Interpelacja w sprawie zwolnień grupowych i strategii funkcjowania Poczty Polskiej SA

Interpelacja posła Janusza Kowalskiego z dnia 13 czerwca 2024 roku w sprawie zwolnień grupowych i strategii funkcjowania Poczty Polskiej SA.

Pracownicy Poczty Polskiej SA alarmują, że działania obecnego zarządu spółki będą skutkować likwidacją najstarszego polskiego przedsiębiorstwa. Mówimy o zakończeniu działalności przez instytucję o istotnym znaczeniu dla funkcjonowania państwa, gospodarki i, co dziś szczególnie ważne, dla bezpieczeństwa narodowego. Już teraz wiadomo, że w najbliższych miesiącach dojdzie do zwolnień grupowych, a spółka zlikwiduje w tym roku nawet 9 tysięcy etatów.

Wbrew neoliberalnej dogmatyce wsparcie państwa dla narodowego operatora pocztowego jest czymś zupełnie normalnym w państwach, które – przynajmniej do października 2023 roku – chcieliśmy gospodarczo doganiać i przeganiać. Jak podkreślają związkowcy z Poczty Polskiej, żaden operator narodowy w Europie nie byłby w stanie zbudować swojej silnej pozycji bez takiego wsparcia. Dodatkowe środki przeznaczane są tam zwykle na rekompensatę z tytułu świadczenia usługi powszechnej, której realizacja jest deficytowa. Podobnie wygląda sytuacja z utrzymaniem placówek pocztowych, szczególnie na obszarze o mniejszej gęstości zaludnienia. W niektórych państwach pomoc dotyczy również innych rodzajów usług realizowanych przez poczty, które państwo uznaje za ważne ze społecznego punktu widzenia. Dla przykładu:

- francuska La Poste w całości kontrolowana przez państwo, otrzymała tylko na lata 2015-2020 dopłaty zatwierdzone przez rząd na kwotę 1,83 mld EUR;
- brytyjska Post Office LTD – państwowa spółka wydzielona z Royal Mail otrzymała w latach 2012- 2015 rekompensatę w wysokości 1,38 mld EUR oraz kolejne 370 mln GBP za lata 2018-2021;
- niemiecka Deutsche Post przed prywatyzacją otrzymywała miliardy marek, a później euro od państwa i stworzyła globalną pocztę, która jest obecna również w Polsce.

Rząd Prawa i Sprawiedliwości dokonał zmian legislacyjnych umożliwiających wypłatę dla Poczty Polskiej corocznej rekompensaty z tytułu prowadzenia usług o nierynkowym charakterze. Ta rekompensata w istotny sposób przyczyni się do poprawy kondycji spółki. Niemniej z przekazywanych przez związki zawodowe informacji wynika, że mimo to spółka pod Pana rządami, poza redukcją zatrudnienia, nie ma zaplanowanego żadnego innego modelu restrukturyzacyjnego niż oparty o zwolnienia. Również nie jest przygotowywany plan doinwestowania spółki ze strony Skarbu Państwa.

Mając na uwadze powyższe, poseł Janusz Kowalski zwrócił się o odpowiedź na następujące pytania:

1. Poczta Polska jako operator narodowy bez świadczenia usługi powszechnej i usługi e-doręczenia na rzecz administracji państwowej oraz sądownictwa i obywateli nie ma racji bytu. Tymczasem prezes Poczty Polskiej wygłasza publicznie opinię, jakoby „bycie operatorem wyznaczonym nie jest dobrym biznesem”. Czy w związku z tym Poczta Polska przystąpi do konkursu na operatora wyznaczonego na lata 2026-2035? Jakie są plany Pańskiego rządu dotyczące przyszłości Poczty Polskiej? Czy chce Pan zlikwidować narodowego operatora pocztowego?

2. Czy i kiedy państwo wypłaci Poczcie Polskiej rekompensatę wynikającą z ustawy Prawo pocztowe?

3. Jak Pan Premier wyobraża sobie funkcjonowanie państwa frontowego, narażonego na napaść ze strony Rosji, bez państwowej Poczty Polskiej? Czy wykonywaniem strategicznych z punktu widzenia państwa usług w czasie konfliktu zbrojnego ma zajmować się prywatna firma?

