Interpelacja w sprawie braku okresu przejściowego oraz możliwości testowania KSeF przez najmniejszych podatników VAT

Interpelacja posła Janusza Kowalskiego z dnia 20 stycznia 2026 roku w sprawie braku okresu przejściowego oraz możliwości testowania Krajowego Systemu e-Faktur przez najmniejszych podatników VAT.

Wprowadzenie obowiązku stosowania Krajowego Systemu e-Faktur zostało przez Ministerstwo Finansów zapowiedziane jako proces stopniowy, uwzględniający potrzebę dostosowania się podatników do nowego, skomplikowanego narzędzia informatycznego. W przestrzeni publicznej wielokrotnie podkreślano, że pierwsze miesiące funkcjonowania systemu mają mieć charakter adaptacyjny, a administracja skarbowa nie będzie koncentrować się na nakładaniu kar za błędy techniczne ani za nieprawidłowe stosowanie KSeF.

Na tym tle szczególne wątpliwości budzi jednak sytuacja najmniejszych podatników VAT, którzy – zgodnie z obowiązującymi regulacjami – zostaną objęci pełnym obowiązkiem wystawiania faktur ustrukturyzowanych od dnia 1 stycznia 2027 r., przy czym od tego samego dnia zaczną wobec nich obowiązywać sankcje za niewystawianie faktur w KSeF lub wystawianie ich niezgodnie z wymaganiami systemu. Oznacza to, że najmniejsi podatnicy nie otrzymają żadnego okresu przejściowego, ochronnego ani adaptacyjnego, mimo że skala i charakter prowadzonej przez nich działalności w sposób oczywisty ograniczają ich możliwości organizacyjne i techniczne.

Problem ten ulega dalszemu pogłębieniu w świetle planowanego wyłączenia z dniem 1 lutego 2026 r. środowiska testowego i przedprodukcyjnego Aplikacji Podatnika. Od tej daty Krajowy System e-Faktur ma funkcjonować wyłącznie w środowisku produkcyjnym, które z natury rzeczy nie służy do nauki, testowania ani popełniania błędów bez konsekwencji prawnych. W praktyce oznacza to, że najmniejsi podatnicy VAT zostaną pozbawieni realnej możliwości przećwiczenia obsługi KSeF przed dniem, w którym jego stosowanie stanie się dla nich obowiązkowe i jednocześnie sankcjonowane.

Taki harmonogram wdrażania KSeF prowadzi do sytuacji, w której okres od 1 lutego 2026 r. do 31 grudnia 2026 r. nie będzie dla najmniejszych podatników ani okresem testowym, ani okresem ochronnym, lecz czasem niepewności, w którym podatnicy formalnie nie będą zobowiązani do korzystania z KSeF, a jednocześnie nie będą mieli narzędzi umożliwiających bezpieczne przygotowanie się do tego obowiązku.

W konsekwencji pierwszy dzień faktycznego kontaktu wielu drobnych przedsiębiorców z KSeF może przypadać już na 1 stycznia 2027 r., czyli na moment, w którym system będzie w pełni obowiązkowy, a naruszenie przepisów będzie zagrożone sankcjami finansowymi. Trudno uznać takie rozwiązanie za spójne z wcześniejszymi deklaracjami o „nieobciążaniu podatników karami” w początkowym okresie funkcjonowania KSeF, skoro najmniejsza grupa podatników zostaje tej ochrony całkowicie pozbawiona.

Powyższe rodzi uzasadnione pytania o zgodność przyjętego modelu wdrażania KSeF z zasadą proporcjonalności, zaufania obywateli do państwa oraz równego traktowania podatników. W szczególności budzi wątpliwości to, czy państwo nie przerzuca w tym przypadku ryzyka wdrożenia systemu informatycznego na najmniejszych uczestników obrotu gospodarczego, którzy nie mają ani zasobów, ani zaplecza technicznego porównywalnego z większymi podmiotami.

