Interpelacja w sprawie stawki VAT na wodę sterylną używaną w podmiotach leczniczych

Interpelacja posła Janusza Kowalskiego z dnia 5 grudnia 2025 roku w sprawie wątpliwości dotyczących stawki VAT na wodę sterylną używaną w podmiotach leczniczych.

Przepisy dotyczące podatku od towarów i usług nie przewidują odrębnej stawki VAT dla przegotowanej, jałowej lub sterylnej wody wykorzystywanej w podmiotach leczniczych. W praktyce produkt ten jest traktowany jak zwykły towar opodatkowany stawką 23%, mimo że jego zastosowanie ma charakter wyłącznie medyczny i nie odpowiada funkcji typowych produktów spożywczych czy konsumpcyjnych. Brak jednoznacznego uregulowania prowadzi do niejasności co do prawidłowej kwalifikacji podatkowej, zwłaszcza w sytuacji, gdy woda ta stanowi element procesu terapeutycznego lub technicznego i nie występuje w obrocie detalicznym.

Obciążenie tego rodzaju dostaw podstawową stawką podatku powoduje wzrost kosztów ponoszonych przez podmioty lecznicze, co w obecnych realiach finansowych systemu ochrony zdrowia może stanowić istotne obciążenie. Brak jednoznacznych wytycznych dotyczących klasyfikacji podatkowej oraz brak rozróżnienia między zwykłą wodą a wodą przygotowaną specjalnie na potrzeby celów medycznych prowadzi do wątpliwości praktycznych i interpretacyjnych.

W aktualnym stanie prawnym produkt ten nie korzysta z żadnej preferencji podatkowej, mimo że jest przeznaczony wyłącznie do zastosowań medycznych i nie funkcjonuje w obrocie konsumenckim. Wątpliwości budzi, czy taka kwalifikacja pozostaje adekwatna do rzeczywistego charakteru produktu, jego funkcji w procesie leczenia oraz zasad racjonalnego kształtowania obciążeń podatkowych w obszarze ochrony zdrowia. Brak rozstrzygnięcia tych kwestii może prowadzić do niejednolitych rozliczeń, sporów podatkowych oraz dalszego zwiększania kosztów działalności szpitali.

Mając na uwadze powyższe, poseł Janusz Kowalski zwrócił się o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Finansów dokonywało analizy, czy obecna kwalifikacja przegotowanej, jałowej lub sterylnej wody wykorzystywanej w placówkach medycznych do stawki VAT 23% jest adekwatna do jej charakteru oraz funkcji w procesach medycznych?

2. Czy resort rozważa doprecyzowanie przepisów dotyczących klasyfikacji podatkowej wody używanej wyłącznie w procedurach medycznych, w celu objęcia jej preferencyjną stawką VAT w wysokości 8%?

3. Czy ministerstwo dysponuje danymi wskazującymi na liczbę sporów podatkowych, postępowań lub zapytań dotyczących opodatkowania sterylnej wody wykorzystywanej w procedurach medycznych? Jeśli tak – jakie wnioski wynikają z dotychczasowych doświadczeń?

4. Czy ministerstwo przeprowadziło ocenę skutków finansowych ewentualnego obniżenia stawki VAT na tego typu produkty, zarówno dla sektora ochrony zdrowia, jak i dla budżetu państwa?

5. Czy resort współpracował lub zamierza podjąć współpracę z Ministerstwem Zdrowia w celu ustalenia, czy przegotowana lub sterylna woda wykorzystywana w szpitalach powinna być traktowana jako produkt o charakterze medycznym, a tym samym zasługujący na odmienne podejście podatkowe?

6. Czy Ministerstwo Finansów analizowało, czy opodatkowanie sterylnej wody stawką 23% może wpływać na koszty procedur medycznych finansowanych ze środków publicznych, w tym kontraktów z NFZ?

7. Czy resort przewiduje przegląd obecnych przepisów dotyczących dostaw towarów wykorzystywanych w ochronie zdrowia pod kątem identyfikacji podobnych luk lub niejednoznaczności, których skutkiem mogą być wzrosty kosztów po stronie placówek medycznych?

