Interpelacja w sprawie ustawy z dnia 9 maja 2024 r. zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw

Interpelacja posła Janusza Kowalskiego z dnia 18 września 2024 roku w sprawie ustawy z dnia 9 maja 2024 r. zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw.

Obecnie procedowana przez Ministerstwo Finansów nowelizacja ustawy o VAT (Dz. U. z 2024 r. poz. 852), w swoim obecnym kształcie, proponuje w swojej treści etapowe wejście w życie obowiązkowego KSeF (1 lutego 2026 r. – dla podmiotów, których wartość sprzedaży w poprzednim roku podatkowym przekroczyła kwotę 200 mln zł oraz 1 kwietnia 2026 r. – dla wszystkich pozostałych przedsiębiorców). Postulowana koncepcja wprowadzenia dwóch oddzielnych terminów de facto spowoduje wielość schematów obiegu faktur, co będzie zarzewiem problemów dla podatników. Ponadto dotychczasowy projekt może budzić problemy z identyfikacją podatników świadczących swoje usługi w ramach umowy B2B.

Warto również wskazać, iż procedowana zmiana w prawie nie wskazuje żadnych rozwiązań dla faktur płaconych gotówką, co może być odebrane jako krok w kierunku likwidacji obrotu gotówkowego w Polsce, który do tej pory stanowił bastion wolności, niezależności oraz bezpieczeństwa finansowego, zarówno polskiego podatnika, jak i Rzeczypospolitej Polskiej.

Mając na uwadze powyższe, poseł Janusz Kowalski zwrócił się o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy procedowana przez Ministerstwo Finansów zmiana legislacyjna przewidywać będzie jakiekolwiek rozwiązania dla faktur płaconych gotówką oraz opłacanych za pomocą środka płatniczego (karta kredytowa) po jej wejściu w życie? Jeśli tak, proszę wskazać, jakie to rozwiązania.

2. Czy Ministerstwo Finansów planuje kolejne odroczenie wejścia w życie procedowanej nowelizacji jak wielokrotnie miało to miejsce do tej pory? Jeśli tak, jaki jest to termin i czy był efektem dotychczasowych konsultacji z podatnikami?

3. Czy Ministerstwo Finansów zamierza przeprowadzić kolejne konsultacje z podatnikami w ramach procedowanej nowelizacji?

4. Jakie rozwiązania planuje Ministerstwo Finansów dla rolników ryczałtowych, w szczególności co w przypadku zakupu przez rolnika, który będzie potrzebować faktury, a sprzedawca odmówi jej wystawienia z uwagi na brak nr NIP?

Oto odpowiedź Ministerstwa Finansów z dnia 16 października 2024 roku:

1. Czy procedowana przez Ministerstwo Finansów zmiana legislacyjna przewidywać będzie jakiekolwiek rozwiązania dla faktur płaconych gotówką oraz opłacanych za pomocą środka płatniczego (karta kredytowa) po jej wejściu w życie? (Jeśli tak, proszę wskazać jakie to rozwiązania).

Przepisy regulujące funkcjonowanie Krajowego Systemu e-Faktur (dalej jako „KSeF”), szerzej opisane w ramach odpowiedzi na pytanie 2, nie zawierają rozwiązań dotyczących płatności za faktury konkretnie w formie gotówki lub kartą. Wprowadzenie KSeF nie zmienia w żaden sposób zasad regulowania należności wynikających z faktur. Struktura logiczna e-Faktury przewiduje możliwość zawarcia na fakturze informacji o formie płatności, w tym m.in. o zapłacie w gotówce lub kartą. Pole FormaPlatnosci znajdujące się w elemencie Fa/Platnosc przewiduje kilka możliwych form płatności, z których np. wartość „1” w tym polu oznacza gotówkę, a wartość „2” – oznacza kartę. Wprowadzenie ustawowego obowiązku podawania nr KSeF (względnie zbiorczego identyfikatora płatności) podczas dokonywania zapłaty za fakturę (za pomocą polecenia przelewu) jest rozwiązaniem mającym na celu identyfikację faktury i powiązanej z nią płatności.

