunkach, które ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane. Obejmuje ona transakcje kontrolowane o charakterze jednorodnym, których wartość przekracza w roku podatkowym określone progi dokumentacyjne. Tym samym w przypadku gdy rozliczenia z tytułu tzw. handling fee będą dokonywane pomiędzy podmiotami powiązanymi i ich wartość przekroczy progi dokumentacyjne, będą one podlegały obowiązkowi sporządzenia dokumentacji cen transferowych, o ile nie podlegają zwolnieniu dokumentacyjnemu. Należy mieć na uwadze, że art. 11n ustawy o CIT oraz art. 23z ustawy o PIT przewidują zwolnienia z obowiązku dokumentacyjnego, w tym m.in. dla transakcji krajowych, pod warunkiem spełnienia określonych w przepisach przesłanek. Część transakcji dotyczących rozliczenia z tytułu tzw. handling fee może potencjalnie podlegać w szczególności pod zwolnienie krajowe. Jednocześnie w przypadku wątpliwości co do objęcia obowiązkiem dokumentacyjnym w indywidualnym przypadku podatnicy mają możliwość wystąpienia z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej do Dyrektora KIS.

3. W przypadku transakcji między podmiotami powiązanymi rozliczanie tzw. handling fee będzie podlegało obowiązkom wynikającym z przepisów dotyczących cen transferowych na zasadach ogólnych. W związku z tym Ministerstwo Finansów nie widzi na ten moment potrzeby wypracowania specyficznych zasad kalkulacji i raportowania tzw. handling fee w obszarze cen transferowych.

4. Projektodawcą systemu kaucyjnego jest Ministerstwo Klimatu i Środowiska. Natomiast Ministerstwo Finansów jest gotowe do współpracy, gdyby planowane były zmiany w sposobie rozliczania handling fee oddziałujące na relacje między podmiotami powiązanymi.

5. Ministerstwo Finansów nie widzi potrzeby opracowania wzorcowych czy specyficznych metod weryfikacji rynkowego charakteru tzw. handling fee. Do weryfikacji rynkowości rozliczeń z tytułu tzw. handling fee zastosowanie będzie miał art. 11d ustawy o CIT oraz art. 23p ustawy o PIT, regulujący metody weryfikacji cen transferowych. Weryfikacji dokonuje się, stosując metodę najbardziej odpowiednią w danych okolicznościach, wybraną spośród następujących metod: porównywalnej ceny niekontrolowanej, ceny odprzedaży, koszt plus, marży transakcyjnej netto oraz podziału zysku. W przypadku gdy nie jest możliwe zastosowanie powyższych metod, stosuje się inną metodę, w tym techniki wyceny, najbardziej odpowiednią w danych okolicznościach. Przy wyborze metody najbardziej odpowiedniej uwzględnia się w szczególności warunki ustalone lub narzucone pomiędzy podmiotami powiązanymi, dostępność informacji niezbędnych do prawidłowego zastosowania metody oraz specyficzne kryteria jej zastosowania. Ministerstwo Finansów opublikowało objaśnienia podatkowe do czterech metod weryfikacji cen transferowych: porównywalnej ceny niekontrolowanej, ceny odprzedaży, koszt plus oraz marży transakcyjnej netto. Objaśnienia te mają na celu wyjaśnienie praktycznych aspektów związanych ze stosowaniem tych metod. Jednocześnie w indywidualnych sprawach podatnicy mają możliwość wystąpienia z wnioskiem do Szefa KAS o wydanie uprzedniego porozumienia cenowego, które jest wydawane w formie decyzji administracyjnej, w której organ uznaje, że cena transferowa w danej transakcji kontrolowanej została ustalona na warunkach rynkowych.

6. Zasady identyfikacji powiązań oraz stosowanie przepisów o cenach transferowych mają charakter ogólny, niezależnie od branży. Ministerstwo Finansów wskazuje, że dotychczas nie były prowadzone szczegółowe analizy w zakresie potencjalnych powiązań osobowych i kapitałowych między operatorami systemu kaucyjnego a sieciami handlowymi oraz wynikające z tego skutki podatkowe w obszarze cen transferowych. Wstępne analizy wskazują na występowanie powiązań pomiędzy niektórymi operatorami systemu kaucyjnego a sieciami handlowymi, natomiast ewentualna analiza skutków podatkowych będzie możliwa dopiero w 2026 r. po pierwszym zaraportowaniu transakcji kontrolowanych.

7. Ministerstwo Finansów nie widzi potrzeby prowadzenia dedykowanych działań edukacyjnych lub informacyjnych, takich jak komunikaty, broszury czy webinary, dotyczących specyficznie rozliczania tzw. handling fee oraz identyfikacji powiązań między podmiotami, ponieważ zagadnienia te będą realizowane na zasadach ogólnych.

Źródło: www.sejm.gov.pl

Janusz Kowalski, Poseł na Sejm RP 👍