Interpelacja w sprawie opodatkowania akcyzą urządzeń typu e-papieros

Interpelacja posła Janusza Kowalskiego z dnia 7 grudnia 2025 roku w sprawie opodatkowania akcyzą urządzeń typu e-papieros oraz ich komponentów.

Od momentu wprowadzenia nowych zasad opodatkowania akcyzą urządzeń typu e-papieros oraz ich komponentów zaobserwowano powstanie istotnej luki regulacyjnej. Przepisy przewidują opodatkowanie gotowych wyrobów, jednak nie obejmują wprost sprzedaży ich pojedynczych komponentów, które w połączeniu tworzą w pełni funkcjonalny produkt gotowy do użycia. Do takich elementów zaliczają się między innymi: moduły grzewcze, zespoły zasilające (baterie), pojemniki i kartridże na substancje, ustniki, obudowy oraz pozostałe elementy systemu przepływu powietrza. Każdy z tych komponentów oferowany oddzielnie nie spełnia definicji wyrobu akcyzowego określonej w ustawie, co pozwala na obejście obowiązku podatkowego.

W praktyce możliwe jest nabycie wszystkich niezbędnych części przez konsumenta, które po złożeniu stanowią w pełni funkcjonalne urządzenie podlegające akcyzie (e-papieros). Tego typu sytuacja generuje szereg negatywnych skutków systemowych. Po pierwsze, prowadzi do utraty spodziewanych wpływów do budżetu państwa, gdyż sprzedaż pojedynczych komponentów nie wywołuje obowiązku podatkowego. Po drugie, przedsiębiorcy sprzedający kompletne urządzenia akcyzowe znajdują się w niekorzystnej sytuacji konkurencyjnej wobec podmiotów oferujących wyłącznie zestawy elementów, które same w sobie nie podlegają opodatkowaniu. Po trzecie, przyjęta wykładnia, zgodnie z którą opodatkowaniu podlega jedynie wyrób kompletny, a nie jego funkcjonalny ekwiwalent w postaci oddzielnie oferowanych komponentów, znacząco osłabia cel regulacji i skuteczność systemu akcyzowego.

Mając na uwadze powyższe, poseł Janusz Kowalski zwrócił się o odpowiedź na następujące pytania:

1. Jak Ministerstwo Finansów ocenia obecnie skuteczność obowiązujących przepisów akcyzowych w zakresie e-papierosów i ich zestawów, w kontekście zarówno prawidłowego poboru podatku, jak i minimalizacji ryzyka sporów interpretacyjnych? Czy resort identyfikuje przypadki, w których obowiązujące regulacje nie zapewniają jednoznaczności dla podatników ani organów kontroli?

2. Czy resort prowadził analizy lub monitoruje ryzyko obejścia przepisów akcyzowych przez sprzedaż części zamiennych lub komponentów do samodzielnego montażu e-papierosów? W jaki sposób planuje ograniczyć możliwość wykorzystywania takich praktyk w celu uniknięcia opodatkowania?

3. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie szczegółowych wytycznych lub objaśnień podatkowych określających, które produkty i komponenty e-papierosów podlegają opodatkowaniu akcyzą, a które nie, w celu ograniczenia wątpliwości interpretacyjnych po stronie przedsiębiorców i organów kontrolnych?

4. W jaki sposób ministerstwo planuje przeciwdziałać praktykom polegającym na rozdzielaniu urządzeń i ich komponentów w celu uniknięcia naliczenia akcyzy, w szczególności w sytuacjach, gdy poszczególne elementy są sprzedawane oddzielnie lub w niestandardowych zestawach?

5. Jak resort ocenia skalę zjawiska unikania opodatkowania przez sprzedaż poszczególnych elementów e-papierosów w zestawach lub oddzielnie, które w praktyce mogłyby być uznane za obejmowane akcyzą? Jakie działania przewiduje ministerstwo w celu ograniczenia tego typu praktyk w obrocie gospodarczym?

6. Czy ministerstwo przewiduje możliwość wprowadzenia jednolitego systemu klasyfikacji i opodatkowania dla e-papierosów oraz ich elementów, który umożliwiłby jednoznaczną identyfikację produktów podlegających akcyzie, zmniejszając tym samym ryzyko obejścia przepisów akcyzowych?

7. Jakie działania kontrolne planuje ministerstwo w najbliższym czasie, aby zapewnić prawidłowe stosowanie przepisów akcyzowych wobec e-papierosów i ich zestawów, w tym w zakresie kontroli sprzedaży komponentów, dokumentacji transakcji oraz identyfikacji prób obejścia przepisów?

Oto odpowiedź Ministerstwa Finansów z dnia 29 grudnia 2025 roku:

Ad 1. Ustawą z dnia 20 lutego 2025 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym, ustawy o zdrowiu publicznym i niektórych innych ustaw (Dz. U. 340) wprowadzone zostały definicje nowych wyrobów akcyzowych (papierosów elektronicznych, podgrzewaczy i urządzeń wielofunkcyjnych). Przepisy w zakresie urządzeń do waporyzacji oraz płynu do papierosów elektronicznych zawartego w jednorazowych papierosach elektronicznych weszły w życie 1 kwietnia 2025 r. i stosuje się je od 1 lipca 2025 r., z okresem wyprzedaży wyrobów będących na rynku, który upłynął z końcem sierpnia 2025 r. Tym samym, z uwagi na bardzo krótki okres efektywnego obowiązywania przepisów ww. ustawy (od 1 lipca 2025 r.) jest zbyt wcześnie by oceniać kompleksowo charakter pojawiających się wątpliwości jak i skuteczność obowiązujących przepisów. Obserwujemy natomiast systematyczny wzrost wpływu podatku akcyzowego od płynu do papierosów elektronicznych. W ciągu 10 miesięcy bieżącego roku wpływy te były znacznie wyższe niż w całym 2024 r.

