Interpelacja w sprawie zmian sposobu wynagradzania przewodniczącego i członków Rady do spraw spółek z udziałem Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych

Interpelacja posła Janusza Kowalskiego z dnia 3 października 2024 roku w sprawie zmian sposobu wynagradzania przewodniczącego i członków Rady do spraw spółek z udziałem Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych.

„Czy wyście tam powariowali? Wy sobie fundujecie dla Kancelarii Premiera 800 mln zł. Za moich czasów to był koszt 120 mln. Podwyższacie sobie te koszty o 700%. Ta władza dyskwalifikuje się każdego dnia” – to słowa wypowiedziane przez Pana podczas konferencji prasowej w styczniu 2022 r., krytykujące rząd premiera Mateusza Morawieckiego za wzrost budżetu Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.

Tymczasem w zaproponowanej przez Pański rząd ustawie budżetowej na 2024 r. wydatki na KPRM zostały oszacowane na ponad 2 mld zł. Stanowi to wartość aż o 0,5 mld zł wyższą od kwoty przewidzianej dla KPRM w 2023 r. Jednocześnie wspomniane wydatki są o 10 mln zł wyższe od wydatków zaplanowanych w projekcie ustawy budżetowej złożonym przez rząd Zjednoczonej Prawicy we wrześniu 2023 r.

Do wzrostu wydatków przyczynia się w istotnej części zwiększenie pieniędzy przeznaczanych na wynagrodzenia w KPRM, które w 2024 r. mają wynieść ponad 162 mln zł. Tym samym będą wyższe o ponad 32 mln od wydatków z 2023 r. i o ok. 8 mln zł wyższe od kwoty zaproponowanej w projekcie ustawy budżetowej na 2024 r. złożonym przez Pańskich poprzedników.

Zapowiadany w ostatnim czasie plan zmniejszenia budżetu w 2025 r. kancelarii nijak ma się do rzeczywistości, o czym świadczy przypadek zmian dotyczących sposobu wynagradzania przewodniczącego i członków Rady do spraw spółek z udziałem Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych. Zgodnie z ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym wydatki rady, będącej ciałem opiniującym kandydatów do organów nadzorczych spółek wskazanych przez m.in. Skarb Państwa, są pokrywane z części budżetu państwa pozostającej w dyspozycji KPRM.

15 maja 2024 r. doszło do nowelizacji ww. ustawy (Dz. U. 2024 poz. 834), zmieniającej charakter wynagradzania przewodniczącego i członków rady. Od 1 lipca 2024 r., zgodnie z art. 29 ust. 4 ustawy o zasadach zarządzania mieniem państwowym, przewodniczącemu oraz członkom rady zamiast dotychczasowego wynagrodzenia przysługuje dieta. Nowa forma uposażenia jest kojarzona raczej z kwotą pokrycia wydatków za podróż służbową bądź częścią wynagrodzenia posła. Rozporządzenie, o którym mowa w art. 29 ust. 6 ustawy o zasadach zarządzania mieniem państwowym, jasno wskazuje warunki i tryb zwrotu kosztów podróży i noclegów przewodniczącemu i członkom rady. Ponadto duża część posiedzeń rady odbywa się w trybie zdalnym. Jednocześnie niektórzy z członków rady, z uwagi na wykonywane przez nich na co dzień obowiązki, przebywają na terenie Warszawy. Nie pojawia się więc konieczność przyznawania zwrotów finansowych za podróże na stacjonarne posiedzenia rady. Jaki może być więc powód zmiany formy poborów z wynagrodzenia na dietę? Odpowiedź może leżeć w różnicach dotyczących opodatkowania i oskładkowania obu rodzajów uposażeń. Przejście na płacę w postaci diety może wiązać się z otrzymywaniem wyższej, wypłacanej kwoty netto i tym samym być korzystniejsze finansowo dla osób ją pobierających.

Czy w ten niejasny i pokrętny sposób zostało zwiększone uposażenie członków Rady do spraw spółek z udziałem Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych, na czele której stoi zastępca szefa KPRM? Opisana powyżej sytuacja budzi istotne wątpliwości.

Mając na uwadze powyższe, poseł Janusz Kowalski zwrócił się o odpowiedź na następujące pytania:

1. Z jakiego powodu forma uposażenia członków Rady do spraw spółek z udziałem Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych została zmieniona z wynagrodzenia na dietę?

2. Proszę o podanie podstawy prawnej, zgodnie z którą możliwa była zmiana uposażenia członków rady z wynagrodzenia na dietę.

3. Proszę o informację, jaka jest różnica w oskładkowaniu i opodatkowaniu uposażenia członków Rady do spraw spółek z udziałem Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych po zmianie formy uposażenia z wynagrodzenia na dietę.

