Interpelacja w sprawie zatrudniania osób posiadających więcej niż jedno obywatelstwo w Ministerstwie Edukacji Narodowej

Interpelacja posła Janusza Kowalskiego z dnia 9 czerwca 2026 roku w sprawie zatrudniania osób posiadających więcej niż jedno obywatelstwo w Ministerstwie Edukacji Narodowej.

Administracja rządowa stanowi szczególną część rynku pracy, ponieważ jest finansowana ze środków publicznych pochodzących od obywateli Rzeczypospolitej Polskiej i realizuje zadania związane z funkcjonowaniem państwa. Z tego względu zasadne jest oczekiwanie, aby proces zatrudniania w urzędach administracji rządowej był całkowicie przejrzysty, oparty na obiektywnych kryteriach oraz uwzględniał w pierwszej kolejności interes obywateli polskich.

W ostatnich latach nastąpił znaczący wzrost liczby cudzoziemców przebywających i podejmujących zatrudnienie na terytorium Polski. Zjawisko to objęło wiele sektorów gospodarki, a pojawiające się informacje wskazują, że dotyczy ono również instytucji administracji publicznej. Jednocześnie sytuacja na rynku pracy nie pozostaje wolna od negatywnych zjawisk. W wielu regionach kraju obserwowany jest wzrost liczby osób pozostających bez zatrudnienia, a część przedsiębiorstw ogranicza działalność lub redukuje zatrudnienie. W takiej sytuacji szczególnie istotne staje się uzyskanie pełnej informacji o skali powierzania stanowisk i zadań finansowanych ze środków publicznych osobom nieposiadającym obywatelstwa polskiego.

Obywatele mają prawo wiedzieć, jaka jest rzeczywista skala zatrudnienia cudzoziemców w ministerstwach, na jakich zasadach osoby te są przyjmowane do pracy, czy uczestniczą w otwartych i konkurencyjnych naborach oraz w jakim zakresie korzysta się z umów cywilnoprawnych, które nie podlegają takim samym wymogom transparentności jak nabór na stanowiska urzędnicze. Szczególnego znaczenia nabiera również kwestia osób posiadających podwójne obywatelstwo, zwłaszcza w przypadku wykonywania zadań związanych z funkcjonowaniem organów państwa i dostępem do informacji istotnych z punktu widzenia interesu publicznego.

Państwo powinno prowadzić politykę kadrową w sposób gwarantujący maksymalną przejrzystość oraz zapewniający obywatelom polskim rzeczywisty i równy dostęp do zatrudnienia w instytucjach publicznych. Dotyczy to zarówno zatrudnienia na podstawie stosunku pracy, jak i wszelkich form współpracy realizowanych na podstawie umów cywilnoprawnych. Zasadne jest również ustalenie, jaka część osób wykonujących zadania na rzecz ministerstwa została wyłoniona w drodze otwartych procedur konkurencyjnych, a jaka została zatrudniona poza takimi procedurami.

Mając na uwadze powyższe, poseł Janusz Kowalski zwrócił się o odpowiedź na następujące pytania:

1. Proszę o przedstawienie aktualnej liczby osób wykonujących pracę lub świadczących usługi na rzecz ministerstwa, które nie posiadają obywatelstwa polskiego, a także liczby osób posiadających obywatelstwo polskie oraz co najmniej jedno dodatkowe obywatelstwo, z uwzględnieniem wszystkich form zatrudnienia i współpracy, w tym stosunku pracy, umów zlecenia, umów o dzieło oraz innych umów cywilnoprawnych.

2. Proszę o wskazanie obywatelstw posiadanych przez osoby wymienione powyżej wraz z podaniem liczby osób posiadających obywatelstwo poszczególnych państw oraz przedstawienie analogicznych danych według stanu na dzień 31 grudnia 2024 r., 31 grudnia 2025 r. oraz na dzień udzielenia odpowiedzi na niniejszą interpelację.

3. Proszę o przedstawienie informacji: W jakich departamentach, biurach, komórkach organizacyjnych lub jednostkach podległych ministerstwu wykonują pracę osoby nieposiadające obywatelstwa polskiego oraz osoby posiadające więcej niż jedno obywatelstwo, wraz z określeniem liczby takich osób w poszczególnych jednostkach?

4. Proszę o wskazanie: Jakie stanowiska oraz rodzaje obowiązków powierzono osobom nieposiadającym obywatelstwa polskiego oraz osobom posiadającym więcej niż jedno obywatelstwo, w szczególności czy uczestniczą one w przygotowywaniu projektów aktów prawnych, opracowywaniu dokumentów strategicznych, prowadzeniu postępowań administracyjnych, przygotowywaniu decyzji, opinii lub analiz na potrzeby kierownictwa ministerstwa?