Mając na uwadze powyższe, poseł Janusz Kowalski zwrócił się o odpowiedź na następujące pytania:

1. Dlaczego najmniejsi podatnicy VAT nie zostali objęci żadnym okresem przejściowym ani ochronnym, mimo że obowiązek stosowania KSeF oraz sankcje za jego naruszenie zaczną wobec nich obowiązywać jednocześnie?

2. Jakimi przesłankami kierowało się Ministerstwo Finansów, podejmując decyzję o wyłączeniu środowiska testowego i przedprodukcyjnego Aplikacji Podatnika, mimo że po tej dacie nadal będą funkcjonować grupy podatników nieobjęte jeszcze obowiązkiem wystawiania faktur w KSeF, które mogłyby wykorzystywać to środowisko do praktycznego przygotowania się do przyszłego, sankcjonowanego obowiązku korzystania z systemu?

3. W jaki sposób Ministerstwo Finansów zamierza zapobiegać nakładaniu sankcji na najmniejszych podatników VAT od dnia 1 stycznia 2027 r., czyli od momentu jednoczesnego wejścia w życie obowiązku stosowania KSeF oraz kar za jego niestosowanie, w sytuacji gdy podatnicy ci – po wyłączeniu z dniem 1 lutego 2026 r. środowiska testowego Aplikacji Podatnika – nie będą mieli realnej możliwości wcześniejszego nabycia praktycznego doświadczenia w obsłudze systemu?

4. Czy Ministerstwo Finansów rozważa – w związku z brakiem okresu przejściowego dla najmniejszych podatników VAT oraz planowanym wyłączeniem środowiska testowego KSeF – wprowadzenie konkretnych rozwiązań łagodzących obowiązujących po 1 stycznia 2027 r., takich jak czasowe odstąpienie od stosowania sankcji wobec tej grupy podatników, przywrócenie środowiska testowego przynajmniej do końca 2026 r. lub wprowadzenie uproszczonego trybu obsługi KSeF dla najmniejszych podmiotów?

5. Czy Ministerstwo Finansów przeprowadziło – przed podjęciem decyzji o wyłączeniu środowiska testowego KSeF z dniem 1 lutego 2026 r. oraz przed objęciem najmniejszych podatników pełnym obowiązkiem i sankcjami od 1 stycznia 2027 r. – analizę skutków wdrożenia KSeF dla tej grupy podatników, w szczególności w zakresie ryzyka rezygnacji z prowadzenia działalności gospodarczej, wzrostu kosztów jej prowadzenia oraz zwiększenia liczby nieumyślnych naruszeń przepisów podatkowych?

6. W jaki sposób Ministerstwo Finansów zamierza zapobiegać nakładaniu sankcji na najmniejszych podatników VAT od dnia 1 stycznia 2027 r., tj. od momentu jednoczesnego wejścia w życie obowiązku stosowania KSeF oraz kar za jego niestosowanie, w sytuacji gdy podatnicy ci – po wyłączeniu z dniem 1 lutego 2026 r. środowiska testowego i przedprodukcyjnego Aplikacji Podatnika – nie będą mieli możliwości wcześniejszego, bezpiecznego nabycia praktycznych umiejętności w zakresie obsługi systemu?

Oto odpowiedź Ministerstwa Finansów z dnia 9 lutego 2026 roku:

1. Dlaczego najmniejsi podatnicy VAT nie zostali objęci żadnym okresem przejściowym ani ochronnym, mimo że obowiązek stosowania KSeF oraz sankcje za jego naruszenie zaczną wobec nich obowiązywać jednocześnie?