4. Ile obecnie wynosi dieta netto, wypłacana do ręki przewodniczącemu i członkom rady, a ile wynosiło wypłacane wynagrodzenie netto? Proszę o podanie danych sprzed wejścia w życie nowelizacji ustawy o zasadach zarządzania mieniem państwowym, jak i po jej wejściu w życie 1 lipca 2024 r.

5. Jaką część wydatków KPRM stanowią koszty działania Rady do spraw spółek z udziałem Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych? Proszę o zestawienia za lata 2022, 2023 i 2024 oraz prognozę na rok 2025.

Oto odpowiedź Kancelarii Prezesa Rady Ministrów z dnia 3 grudnia 2024 roku:

Zgodnie z art. 29 ust. 4 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 125, z późn. zm.), przewodniczącemu Rady do spraw spółek z udziałem Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych oraz członkom Rady do spraw spółek z udziałem Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych, przysługuje rekompensata finansowa za czas poświęcony na działalność związaną z funkcjonowaniem tej rady. Wynagrodzenie to świadczenie finansowe, które jest nierozerwalnie związane ze stosunkiem pracy, z definicją pracodawcy oraz pracownika i zawieraną między nimi umową o pracę. Wskazuje na to wprost wykładnia językowa. Dieta natomiast to świadczenie mające charakter kompensacyjny. Przyjęte rozwiązanie ustawowe jest wzorowane na innych przykładach funkcjonowania ciał kolegialnych, między innymi na art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa (Dz. U. z 2021 r. poz. 795). Zmiana w zakresie sposobu określania zasad wynagradzania członków Rady do spraw spółek z udziałem Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych została wprowadzona ustawą z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z funkcjonowaniem administracji rządowej (Dz. U. poz. 834) - art. 42 przedmiotowej ustawy. Zmiana formy uposażenia członków Rady do spraw spółek z udziałem Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych z wynagrodzenia na dietę nie ma wpływu na oskładkowanie i opodatkowanie tych świadczeń. Zarówno od wynagrodzenia, jak i od diety, po przekroczeniu kwoty 6 000 zł jest naliczana składka zdrowotna. Zaliczka na podatek dochodowy od osób fizycznych jest pobierana niezależnie od wysokości przychodu. Zgodnie z ustawą o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, ubezpieczeniu zdrowotnemu podlegają osoby powołane do pełnienia funkcji na mocy aktu powołania oraz prokurenci, które z tego tytułu pobierają wynagrodzenie podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym niezależnie od kwalifikacji do źródła przychodu w rozumieniu ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (ustawa o PIT), z wyłączeniem osób uzyskujących przychody, o których mowa w art. 13 pkt 5 lub 6 tej ustawy, których roczne wynagrodzenie z tego tytułu nie przekracza kwoty 6000 zł (art. 66 ust. 1 pkt 35a tej ustawy). Podstawą wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne tych osób jest kwota odpowiadająca wysokości wynagrodzenia pobieranego z tego tytułu, rozumianego jako przychód określony w ustawie o PIT. Zgodnie z ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym oraz rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 28 marca 2019 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia oraz warunków i trybu zwrotu kosztów podróży i noclegów przysługującego przewodniczącemu oraz członkom Rady do spraw spółek z udziałem Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych wysokość wynagrodzenia określonego dla przewodniczącego oraz członków Rady wynosiła odpowiednio 200% oraz 150% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w czwartym kwartale roku poprzedniego, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Od 1 lipca 2024 r., zgodnie z art. 29 ust. 4 ustawy o zasadach zarządzania mieniem państwowym, przewodniczącemu oraz członkom Rady przysługuje dieta w wysokości określonej rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2024 r. w sprawie określenia wysokości diety oraz warunków i trybu zwrotu kosztów podróży i noclegów przysługujących przewodniczącemu oraz członkom Rady do spraw spółek z udziałem Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych - dieta określona została dla przewodniczącego oraz członków Rady odpowiednio na poziomie 200% oraz 150% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w czwartym kwartale roku poprzedniego, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Jak wskazano powyżej zmiana w zakresie sposobu określania zasad wynagradzania członków Rady polegała na dostosowaniu wyżej wymienionych przepisów do stanu faktycznego, a wysokość wypłacanego przewodniczącemu oraz członkom Rady świadczenia nie uległa zmianie. Nowelizacja wyżej wymienionych przepisów nie spowodowała również podwyższenia kwoty netto uposażenia przysługującego przewodniczącemu oraz członkom Rady. Poniżej przedstawiam procentowy udział kosztów Rady do spraw spółek z udziałem Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych w wydatkach KPRM za lata 2022, 2023 i od stycznia do września 2024 r. oraz prognozę na 2025 r.

Źródło: https://www.sejm.gov.pl