2. Czy Ministerstwo Finansów planuje kolejne odroczenie wejście w życie procedowanej nowelizacji jak wielokrotnie miało to miejsce do tej pory? Jeśli tak, jaki jest to termin i czy był efektem dotychczasowych konsultacji z podatnikami.

16 czerwca 2023 r. została uchwalona ustawa o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw, która wprowadzała obowiązek wystawiania faktur (e-fakturowania) w KSeF od 1 lipca 2024 r. W związku ze zdiagnozowanymi problemami związanymi z wydajnością systemu, obowiązkowy KSeF nie został wdrożony w pierwotnie zakładanym terminie. W celu dokładnego zdiagnozowania błędów systemowych przeprowadzono zewnętrzny audyt informatyczny. Przedstawiona na podstawie zakończonego audytu, finalna ocena techniczna wdrażanego rozwiązania potwierdziła, że konieczne i niezbędne jest przesunięcie terminu wprowadzenia obligatoryjnego KSeF. Ustawa z dnia 9 maja 2024 r. zmieniająca ustawę o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw odroczyła datę obowiązywania obligatoryjnego KSeF na 1 lutego 2026 r. oraz utrzymała półroczne odroczenia (do końca lipca 2026 r.) niektórych obowiązków związanych z KSeF. Jak informowaliśmy, w związku z napływającymi do resortu sygnałami na temat trudności we wdrożeniu KSeF, w Ministerstwie Finansów zostały przeprowadzone konsultacje z przedsiębiorcami. Podczas tych konsultacji zebraliśmy szereg opinii o funkcjonowaniu systemu KSeF. W oparciu o zebrane postulaty przygotowujemy drugi projekt ustawy zmieniającej ustawę KSeF. W ramach drugiego etapu legislacyjnego Ministerstwo Finansów przedstawi propozycje uproszczeń obowiązków związanych z wdrożeniem KSeF oraz zaproponuje etapowe wejście w życie obowiązkowego KSeF:

• od 1 lutego 2026 r. dla przedsiębiorców, których wartość sprzedaży

(wraz z kwotą podatku) przekroczyła w 2025 r. 200 mln zł,

• od 1 kwietnia 2026 r. dla pozostałych przedsiębiorców.

Fazowanie terminu wejścia w życie obowiązkowego KSeF wynika z rekomendacji zawartych w raporcie z przeprowadzonego audytu informatycznego. Od 1 lutego 2026 r. zobowiązane do korzystania z KSeF będą „duże” podmioty, nie ma jednak przeszkód ku temu, by w pierwszym etapie wdrożenia wszyscy podatnicy, którzy wyrażą taką chęć, mogli korzystać z systemu. Odroczenie dla pozostałych podatników obowiązku korzystania z KSeF o 2 miesiące (od 1 kwietnia 2026 r.) jest możliwością, z której mogą skorzystać. Aktualnie trwają intensywne prace nad nową architekturą KSeF. Wykonawca powołał zespół specjalistów od architektury IT. Przeprowadzono szczegółową analizę koniecznych prac do wykonania, tj. zbudowanie założeń nowej architektury, prace programistyczne, testy systemu oraz jego stabilizacja. System oparty o nową architekturę zostanie udostępniony produkcyjnie do 1 lutego 2026 r. Wskazany na wstępie termin wdrożenia obowiązkowego KSeF jest nieprzekraczalny i nie będzie odraczany. Ministerstwo Finansów podejmuje kompleksowe działania w celu zapewnienia efektywności, wydajności oraz niezawodności KSeF, które umożliwią przedsiębiorcom realizację ich przyszłych obowiązków ustawowych związanych z e-fakturowaniem. Postęp prac jest stale monitorowany. Projekt KSeF jest jednym z priorytetów resortu. Kontynuacja dialogu i rzetelnych konsultacji rozwiązań z przedsiębiorcami jest dla nas kluczowa aby zapewnić odpowiednią jakość rozwiązań i skutecznie wdrożyć obowiązkowe e-fakturowanie.