5. Proszę o wskazanie: Ile spośród osób nieposiadających obywatelstwa polskiego oraz osób posiadających więcej niż jedno obywatelstwo zostało zatrudnionych lub zaangażowanych do wykonywania zadań w wyniku otwartego i konkurencyjnego naboru, a ile zostało zatrudnionych poza takim trybem, wraz z przedstawieniem podstaw prawnych zastosowanych procedur?

6. Proszę o wskazanie: Czy przed zatrudnieniem lub zaangażowaniem do wykonywania zadań osób nieposiadających obywatelstwa polskiego analizowano możliwość obsadzenia tych stanowisk przez obywateli polskich spełniających wymagania określone dla danego stanowiska lub rodzaju zadań? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie zasad prowadzenia takich analiz.

7. Proszę o przedstawienie informacji: Czy ministerstwo prowadzi ewidencję lub analizy pozwalające ustalić liczbę przypadków, w których stanowisko lub zakres obowiązków ostatecznie powierzono osobie nieposiadającej obywatelstwa polskiego pomimo udziału w rekrutacji kandydatów posiadających wyłącznie obywatelstwo polskie?

8. Proszę o wskazanie liczby osób nieposiadających obywatelstwa polskiego oraz osób posiadających więcej niż jedno obywatelstwo mających dostęp do systemów teleinformatycznych ministerstwa, baz danych, rejestrów publicznych lub informacji niejawnych, wraz z określeniem zakresu przyznanych uprawnień.

9. Proszę o wskazanie łącznej wysokości środków publicznych przeznaczonych w latach 2022-2025 na wynagrodzenia oraz inne świadczenia wypłacone osobom nieposiadającym obywatelstwa polskiego oraz osobom posiadającym więcej niż jedno obywatelstwo.

10. Proszę o przedstawienie informacji: Czy ministerstwo posiada dokumenty, wytyczne, procedury lub strategie odnoszące się do zatrudniania osób nieposiadających obywatelstwa polskiego oraz osób posiadających więcej niż jedno obywatelstwo? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie ich zakresu oraz celu ich wprowadzenia.

11. Proszę o wskazanie: Czy ministerstwo dokonywało oceny wpływu zatrudniania osób nieposiadających obywatelstwa polskiego na politykę kadrową urzędu, strukturę zatrudnienia oraz możliwości zatrudnienia obywateli polskich? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie wyników przeprowadzonych analiz i wniosków z nich wynikających.

12. Jakie procedury stosowane są przez ministerstwo w zakresie weryfikacji osób nieposiadających obywatelstwa polskiego oraz osób posiadających więcej niż jedno obywatelstwo przed dopuszczeniem ich do wykonywania obowiązków związanych z funkcjonowaniem administracji rządowej, dostępem do dokumentacji urzędowej, danych publicznych lub informacji prawnie chronionych?

Oto odpowiedź Ministerstwa Edukacji Narodowej z dnia 6 sierpnia 2026 roku:

Obecny rząd zawsze działa dla dobra obywateli Polski. Odpowiadając na pytanie Pana Posła Kowalskiego należy sięgnąć do stanu prawnego sprzed grudnia 2023 roku, czyli czasów rządu Zjednoczonej Prawicy, którego Pan Poseł był członkiem. Możliwość zatrudniania legalnie przebywających na terytorium RP obywateli Ukrainy w szeroko pojętych urzędach samorządowych i rządowych wprowadził art. 23a ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 337). Projekt tej ustawy został wniesiony przez rząd premiera Mateusza Morawieckiego. Art. 23a ww. ustawy został uchylony ustawą z dnia 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2026 r. poz. 203), która weszła w życie 5 marca 2026 r. Projekt tej ustawy został wniesiony przez rząd premiera Donalda Tuska.

Z informacji pozyskanych od właściwych ministerstw wynika, że w 2022 roku ówczesny rząd zachęcał obywateli Ukrainy do podjęcia pracy w Polsce. Powstał nawet poświęcony temu portal PracawPolsce.gov.pl dla poszukujących pracy obywateli Ukrainy. Został uruchomiony na początku lipca 2022 r. przez ówczesne kierownictwo Kancelarii Prezesa Rady Ministrów we współpracy z Operatorem Chmury Krajowej (OChK), Ministerstwem Rodziny i Polityki Społecznej (MRiPS), Palantir Technologies Poland, Antal Polska, Domem Ukraińskim w Warszawie, Diia Bussiness Warsaw, HRlink, GoldenLine, Pracuj.pl. i GoWork.

Jednocześnie informuję, że pytania dotyczące zatrudniania w Polsce obywateli Ukrainy wielokrotnie w poprzedniej kadencji Sejmu RP zadawali posłowie ówczesnej opozycji m.in. w interpelacjach nr 32091 oraz 31929. Odpowiedzi udzielił sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Paweł Szefernaker.

Źródło: https://www.sejm.gov.pl