Obowiązek wystawiania faktur w KSeF występuje od: 1 lutego 2026 r. dla przedsiębiorców, u których wartość sprzedaży (wraz z kwotą podatku) przekroczyła w 2024 r. 200 mln zł, 1 kwietnia 2026 r. dla pozostałych przedsiębiorców. Zgodnie z przepisami epizodycznymi do końca 2026 r. podatnicy obowiązani do wystawiania faktur ustrukturyzowanych będą mogli wystawiać faktury elektroniczne lub faktury w postaci papierowej, jeżeli łączna wartość sprzedaży (wraz z podatkiem) udokumentowana tymi fakturami wystawionymi w danym miesiącu będzie mniejsza lub równa 10 000 zł. Należy wskazać również, że do końca 2026 r. podatnicy obowiązani do wystawiania faktur ustrukturyzowanych będą mogli wystawiać faktury elektroniczne lub faktury w postaci papierowej przy zastosowaniu kas rejestrujących i paragony fiskalne uznane za faktury (do 450 zł). Należy podkreślić, że do końca 2026 roku nie będą wyciągane konsekwencje w stosunku do przedsiębiorców za błędne stosowanie KSeF. Etapowe wdrożenie KSeF stanowiło odpowiedź na potrzebę elastycznego wdrożenia tego systemu. Wypracowane, finalne rozwiązania prawne, techniczne i biznesowe są efektem szerokich konsultacji przeprowadzonych w 2024 i 2025 r. z udziałem rynku, w tym podatników, branży IT, księgowych, przedstawicieli JST, oraz organizacji zrzeszających przedsiębiorców. W konsultacjach wzięło udział 10 tysięcy podmiotów. Były to największe, przeprowadzone w historii Resortu Finansów konsultacje rozwiązań prawnych i biznesowych. W przygotowanych rozwiązaniach uwzględniono większość postulatów zgłoszonych w toku konsultacji.

Szczegółowe odniesienie do wszystkich zgłoszonych postulatów zostało przedstawione w raportach z konsultacji, które są publicznie dostępne pod adresem https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12391205/katalog/13092624#13092624 Ministerstwo Finansów na bieżąco udostępnia wszelkie dokumenty, materiały, specyfikacje techniczne dedykowane KSeF jak również bezpłatne narzędzia do obsługi KSeF.

Materiały te cieszą się ogromną popularnością i dużym zainteresowaniem. Jednocześnie zwracamy uwagę, że MF oferuje wsparcie techniczne i merytoryczne dla każdego uczestnika rynku. Pomoc w zakresie KSeF całodobowo oferuje również infolinia KAS która udziela wsparcia merytorycznego oraz technicznego (w tym dedykowanej pomocy dla integratorów).Istnieje również możliwość zadania pytania w zakresie systemu za pomocą formularza kontaktowego KSeF oraz czatbot KSeF.

Szczegółowe informacje o tych formach kontaktu dostępne są pod adresem: https://ksef.podatki.gov.pl/kontakt-zadzwon-lub-napisz/ Wsparciem podatników w 2025r. był również cykl spotkań „Środy z KSeF” oraz trwający do 11 lutego br. cykl spotkań „Środy z KSeF w pigułce”. Uczestnictwo w szkoleniach pozwala na zdobycie praktycznej wiedzy o KSeF, zapoznanie się z obsługą bezpłatnych narzędzi KSeF oraz wsparcie w adaptacji.

Opublikowane podręczniki, broszury informacyjne, materiały wideo a także duży zbiór pytań i odpowiedzi dedykowanych KSeF 2.0 opublikowanych na portalu https://ksef.podatki.gov.pl/ stanowią ogromną bazę merytoryczną dla wszystkich zainteresowanych tematyką KSeF. Pracownicy MF i KAS biorą często udział w licznych spotkaniach dedykowanych KSeF aby na każdym możliwym poziomie wspierać użytkowników we wdrażaniu KSeF.

2. Jakimi przesłankami kierowało się Ministerstwo Finansów, podejmując decyzję o wyłączeniu środowiska testowego i przedprodukcyjnego Aplikacji Podatnika, mimo że po tej dacie nadal będą funkcjonować grupy podatników nieobjęte jeszcze obowiązkiem wystawiania faktur w KSeF, które mogłyby wykorzystywać to środowisko do praktycznego przygotowania się do przyszłego, sankcjonowanego obowiązku korzystania z systemu?