4. W jakiej skali, w jakim okresie i na jakich warunkach przeprowadzone zostaną, zapowiadane przez zarząd Poczty Polskiej, masowe zwolnienia w spółce? Dlaczego w oficjalnych informacjach przekazywanych przez zarząd Poczty Polskiej podaje się nieprawdziwe dane o rzekomo ponad 62 tysiącach zatrudnionych w Poczcie Polskiej, skoro wiadomo, że faktycznie liczba pracowników wynosi obecnie około 59 tysięcy?

5. Liczba własnych urzędów pocztowych wynosi ok. 4,5 tys., a liczba agencji pocztowych (różnego rodzaju sklepy i kioski świadczące w ograniczonym zakresie usługi pocztowe) niezbędnych do utrzymania sieci zgodnie z wymogami przepisów – około 3 tys. Czy w związku ze zmianami w zatrudnieniu zarząd Poczty Polskiej planuje dalsze ograniczanie sieci urzędów pocztowych, przekształcanie ich w tzw. filie oraz likwidację placówek pocztowych na rzecz agencji pocztowych?

6. Czy dostrzega Pan konieczność zmiany ustawy Prawo pocztowe w zakresie warunków stawianych przedsiębiorstwom ubiegającym się o zgodę prezesa UKE na działalność pocztową (art. 7, art. 8 i art. 9)? Wydaje się, że każdy przedsiębiorca pragnący świadczyć usługi pocztowe powinien zagwarantować ich świadczenie na terenie całego kraju, aby zapewnić równe warunki wszystkim podmiotom i wyeliminować nieuczciwą konkurencję.

7. Czy dostrzega Pan konieczność zmiany ustawy Prawo zamówień publicznych polegającej na odstąpieniu od obowiązku ogłaszania przetargów na usługi pocztowe zastrzeżone dla operatora wyznaczonego?

Oto odpowiedź Ministerstwa Aktywów Państwowych z dnia 16 lipca 2024 roku:

Minister Aktywów Państwowych wykonując prawa z akcji w Poczcie Polskiej S.A. (dalej również: „Spółka”) realizuje uprawnienia wynikające z praw korporacyjnych, ściśle określonych w przepisach prawa, w szczególności w ustawie z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (dalej: „KSH”). Stosownie do tej regulacji prowadzenie spraw spółki należy do kompetencji zarządu spółki, zaś walne zgromadzenie i rada nadzorcza nie mogą wydawać zarządowi wiążących poleceń dotyczących prowadzenia spraw spółki. Minister Aktywów Państwowych nie rozważa likwidacji Poczty Polskiej. Poczta Polska przewiduje swój udział w konkursie na operatora wyznaczonego do realizacji usługi powszechnej na okres 2026-2035. Plany dotyczące przyszłości Poczty Polskiej obejmują m.in. właśnie pełnienie przez nią funkcji operatora wyznaczonego. Środki na poczet finansowania kosztu netto obowiązku świadczenia usług powszechnych wypłacono Poczcie Polskiej S.A. w dniu 14 czerwca 2024 r. Minister Aktywów Państwowych nie posiada informacji o wskazywanych przez Panów Posłów planach świadczenia usług powszechnych przez podmiot prywatny. Założenia Planu transformacji Poczty Polskiej zostaną zaprezentowane przez Zarząd tej Spółki po uzyskaniu formalnych zgód korporacyjnych. Zarzut Panów Posłów, dotyczący rzekomych „nieprawdziwych danych” przekazywanych przez organy Spółki, w ocenie Ministerstwa Aktywów Państwowych nie jest uprawniony. Plany rozwojowe Poczty Polskiej przewidują utrzymanie wszystkich placówek pocztowych z uwagi na zamiar ich wykorzystania w działalności operacyjnej Spółki. Obecnie Ministerstwo Aktywów Państwowych nie prowadzi prac związanych ze zmianami ustawy Prawo pocztowe w zakresie wskazanym przez Panów Posłów. Odnośnie problematyki zamówień publicznych uprzejmie wskazuję, że przepisy ustawy - Prawo zamówień publicznych już obecnie regulują przypadki wyłączeń stosowania jej postanowień. Przepisy UE z zakresu zamówień publicznych ustanawiają częściowe wyłączenia ich stosowania przez państwa członkowskie. Należy podkreślić, że państwa członkowskie nie mogą wprowadzać innych wyłączeń, niż te ujęte w dyrektywach unijnych.

Źródło: https://www.sejm.gov.pl