Interpelacja w sprawie odpowiedzialności za nieprzesłanie faktury do KSeF w przypadku niedostępności systemu

Interpelacja posła Janusza Kowalskiego z dnia 9 marca 2026 roku w sprawie odpowiedzialności karnej skarbowej za nieprzesłanie faktury do Krajowego Systemu e-Faktur w przypadku niedostępności systemu.

Zgodnie z art. 106ni ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług niewykonanie obowiązku przesłania faktury do Krajowego Systemu e-Faktur stanowi czyn zagrożony odpowiedzialnością na gruncie przepisów prawa karnego skarbowego. Jednocześnie art. 106ni ust. 4 tej ustawy przewiduje szczególne wyłączenie wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy niewypełnienie tego obowiązku nastąpiło w związku z awarią Krajowego Systemu e-Faktur ogłoszoną w oficjalnym komunikacie przez ministra finansów.

Konstrukcja ta prowadzi jednak do sytuacji, w której ochrona przed odpowiedzialnością ograniczona jest wyłącznie do przypadków formalnie ogłoszonej awarii systemu. W praktyce funkcjonowania systemów teleinformatycznych mogą jednak występować również inne okoliczności techniczne uniemożliwiające przesłanie faktury do KSeF, takie jak błędy integracyjne, zakłócenia komunikacji systemowej czy czasowe problemy z dostępnością infrastruktury teleinformatycznej. W takich przypadkach podatnik, mimo obiektywnego braku możliwości wykonania obowiązku ustawowego, pozostaje potencjalnie narażony na odpowiedzialność karną skarbową.

Rozwiązanie to rodzi wątpliwości z punktu widzenia konstytucyjnej zasady proporcjonalności wyrażonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wprowadzona regulacja powoduje bowiem, że ryzyko technicznego funkcjonowania systemu teleinformatycznego, którego stosowanie jest dla podatników obowiązkowe, może zostać przeniesione na podmioty zobowiązane do korzystania z tego systemu.

Powstaje również pytanie o relację wskazanej regulacji do zasad odpowiedzialności państwa za wykonywanie władzy publicznej. Zgodnie z art. 417 § 1 Kodeksu cywilnego Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej. W sytuacji gdy system teleinformatyczny stanowi element infrastruktury publicznej warunkującej prawidłowe wykonywanie obowiązków podatkowych, a jednocześnie brak jest mechanizmów wyłączających odpowiedzialność podatnika w przypadku jego niedostępności z przyczyn innych niż formalnie ogłoszona awaria, pojawiają się wątpliwości co do równowagi pomiędzy obowiązkami nakładanymi na podatników a odpowiedzialnością państwa za funkcjonowanie tego systemu.

Z uwagi na planowane powszechne stosowanie Krajowego Systemu e-Faktur oraz znaczenie terminowego przekazywania faktur dla prawidłowego rozliczania podatku od towarów i usług zasadne jest uzyskanie jednoznacznego stanowiska ministra finansów w zakresie praktycznego stosowania wskazanych przepisów oraz ewentualnych działań zmierzających do doprecyzowania obowiązujących regulacji.

Mając na uwadze powyższe, poseł Janusz Kowalski zwrócił się o odpowiedź na następujące pytania:

1. Jak Ministerstwo Finansów interpretuje zakres wyłączenia odpowiedzialności karnej skarbowej w przypadku niewysłania faktury do Krajowego Systemu e-Faktur z przyczyn technicznych innych niż oficjalnie ogłoszona awaria systemu?

2. Czy Ministerstwo Finansów posiada dane dotyczące przypadków, w których podatnicy nie mogli przesłać faktur do Krajowego Systemu e-Faktur z przyczyn technicznych innych niż awaria systemu ogłoszona w oficjalnym komunikacie ministra finansów, a jeżeli tak – ile takich przypadków odnotowano od dnia wejścia w życie przepisów wprowadzających KSeF do dnia udzielenia odpowiedzi na niniejszą interpelację?