Środowiska testowe i przedprodukcyjne Aplikacji Podatnika KSeF 2.0 działają nieprzerwanie od momentu ich udostępnienia tj. w przypadku środowiska testowego Aplikacji Podatnika KSeF 2.0 od dnia 3 listopada 2025 r. a w przypadku środowiska przedprodukcyjnego Aplikacji Podatnika KSeF 2.0 od dnia 15 listopada 2025 r. Środowiska testowe i przedprodukcyjne Aplikacji Podatnika KSeF 2.0 nie będą wyłączane zarówno przed wdrożeniem KSeF ani po jego wdrożeniu (po 1 lutego 2026 r.) .Każdy ma możliwość testowaniaAplikacji PodatnikaKSeF 2.0 w dowolnym dla siebie środowisku.

Funkcjonowanie i dostępność tych środowisk nie będzie ograniczane ani wyłączane. Na działanie środowisk testowych nie ma wpływu etapowe wdrażanie KSeF w roku 2026 i 2027. Środowiska testowe i przedprodukcyjne Aplikacji Podatnika będą systematycznie rozwijane, aby również nowe funkcjonalności przed ich udostepnieniem w Aplikacji Podatnika na środowisku produkcyjnym mogły być w sposób bezpieczny i powszechny testowane przez użytkowników.

3. W jaki sposób Ministerstwo Finansów zamierza zapobiegać nakładaniu sankcji na najmniejszych podatników VAT od dnia 1 stycznia 2027 r., czyli od momentu jednoczesnego wejścia w życie obowiązku stosowania KSeF oraz kar za jego niestosowanie, w sytuacji gdy podatnicy ci – po wyłączeniu z dniem 1 lutego 2026 r. środowiska testowego Aplikacji Podatnika – nie będą mieli realnej możliwości wcześniejszego nabycia praktycznego doświadczenia w obsłudze systemu?

Jak wskazano w odpowiedzi na pytanie numer 2 środowiska testowe i przedprodukcyjne Aplikacji Podatnika KSeF 2.0 nie będą wyłączane zarówno przed wdrożeniem KSeF ani po jego wdrożeniu. Warto również podkreślić, że KSeF wdrażany jest etapowo. Zatem każdy podatnik ma możliwość dostosowania się do wdrożenia obligatoryjnego KSeF.

Zgodnie z przepisami epizodycznymi do końca 2026 r. podatnicy obowiązani do wystawiania faktur ustrukturyzowanych będą mogli wystawiać faktury elektroniczne lub faktury w postaci papierowej, jeżeli łączna wartość sprzedaży (wraz z podatkiem) udokumentowana tymi fakturami wystawionymi w danym miesiącu będzie mniejsza lub równa 10 000 zł.

Należy wskazać również, że do końca 2026 r. podatnicy obowiązani do wystawiania faktur ustrukturyzowanych będą mogli wystawiać faktury elektroniczne lub faktury w postaci papierowej przy zastosowaniu kas rejestrujących i paragony fiskalne uznane za faktury (do 450 zł).

4. Czy Ministerstwo Finansów rozważa – w związku z brakiem okresu przejściowego dla najmniejszych podatników VAT oraz planowanym wyłączeniem środowiska testowego KSeF – wprowadzenie konkretnych rozwiązań łagodzących obowiązujących po 1 stycznia 2027 r., takich jak czasowe odstąpienie od stosowania sankcji wobec tej grupy podatników, przywrócenie środowiska testowego przynajmniej do końca 2026 r. lub wprowadzenie uproszczonego trybu obsługi KSeF dla najmniejszych podmiotów?

Jak wskazano w odpowiedzi na pytanie numer 2 środowiska testowe i przedprodukcyjne Aplikacji Podatnika KSeF 2.0 nie będą wyłączane zarówno przed wdrożeniem KSeF ani po jego wdrożeniu. Warto podkreślić, że podatnicy nie będą narażeni na dodatkowe koszty wynikające z nakładania sankcji za naruszenia obowiązków KSeF (w 2026 r . kary nie będą stosowane).Kary pieniężne, o których mowa w art. 106ni ustawy będą obowiązywać dopiero od 1 stycznia 2027 r.

