W sprawach sądowych NFZ zapłacił prawie 5 razy więcej, niż dostał

Od stycznia 2022 roku do czerwca 2026 roku Narodowy Fundusz Zdrowia przeprowadził 5863 kontrole, a w sprawach sądowych zakończonych w latach 2020–2025 zapłacił około 203 mln zł, dostając około 41,5 mln zł. Pytam NFZ o wynik i kwotę sporną w poszczególnych sprawach oraz o to, czy zasadna skarga pacjenta prowadzi do kontroli równie często w spółce, w SP ZOZ i w praktyce lekarskiej.
Duża przychodnia ma więcej pacjentów, więc liczba skarg bez liczby pacjentów nie pozwala porównać dużej przychodni z małą. W przychodni z 500 pacjentami 1 skarga daje 2 skargi na 1000 pacjentów, a w przychodni z 20 000 pacjentów 1 skarga daje 0,05 skargi na 1000 pacjentów.
Wiele zasadnych skarg na przychodnię bez kontroli Narodowego Funduszu Zdrowia może oznaczać, że Narodowy Fundusz Zdrowia nie wykorzystuje skarg pacjentów przy wyborze przychodni do kontroli. Brak skarg na przychodnię może oznaczać dobrą opiekę albo brak wiedzy pacjentów o skardze do Narodowego Funduszu Zdrowia.
Od stycznia 2022 roku do czerwca 2026 roku Narodowy Fundusz Zdrowia przeprowadził 5863 kontrole i 6934 czynności sprawdzające. W 2025 roku Narodowy Fundusz Zdrowia przeprowadził 779 kontroli i 1437 czynności sprawdzających. Od stycznia 2022 roku do czerwca 2026 roku Narodowy Fundusz Zdrowia przeprowadził 697 działań kontrolnych w podstawowej opiece zdrowotnej i 1203 działania kontrolne w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej.
Od stycznia 2022 roku do czerwca 2026 roku Narodowy Fundusz Zdrowia przeprowadził 4644 kontrole doraźne i 1219 kontroli planowych. Według Ministerstwa Zdrowia kontrole z rocznego planu Narodowego Funduszu Zdrowia wynikają między innymi z „monitoringu przekazywanych przez pacjentów skarg”. W III kwartale 2024 roku kontrolerzy Narodowego Funduszu Zdrowia stwierdzili nieprawidłowości w 179 ze 181 kontroli, czyli w blisko 99% kontroli. Narodowy Fundusz Zdrowia napisał w sprawozdaniu za III kwartał 2024 roku: „Tak wysoki procent kontroli z nieprawidłowościami świadczy o dobrym typowaniu podmiotów do kontroli”.
W I, II i IV kwartale 2024 roku odsetek kontroli z nieprawidłowościami wyniósł według Narodowego Funduszu Zdrowia od ponad 90% do ponad 97%. Ministerstwo Zdrowia wymienia wśród najczęstszych nieprawidłowości błędy statystyczne bez wpływu na wartość świadczenia.
Wysoki odsetek kontroli z nieprawidłowościami może oznaczać trafny wybór przychodni do kontroli albo szeroką definicję nieprawidłowości, obejmującą drobne błędy w raportach. Zastrzeżenia świadczeniodawcy do wyniku kontroli rozpatruje Departament Kontroli Narodowego Funduszu Zdrowia.
W III kwartale 2024 roku Narodowy Fundusz Zdrowia rozpatrzył 80 zastrzeżeń świadczeniodawców do wyników kontroli, uwzględnił 1 zastrzeżenie w całości i 3 zastrzeżenia w części.
Świadczeniodawcy i pacjenci mają prawo pozwać Narodowy Fundusz Zdrowia przed sądem, a Narodowy Fundusz Zdrowia ma prawo pozwać świadczeniodawców.
Narodowy Fundusz Zdrowia publikuje w rocznym sprawozdaniu z działalności liczbę zakończonych spraw sądowych oraz kwoty zasądzone od Narodowego Funduszu Zdrowia i na rzecz Narodowego Funduszu Zdrowia.
W latach 2020–2025 oddziały wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia zakończyły 7261 spraw sądowych. W sprawach zakończonych w latach 2020–2025 Narodowy Fundusz Zdrowia zapłacił z wyroków i ugód sądowych około 203 mln zł, a dostał około 41,5 mln zł.
W latach 2020–2025 kwota zapłacona przez Narodowy Fundusz Zdrowia po sprawach sądowych była prawie 5 razy wyższa od kwoty otrzymanej przez Narodowy Fundusz Zdrowia.
Spory o świadczenia udzielone ponad limit z umowy kosztowały Narodowy Fundusz Zdrowia w latach 2020–2025 prawie 94 mln zł, w większości z ugód sądowych.
Na koniec 2025 roku przeciwko Narodowemu Funduszowi Zdrowia toczyło się 489 spraw cywilnych z roszczeniami na łączną kwotę 936 mln zł.
Sprawozdanie Narodowego Funduszu Zdrowia nie podaje liczby spraw wygranych i przegranych przez Narodowy Fundusz Zdrowia ani kwoty spornej w zakończonych sprawach.
Zapytam Narodowy Fundusz Zdrowia o wynik, kwotę sporną i kwotę zasądzoną w poszczególnych sprawach sądowych z lat 2020–2026. Wyższa kwota zapłacona niż otrzymana może oznaczać, że Narodowy Fundusz Zdrowia częściej przegrywa spory o pieniądze, ale może też wynikać z ugód zawieranych przez Narodowy Fundusz Zdrowia.
Chcę sprawdzić, czy zasadna skarga pacjenta prowadzi do kontroli Narodowego Funduszu Zdrowia równie często w spółce, w samodzielnym publicznym zakładzie opieki zdrowotnej i w praktyce lekarskiej.
Formę prawną przychodni sprawdzę w Krajowym Rejestrze Sądowym i w rejestrze REGON po numerze NIP z odpowiedzi Narodowego Funduszu Zdrowia.
Częstsze kontrole spółek przy równej liczbie zasadnych skarg na 1000 pacjentów mogą oznaczać, że Narodowy Fundusz Zdrowia wybiórczo typuje spółki do kontroli. Częstsze kontrole spółek mogą wynikać z wyższej wartości umów albo z sygnałów z danych rozliczeniowych, a nie z formy prawnej. Opublikuję zestawienie przychodni z liczbą zasadnych skarg na 1000 pacjentów, z formą prawną i z informacją o kontrolach Narodowego Funduszu Zdrowia.
Źródło: https://ilenazdrowie.pl