3. Czy w praktyce organów Krajowej Administracji Skarbowej przewiduje się możliwość odstąpienia od wszczynania postępowań karnych skarbowych w sytuacjach, w których podatnik wykaże, że brak przesłania faktury do systemu wynikał z obiektywnych przeszkód technicznych pozostających poza jego kontrolą?

4. Czy Ministerstwo Finansów analizowało zgodność obowiązujących regulacji dotyczących odpowiedzialności za nieprzesłanie faktury do KSeF z zasadą proporcjonalności oraz z zasadą państwa prawnego wynikającą z Konstytucji RP?

5. Czy rozważane jest doprecyzowanie przepisów w taki sposób, aby wyłączenie odpowiedzialności obejmowało również inne udokumentowane przypadki braku możliwości technicznego przesłania faktury do KSeF, niezależnie od formalnego ogłoszenia awarii systemu?

6. Czy Ministerstwo Finansów prowadzi analizy dotyczące potencjalnej odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody poniesione przez podatników w wyniku ograniczonej dostępności systemu KSeF lub problemów technicznych uniemożliwiających wykonanie obowiązków wynikających z przepisów podatkowych?

Oto odpowiedź Ministerstwa Finansów z dnia 9 marca 2026 roku:

1.Wprowadzenie Krajowego Systemu e-Faktur w Polsce nakłada obowiązek wystawiania faktur ustrukturyzowanych. ObligatoryjnyKSeF obejmie zasadniczo te czynności, którewymagają udokumentowania fakturąwystawioną zgodnie z ustawą o VAT. Faktury ustrukturyzowane są przesyłane do KSeF w czasie rzeczywistym (tryb online). Jednakże mogą zaistnieć przesłanki uniemożliwiające przesłanie faktury do KSeF w czasie rzeczywistym, związane z awarią lub niedostępnością systemu albo z problemami technicznymi po stronie podatnika. Dlatego z myślą o potencjalnych awariach, niedostępnościach oraz problemach technicznych powstały odpowiednie procedury postępowania (tryb offline).

W ramach obowiązkowego KSeF 2.0 funkcjonują zatem dwa tryby wystawiania faktur: tryb online i tryb offline. Tryb online to wystawianie faktur polegające na wysyłce pliku faktury w czasie rzeczywistym do KSeF. Tryb offline sprowadza się natomiast do wystawienia faktury poza KSeF i dosłaniu jej później do systemu w określonym ustawowo terminie.

Tryb offline od strony biznesowej i prawnej oznacza kilka możliwych procedur: Tryb offline24 (art. 106nda ustawy o VAT) – decyzja o jego wykorzystaniu należy do podatnika, może być ona podyktowana np. problemami z dostępem do sieci Internet, Tryb offline – niedostępność KSeF (art. 106nh ustawy o VAT)– stosowanie tego trybu dotyczy sytuacji, gdy została ogłoszona niedostępność systemu (np. prace serwisowe), Tryb na wypadek awarii KSeF (art. 106nf ustawy o VAT) – stosowanie tego trybu dotyczy przypadku, gdy MF ogłosiło trwającą awarię systemu. W zależności od ww. zaistniałych przesłanek, obowiązują różne terminy późniejszego dosłania faktury do systemu czy odmienne reguły ich udostępnienia nabywcy (np.wtrybie offline 24 jest to maksymalnie jeden dzień roboczy na dosłanie faktury do KSeF, a w przypadku awarii KSeF jest to 7 dni roboczych od dnia zakończenia awarii).

Przepisy przewidują także tzw. awarię całkowitą KSeF (art. 106ng ustawy o VAT), która będzie ogłaszana w środkach społecznego przekazu. Dotyczyć ona będzie sytuacji nadzwyczajnych tj. zagrożenie kraju lub jego infrastruktury. W takim przypadku faktury będą wystawiane w postaci papierowej lub elektronicznie (na dotychczasowych zasadach). Art. 106ni ustawy o VAT wprowadza kary pieniężne za niedopełnienie obowiązków wymienionych w tym przepisie, związanych ze stosowaniem obligatoryjnego KSeF. Naczelnik urzędu skarbowego będzie mógł nałożyć w drodze decyzji na podatnika karę pieniężną w wysokości uzależnionej od wysokości kwoty podatku wykazanego na tej fakturze, a w przypadku faktury bez wykazanego podatku uzależnionej od wysokości kwoty należności ogółem wykazanej na tej fakturze. Jednocześnie przepis art.106ni ust 4 ustawy oVAT wskazuje, że z tego tytułu nie będą wszczynane postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe.