Ad 2. W celu wyeliminowania przypadków unikania opodatkowania akcyzą urządzeń do waporyzacji, które mogłyby trafiać do konsumentów rozłożone na części, opodatkowaniem objęte zostały zestawy części do urządzenia do waporyzacji w przypadku sprzedaży takiego zestawu konsumentowi a także importu lub nabycia wewnątrzwspólnotowego przez konsumenta takiego zestawu (stawka 40 zł/zestaw). Niemniej branża wapingowa należy do bardzo dynamicznie rozwijających się sektorów. Resort na bieżąco monitoruje sytuację rynkową i w razie potrzeby podejmuje działania mające na celu przeciwdziałanie zjawiskom niepożądanym. Do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów wpisany został projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym (UD 308). Link do informacji o wpisie: https://www.gov.pl/web/premier/projekt-ustawy-o-zmianieustawy-o-podatku-akcyzowym9, który ma zapewnić równe traktowanie na rynku wkładów wymiennych niezależnie od użytych w nich technologii. Ponadto w związku ze zwiększoną sprzedażą pozbawionych grzałki wymiennych zbiorników/wkładów do e-papierosów rozpoczęto prace koncepcyjne nad zmianą uszczelniającą system poboru podatku akcyzowego w tym zakresie. Po opracowaniu projektów ww. ustaw o zmianie ustawy o podatku akcyzowym projekty te zostaną poddane uzgodnieniom, konsultacjom publicznym i opiniowaniu.

Ad 3. Z uwagi, na to, że najwięcej wątpliwości zgłoszonych w toku procesu legislacyjnego w czasie procedowania ustawy UD 139 zgłoszonych zostało w zakresie różnych form zbiorników/pojemników (z płynem lub bez, z grzałką lub bez niej) Ministerstwo Finansów pismem z 4 lutego 2025 r. nr PAD6.8100.3.2024 poinformowało przedstawicieli strony społecznej o stanowisku resortu w zakresie opodatkowania podatkiem akcyzowym pojemników (kartridży, podów, zbiorników, wkładów). Mając powyższe na uwadze zauważyć należy, że Ministerstwo Finansów poinformowało bezpośrednio lub za pośrednictwem organizacji zrzeszających zainteresowane podmioty jak należy rozumieć definicję jednorazowego i wielorazowego papierosa elektronicznego. Dodatkowo w kontekście opodatkowania nowych wyrobów akcyzowych na stronie internetowej podatki.gov.pl zamieszczono komunikat „Nowe wyroby akcyzowe – zmiany przepisów stosowane od lipca i sierpnia 2025 roku”.

Ad 4-6. Jak już wspomniano w odpowiedzi na pytanie 2 resort prowadzi prace projektem zmiany ustawy o podatku akcyzowym UD 308 oraz prace zmierzające do uszczelnienia systemu podatkowego w zakresie sprzedaży pojemników na płyn do e-papierosów. Rozważana jest również zmiana podejścia do sposobu opodatkowania zestawów części do urządzeń do waporyzacji. Prace te aktualnie znajdują się na etapie koncepcyjnym. Definicje wprowadzone ustawą z 20 lutego 2025 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym ustawy o zdrowiu publicznym i niektórych innych ustaw są opisowe i nie zawierają określeń wieloznacznych, nieprecyzyjnych, czy też kolokwializmów, takich jak. np.: pod, mod lub kartridż. Ustawa definiuje natomiast: papierosy elektroniczne, podgrzewacze i urządzenia wielofunkcyjne. Dlatego też niezdefiniowane ustawowo produkty określane mianem np. pod, mod, kartridż, pojemnik itp. wyroby są obciążone akcyzą tylko wtedy, jeżeli spełniają kryteria którejś z definicji ustawowych, czyli: papierosów elektronicznych, podgrzewaczy lub urządzeń wielofunkcyjnych. Wszystkie wprowadzone definicje zostały skonstruowane w taki sposób, aby w jak najszerszym zakresie objąć nimi obecne na rynku wyroby będące substytutami wyrobów tytoniowych. Z uwagi na mnogość rozwiązań technicznych stosowanych w urządzeniach do waporyzacji, jak również z powodu niejednoznacznego nazewnictwa branżowego, które często jest używane wymiennie dla różnych pod względem podatkowym wyrobów, opartych na różnych rozwiązaniach konstrukcyjnych i funkcjonalnych, a także z uwagi na szybki rozwój rynku i pojawianie się nowych produktów opartych na niestosowanych dotąd rozwiązaniach technicznych nie jest możliwe stworzenie jednolitego systemu klasyfikacji akcyzowej wskazanych produktów.

Ad 7. Krajowa Administracja Skarbowa stale wykonuje kontrole celno-skarbowe w celu zapewnienia prawidłowego stosowania przepisów podatkowych, w tym przepisów akcyzowych. Kontrole w zakresie sprzedaży zestawów części do urządzeń do waporyzacji mają charakter prewencyjny i wykonywane są w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego, dotyczącego ewidencjonowania sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących i wydawania paragonu fiskalnego (nabycia sprawdzające).

Źródło: www.sejm.gov.pl