Dzięki odroczeniu sankcji podatnicy będą mieli więcej czasu na dostosowanie się do nowych regulacji bez obawy o negatywne konsekwencje. Administracja skarbowa w pierwszych miesiącach funkcjonowania obowiązkowego KSeF będzie skupiała swoje działania na edukowaniu podatników oraz będzie wspierała ich w prawidłowym wypełnianiu nowego obowiązku.

5. Czy Ministerstwo Finansów przeprowadziło – przed podjęciem decyzji o wyłączeniu środowiska testowego KSeF z dniem 1 lutego 2026 r. oraz przed objęciem najmniejszych podatników pełnym obowiązkiem i sankcjami od 1 stycznia 2027 r. – analizę skutków wdrożenia KSeF dla tej grupy podatników, w szczególności w zakresie ryzyka rezygnacji z prowadzenia działalności gospodarczej, wzrostu kosztów jej prowadzenia oraz zwiększenia liczby nieumyślnych naruszeń przepisów podatkowych?

Jak wskazano w odpowiedzi na pytanie numer 2 środowiska testowe i przedprodukcyjne Aplikacji Podatnika KSeF 2.0 nie będą wyłączane zarówno przed wdrożeniem KSeF ani po jego wdrożeniu.

6. W jaki sposób Ministerstwo Finansów zamierza zapobiegać nakładaniu sankcji na najmniejszych podatników VAT od dnia 1 stycznia 2027 r., tj. od momentu jednoczesnego wejścia w życie obowiązku stosowania KSeF oraz kar za jego niestosowanie, w sytuacji gdy podatnicy ci – po wyłączeniu z dniem 1 lutego 2026 r. środowiska testowego i przedprodukcyjnego Aplikacji Podatnika – nie będą mieli możliwości wcześniejszego, bezpiecznego nabycia praktycznych umiejętności w zakresie obsługi systemu?

Jak wskazano w odpowiedzi na pytanie numer 2 środowiska testowe i przedprodukcyjne Aplikacji Podatnika KSeF 2.0 nie będą wyłączane zarówno przed wdrożeniem KSeF ani po jego wdrożeniu. Warto również podkreślić, że KSeF wdrażany jest etapowo.

Zatem każdy podatnik ma możliwość dostosowania się do wdrożenia obligatoryjnego KSeF. Zgodnie z przepisami epizodycznymi do końca 2026 r. podatnicy obowiązani do wystawiania faktur ustrukturyzowanych będą mogli wystawiać faktury elektroniczne lub faktury w postaci papierowej, jeżeli łączna wartość sprzedaży (wraz z podatkiem) udokumentowana tymi fakturami wystawionymi w danym miesiącu będzie mniejsza lub równa 10 000 zł. Należy wskazać również, że do końca 2026 r. podatnicy obowiązani do wystawiania faktur ustrukturyzowanych będą mogli wystawiać faktury elektroniczne lub faktury w postaci papierowej przy zastosowaniu kas rejestrujących i paragony fiskalne uznane za faktury (do 450 zł).

Warto podkreślić, jak wskazano w odpowiedzi na pytanie numer 4, że podatnicy nie będą narażeni na dodatkowe koszty wynikające z nakładania sankcji za naruszenia obowiązków KSeF (w 2026 r . kary nie będą stosowane). Kary pieniężne, o których mowa w art. 106ni ustawy będą obowiązywać dopiero od 1 stycznia 2027 r. Dzięki odroczeniu sankcji podatnicy będą mieli więcej czasu na dostosowanie się do nowych regulacji bez obawy o negatywne konsekwencje. Administracja skarbowa w pierwszych miesiącach funkcjonowania obowiązkowego KSeF będzie skupiała swoje działania na edukowaniu podatników oraz będzie wspierała ich w prawidłowym wypełnianiu nowego obowiązku.

Źródło: www.sejm.gov.pl