Oznacza to, że osobie która naruszyła obowiązki związane z wystawianiem faktur ustrukturyzowanych przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur nie będzie grozić z tego tytułu pociągnięcie do odpowiedzialności karnej skarbowej. W 2026 r. podatnicy nie będą narażeni na dodatkowe koszty wynikające z nakładania kar za naruszenia obowiązków KSeF. Kary pieniężne, o których mowa w art. 106ni ustawy będą obowiązywać dopiero od 1 stycznia 2027 r. Dzięki odroczeniu sankcji podatnicy będą mieli więcej czasu na dostosowanie się do nowych regulacji bez obawy o negatywne konsekwencje. Administracja skarbowa w pierwszych miesiącach funkcjonowania obowiązkowego KSeF będzie skupiała swoje działania na edukowaniu podatników oraz wspierała ich w prawidłowym wypełnianiu nowego obowiązku.

Ministerstwo Finansów będzie monitorowało sytuację i podejmowało stosowne kroki w przypadku potrzeby dalszego wydłużenia okresów przejściowych. Należy podkreślić, że począwszy od 2027 r. wymierzając administracyjną karę pieniężną za naruszenie obowiązków KSeF, organ administracji publicznej będzie brał pod uwagę wagę i okoliczności naruszenia prawa. Sankcje, nakładane w oparciu o art. 106ni ustawy będą miarkowane, co oznacza, że przy ich nakładaniu brane pod uwagę będą m.in. okoliczności towarzyszące danemu naruszeniu (np. problemy techniczne po stronie podatnika). W określonych przypadkach organ podatkowy będzie mógł także odstąpić od nałożenia kary.

3.Od momentu uruchomienia KSeF działa stabilnie – bez przerw. Ze względów bezpieczeństwa nie upublicznia się informacji na temat detali operacyjnych systemów stanowiących kluczowe elementy infrastruktury IT administracji publicznej.

W KSeF są opracowane rozwiązania prawne na wypadek ograniczonej dostępności KSeF (awaria, offline 24, awaria całkowita). Zostały one opisane w pkt 1 odpowiedzi. Szczegółowe rozwiązania KSeF opierają się na rozwiązaniach prawnych, technicznych i biznesowych wypracowanych w trakcie konsultacji przeprowadzonych w 2024 i 2025 r. Szerokie konsultacje były prowadzone z udziałem rynku, w tym podatników, branży IT, księgowych, przedstawicieli JST, oraz organizacji zrzeszających przedsiębiorców. Były to najszersze przeprowadzone w historii resortu finansów konsultacje rozwiązań prawnych i biznesowych.

5.W przygotowanych rozwiązaniach uwzględniono niemal wszystkie postulaty zgłoszone w toku konsultacji, a przyjęte rozwiązania są optymalne zarówno z perspektywy podatników jak i administracji. W trakcie prowadzonych konsultacji uzgodniono również, że za 2026 r. kary za naruszenie obowiązków KSeF nie będą stosowane. Dzięki temu podatnicy będą mieli więcej czasu na dostosowanie się do nowych regulacji bez obawy o negatywne konsekwencje.

6.Aktualne rozwiązania KSeF opierają się na rozwiązaniach prawnych, technicznych i biznesowych wypracowanych w trakcie konsultacji przeprowadzonych w 2024 i 2025 r. W pierwszych miesiącach funkcjonowania obowiązkowego KSeF administracja skarbowa będzie skupiała swoje działania na edukowaniu podatników oraz wspierała ich w prawidłowym wypełnianiu nowego obowiązku. Ministerstwo Finansów cały czas monitoruje sytuację i będzie podejmowało stosowne kroki w przypadku potrzeby zmiany obowiązujących aktualnie rozwiązań prawnych i technicznych w KSeF.

Źródło: www.sejm.gov.pl