3. Czy Ministerstwo Finansów zamierza przeprowadzić kolejne konsultacje z podatnikami w ramach procedowanej nowelizacji?

Resort Finansów pozostaje w stałym dialogu z przedsiębiorcami, dostawcami oprogramowania oraz przedstawicielami branży księgowej. Wyrazem tego były przeprowadzone w lutym i marcu br. szerokie konsultacje dotyczące KSeF. Proces ten jest kontynuowany. W dniu 18 lipca 2024 r. Ministerstwo Finansów zorganizowało spotkanie konsultacyjne dotyczące KSeF, podczas którego podsumowano propozycje rozwiązań liberalizujących warunki obowiązkowego KSeF. W trakcie spotkania przedstawiciele Ministerstwa Finansów zakomunikowali również, że po zakończeniu prac wewnątrz resortu, projekt kolejnej ustawy nowelizującej ustawę KSeF (II etap legislacji) zostanie skierowany do szerokich konsultacji publicznych. Razem z projektem ustawy do konsultacji zostaną przekazane także struktury logiczne FA(3) oraz FA_RR. Poddana opinii zostanie również koncepcja funkcjonowania załączników w KSeF. Zebrane opinie i sugestie pozwolą na wypracowanie jak najlepszych i odpowiadających potrzebom rynku, optymalnych rozwiązań związanych z wdrożeniem KSeF. Finalne konsultacje KSeF, tj. projektu ustawy oraz propozycji rozwiązań biznesowych i technicznych rozpoczną się na przełomie października i listopada 2024 r. Dodatkowo, cały czas można zadawać pytania dotyczące KSeF, jego wdrożenia, w tym struktur logicznych, kierując je na adres e-mail info.ksef@mf.gov.pl. W 2025 r. planujemy uruchomienie infolinii Krajowej Informacji Skarbowej, poprzez którą będzie można uzyskać nie tylko informacje merytoryczne dotyczące Krajowego Systemu e-Faktur, ale także pomoc techniczną.

4. Jakie rozwiązania planuje Ministerstwo Finansów dla rolników ryczałtowych w szczególności co w przypadku zakupu przez rolnika, który będzie potrzebować faktury a sprzedawca odmówi jej wystawienia z uwagi na brak nr NIP?

W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że zmiany dotyczące rolników ryczałtowych przede wszystkim wiążą się z koncepcją wprowadzenia możliwości wystawiania przy użyciu KSeF faktur VAT RR, czyli dokumentów potwierdzających nabycie produktów rolnych oraz usług rolniczych od rolników ryczałtowych (czyli rolników korzystających ze zwolnienia od VAT), oraz dokumentów korygujących faktury VAT RR, czyli faktur VAT RR KOREKTA. Możliwość wystawienia takich dokumentów będzie dostępna dla podatnika VAT po uprzednim uwierzytelnieniu się rolnika w KSeF oraz złożeniu przez tego rolnika w KSeF oświadczenia, że jest on rolnikiem ryczałtowym zwolnionym od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT. W przypadku wskazania przez rolnika ryczałtowego nabywcy jako uprawnionego do wystawiania faktur VAT RR i faktur VAT RR KOREKTA przy użyciu KSeF, nabywca ten do czasu wycofania tego wskazania będzie zobowiązany (z określonymi w przepisach wyjątkami) do wystawiania tych dokumentów przy użyciu KSeF. Podkreślenia jednak wymaga, że rozwiązanie to ma charakter fakultatywny, w przypadku, gdy rolnik ryczałtowy nie wskaże danego nabywcy jako uprawnionego do wystawiania faktur VAT RR i faktur VAT RR KOREKTA przy użyciu KSeF, bądź takie wskazanie odwoła, faktury będą wystawiane na dotychczasowych zasadach, tj. w postaci papierowej bądź w formie elektronicznej. Sprzedaż dokonywana na rzecz rolników ryczałtowych dokumentowana jest na zasadach ogólnych, nie ma do tych transakcji zastosowania system ryczałtowy. Fakturę w KSeF można wystawić niezależnie od tego czy nabywca posiada identyfikator podatkowy NIP czy też go nie posiada. W KSeF możliwe jest więc m.in. wystawienie faktury na rzecz rolnika ryczałtowego, który tego identyfikatora nie posiada. W takim przypadku w strukturze logicznej e-Faktury, w elemencie Podmiot2/DaneIdentyfikacyjne należy wskazać wartość „1” w polu BrakID.

Źródło: https://www.sejm.gov.pl