Interpelacja w sprawie ryzyka spadku wpływów podatkowych i narastania opóźnień płatniczych w związku z KSeF

Interpelacja posła Janusza Kowalskiego z dnia 20 stycznia 2026 roku w sprawie ryzyka spadku wpływów podatkowych i narastania opóźnień płatniczych w związku z wdrażaniem Krajowego Systemu e-Faktur.

Jednym z deklarowanych celów wdrożenia Krajowego Systemu e-Faktur było zwiększenie bezpieczeństwa obrotu gospodarczego oraz stabilizacja wpływów podatkowych. Jednocześnie skala i sposób planowanych zmian budzą istotne wątpliwości co do ich realnego wpływu na funkcjonowanie gospodarki w okresie przejściowym oraz bezpośrednio po objęciu systemem wszystkich podatników.

Obowiązkowe korzystanie z KSeF oznacza głęboką ingerencję w podstawowe mechanizmy rozliczeń pomiędzy przedsiębiorcami, w szczególności w zakresie momentu wystawienia i otrzymania faktury, pewności obrotu oraz terminowości płatności. Każda niepewność w tym obszarze może prowadzić do wstrzymywania płatności, sporów między kontrahentami oraz narastania opóźnień płatniczych, zwłaszcza w sektorze małych i średnich przedsiębiorstw.

Należy przy tym zauważyć, że ewentualne trudności techniczne, awarie systemowe lub ograniczona wydolność infrastruktury informatycznej mogą nie tylko zaburzyć bieżący obrót gospodarczy, lecz również przełożyć się na opóźnienia w rozliczeniach podatkowych i obniżenie bieżących wpływów budżetowych. Ryzyko to dotyczy w szczególności okresu początkowego funkcjonowania systemu, kiedy podatnicy i administracja skarbowa będą jednocześnie mierzyć się z nowymi obowiązkami organizacyjnymi i technicznymi.

W tym kontekście pojawia się zasadnicze pytanie – czy przyjęty model wdrażania KSeF rzeczywiście minimalizuje ryzyka dla stabilności finansów publicznych i płynności obrotu gospodarczego, czy też może prowadzić do skutków odwrotnych od zamierzonych, zwłaszcza w przypadku wystąpienia problemów z funkcjonowaniem systemu.

Mając na uwadze powyższe, poseł Janusz Kowalski zwrócił się o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Finansów dokonało analizy ryzyka spadku wpływów podatkowych w okresie wdrażania Krajowego Systemu e-Faktur, a jeżeli tak – jakie czynniki zostały w niej uznane za najbardziej istotne?

2. Czy w Ministerstwie Finansów były lub są prowadzone prace analityczne dotyczące potencjalnego wpływu KSeF na powstawanie opóźnień płatniczych w gospodarce, w szczególności w sektorze małych i średnich przedsiębiorstw?

3. Czy Ministerstwo Finansów analizowało wpływ niejednoznacznego momentu wystawienia i „otrzymania” faktury w systemie KSeF na terminowość regulowania zobowiązań pomiędzy przedsiębiorcami, w szczególności w sytuacjach sporów co do początku biegu terminu płatności?

4. Czy Ministerstwo Finansów posiada scenariusze postępowania na wypadek awarii, niewydolności lub długotrwałych problemów technicznych Krajowego Systemu e-Faktur oraz czy scenariusze te uwzględniają ryzyko zaburzeń w obrocie gospodarczym i rozliczeniach podatkowych?

5. W jaki sposób, przy obecnym modelu organizacyjnym i technicznym Krajowego Systemu e-Faktur, Ministerstwo Finansów zakłada utrzymanie stabilności bieżących rozliczeń podatkowych oraz ciągłości obrotu gospodarczego w przypadku wystąpienia opóźnień, awarii lub ograniczonej dostępności systemu?

Oto odpowiedź Ministerstwa Finansów z dnia 13 lutego 2026 roku:

1. Czy Ministerstwo Finansów dokonało analizy ryzyka spadku wpływów podatkowych w okresie wdrażania Krajowego Systemu e-Faktur, a jeżelitak – jakie czynniki zostały w niej uznane za najbardziej istotne?

Ministerstwo Finansów dokonało analizy wpływów podatkowych w związku z wdrożeniem Krajowego Systemu e-Faktur w Ocenie Skutków Regulacji do ustawy z dnia 16 czerwca 2023 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1598). Ministerstwo Finansów szacuje, że wprowadzenie obowiązku e-fakturowania będzie skutkowało dodatkowymi dochodami budżetu państwa. Obowiązkowy system e-fakturowania będzie kolejnym działaniem uszczelniającym i uzupełniającym polski system podatkowy.