Oto odpowiedź Ministerstwa Finansów z dnia 22 grudnia 2025 roku:

Przepisy dotyczące podatku od wartości dodanej w całości objęte są zakresem prawa Unii Europejskiej, a Polska jako członek Unii Europejskiej zobowiązana jest do przestrzegania acquis communautaire. W odniesieniu do podatku od towarów i usług oznacza to przestrzeganie w przepisach krajowych1 postanowień przede wszystkim dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej2 – dalej: „dyrektywa VAT”, oraz orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczącego podatku od wartości dodanej. Zgodnie z dyrektywą VAT dostawa towarów i świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT są, co do zasady, opodatkowane według stawki podstawowej, stosowanie przez państwa członkowskie stawek obniżonych czy zwolnień od podatku jest możliwe – na zasadzie wyjątku od ww. zasady ogólnej – wyłącznie w ramach wyraźnie wskazanych w dyrektywie. Objęcie prawa krajowego w zakresie opodatkowania podatkiem od wartości dodanej obowiązkiem harmonizacji z prawem unijnym oznacza, że przyjęte w tym obszarze rozwiązania powinny mieścić się w ramach nakreślonych przepisami unijnymi. W zakresie stawek tego podatku, polskie przepisy za dyrektywą - oprócz stawki podstawowej w wysokości 23% - przewidują również stosowanie stawek obniżonych dla konkretnych, wskazanych w przepisach o VAT towarów i usług. I tak, stawką obniżoną w wysokości 8% opodatkowane są m.in. określone kategorie towarów mających zastosowanie w ochronie zdrowia, m.in. takie jak określone produkty lecznicze3 , wyroby medyczne4 , czy środki o właściwościach bakteriobójczych, grzybobójczych i wirusobójczych5 . Stawkę obniżoną VAT do dostaw ww. produktów, w tym mających zastosowanie w procesie leczenia, stosuje się niezależnie od tego, na czyją rzecz dokonywana jest ich dostawa (podmiot leczniczy czy inny podmiot). Zakres stosowania preferencyjnej stawki VAT dla ww. produktów jest precyzyjnie nakreślony w przepisach ustawy o VAT, w tym zakresie decydujący jest ich charakter i przeznaczenie – o kwalifikacji towaru do określonych kategorii, tj. produktów leczniczych, wyrobów medycznych, czy produktów biobójczych, decyduje spełnienie warunków określonych w przepisach branżowych. W przypadku, gdy dany produkt nie spełnia warunków wynikających z ww. przepisów ustaw branżowych, np. nie może być uznany za produkt leczniczy w rozumieniu przepisów ustawy Prawo farmaceutyczne, nie jest objęty stawką obniżoną, nawet gdy jest wykorzystywany w podmiotach leczniczych.

Reasumując, jeżeli dany produkt z kategorii wody sterylnej (na rynku dostępny jest dość szeroki katalog tego rodzaju produktów o różnych nazwach i właściwościach) jest wyrobem medycznym, produktem leczniczym czy odpowiednim środkiem odkażającym (spełnia warunki do uznania za takie produkty w świetle właściwych przepisów branżowych), będzie objęty stawką obniżoną w wysokości 8%. Do resortu finansów nie wpływały sygnały o ewentualnych wątpliwościach podatników dotyczących stawki właściwej dla wody sterylnej do zastosowań medycznych. W tym zakresie nie były też przez podatników składane wnioski o wydanie wiążących informacji stawkowych (WIS) wydawanych przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w trybie przepisów art. 42a – 42i ustawy o VAT. Kwestia natomiast finansowania służby zdrowia, w tym analizy wpływu cen produktów wykorzystywanych przez placówki medyczne na koszty procedur medycznych finansowanych ze środków publicznych, pozostaje w zakresie kompetencji resortu zdrowia.

Źródło: www.sejm.gov.pl