Docelowo KSeF ma pomóc minimalizować to negatywne zjawisko, które jest kluczowe do rozwiązania, dla dobra przedsiębiorców. Wdrożenie systemu pozwoli ustalić podmioty, które celowo dokonują opóźnień w dokonywanych płatnościach, co z kolei pozwoli przeciwdziałać ujemnym skutkom dla podatników i, szerzej, dla całej gospodarki. Powyższe działania i regulacje pozwolą zidentyfikować przedsiębiorstwa, które generują największe zatory oraz określić skalę zjawiska wydłużania terminów zapłaty jako czynu nieuczciwej konkurencji (co wpływa także na płynność finansową firm). Dodatkowo wprowadzenie wymogu podawania numeru KSeF w płatnościach za faktury wystawione w Krajowym Systemie e-Faktur od końca 2026 r. ma służyć uszczelnieniu systemu podatkowego, a także będzie mieć wpływ na skuteczność działań organów Krajowej Administracji Skarbowej.

2. Czy Ministerstwo Finansów analizowało wpływ niejednoznacznego momentu wystawienia i „otrzymania” faktury w systemie KSeF na terminowość regulowania zobowiązań pomiędzy przedsiębiorcami, w szczególności w sytuacjach sporów co do początku biegu terminu płatności?

Artykuł 106na ustawy o podatku od towarów i usług w brzmieniu obowiązującym od 1 lutego 2026 r. zawiera kompleks przepisów dotyczących momentu wystawienia i otrzymania faktury. W kontekście sporów dotyczących terminowości regulowania zobowiązań pomiędzy przedsiębiorcami zakłada się, że KSeF przyczyni się do poprawy możliwości regulowania zobowiązań za faktury, ponieważ czas wystawienia i czas otrzymania określone w przepisie są klarowne i jednoznaczne. W związku z tym, że dla określenia momentu wystawienia i otrzymania w KSeF liczy się momenttechniczny w KSeF, obniża to liczbę potencjalnych sporów w tym zakresie.

3. Czy Ministerstwo Finansów posiada scenariusze postępowania na wypadek awarii, niewydolności lub długotrwałych problemów technicznych Krajowego Systemu e-Faktur oraz czy scenariusze te uwzględniają ryzyko zaburzeń w obrocie gospodarczym i rozliczeniach podatkowych? oraz W jaki sposób, przy obecnym modelu organizacyjnym i technicznym Krajowego Systemu eFaktur, Ministerstwo Finansów zakłada utrzymanie stabilności bieżących rozliczeń podatkowych oraz ciągłości obrotu gospodarczego w przypadku wystąpienia opóźnień, awarii lub ograniczonej dostępności systemu?

W KSeF funkcjonują dwa możliwe tryby wystawiania faktur: tryb online i tryb offline. Tryb online polega na wystawianiu faktur w KSeF w czasie rzeczywistym. Plik xml jest wówczas przesyłany do systemu w tym samym dniu co data wystawienia faktury, wskazana przez podatnika na tej fakturze. Tryb offline sprowadza się natomiast do wystawienia faktury poza KSeF i dosłaniu jej później do systemu w określonym ustawowo terminie.

W ramach trybu offline mogą wystąpić następujące procedury i okoliczności:
• tryb offline24, o którym mowa w art. 106nda ustawy (stosowany np. w razie problemów z Internetem, ale także z woli podatnika),
• tryb offline-niedostępność KSeF, o którym mowa w art. 106nh ustawy (stosowany w czasie ogłoszonych prac serwisowych w KSeF),
• tryb awaryjny, o którym mowa w art. 106nf ustawy (wykorzystywany w przypadku ogłoszonej w BIP MF i oprogramowaniu interfejsowym awarii KSeF).

W przypadku trybu określonego w art. 106nda ustawy tj. trybu offline24 fakturę wystawia się zgodnie z wzorem e-Faktury FA(3) w postaci elektronicznej i dosyła się do systemu nie później niż w kolejnym dniu roboczym po dniu wystawienia faktury. Podatnik ma możliwość wyboru czy będzie wystawiał faktury w trybie online czy też w trybie offline24.

Źródło: www.sejm.gov.pl