Interpelacja ws. utrzymania ograniczonej ulgi na robotyzację w projekcie UD461
Interpelacja posła Janusza Kowalskiego z dnia 18 września 2026 roku w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (UD461) i utrzymania ograniczonego zakresu ulgi na robotyzację.
Jednym z problemów związanych z funkcjonowaniem ulgi na robotyzację pozostaje jej ograniczony zakres przedmiotowy. Możliwość skorzystania z preferencji została powiązana z nabyciem fabrycznie nowych robotów przemysłowych oraz ściśle określonych maszyn i urządzeń funkcjonalnie z nimi związanych.
Jednocześnie ustawowa definicja robota przemysłowego opiera się na szeregu szczegółowych kryteriów technicznych. Powoduje to, że nie każda inwestycja prowadząca do rzeczywistej automatyzacji przedsiębiorstwa może zostać objęta ulgą, nawet jeżeli jej efektem jest zwiększenie wydajności, ograniczenie pracy wykonywanej manualnie czy unowocześnienie procesu produkcyjnego.
Problem nabiera szczególnego znaczenia w związku z planowanym przedłużeniem ulgi do 2036 r. Utrzymanie przez kolejnych dziesięć lat obecnego zakresu preferencji może prowadzić do sytuacji, w której rozwój technologii i sposobów automatyzacji przedsiębiorstw będzie postępował szybciej niż rozwiązania przewidziane w przepisach podatkowych.
Kwestia ta pozostaje szczególnie istotna w kontekście projektu ustawy oznaczonego numerem UD461. Projekt przewiduje przedłużenie funkcjonowania ulgi na robotyzację o kolejne dziesięć lat oraz doprecyzowanie zasad dotyczących kosztów kwalifikowanych. Nie przewidziano jednak zasadniczej zmiany podejścia do zakresu przedmiotowego ulgi ani aktualizacji ustawowej definicji robota przemysłowego. W konsekwencji rozwiązanie, które ma obowiązywać przez kolejną dekadę, nadal opierać się będzie na obecnych kryteriach określających rodzaj urządzeń i inwestycji uprawniających do skorzystania z preferencji. Powstaje zatem wątpliwość, czy przedłużenie obowiązywania ulgi bez równoczesnego dostosowania jej zakresu do zmian technologicznych pozwoli w pełni realizować jej funkcję jako instrumentu wspierającego automatyzację przedsiębiorstw.
Wątpliwości budzi również ograniczenie ulgi do nabycia fabrycznie nowych urządzeń. Wyłącza ono możliwość skorzystania z preferencji przy inwestycjach opartych na zakupie i wdrożeniu używanych lub zmodernizowanych robotów, mimo że również takie inwestycje mogą prowadzić do rzeczywistej robotyzacji procesów przedsiębiorstwa.
Mając na uwadze powyższe, poseł Janusz Kowalski zwrócił się o odpowiedź na następujące pytania:
Z jakich przyczyn w projekcie ustawy UD461, mimo przedłużenia ulgi na robotyzację o kolejnych 10 lat, nie przewidziano równoczesnej zmiany lub aktualizacji ustawowej definicji robota przemysłowego?
Czy przed przygotowaniem projektu UD461 przeprowadzono analizę, czy obecna definicja robota przemysłowego odpowiada aktualnemu poziomowi rozwoju technologicznego oraz obecnym sposobom automatyzacji procesów w przedsiębiorstwach? Jeżeli tak, jakie były jej wyniki?
Czy w toku prac nad projektem UD461 analizowano rozszerzenie zakresu ulgi na rozwiązania automatyzacyjne, które prowadzą do porównywalnego efektu gospodarczego jak zastosowanie robota przemysłowego, lecz nie spełniają wszystkich ustawowych parametrów technicznych obecnej definicji?
Czy ministerstwo posiada dane dotyczące przypadków, w których przedsiębiorcy nie mogli skorzystać z ulgi ze względu na niespełnienie przez dane urządzenie lub system poszczególnych elementów definicji robota przemysłowego? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie skali takich przypadków.
Z jakich powodów w projekcie UD461 utrzymano zasadę, zgodnie z którą określone koszty kwalifikowane dotyczą nabycia fabrycznie nowych robotów przemysłowych oraz związanych z nimi maszyn i urządzeń? Czy analizowano możliwość objęcia preferencją również odpowiednio zmodernizowanych lub ponownie wdrażanych urządzeń?
Czy przy przygotowywaniu projektu UD461 dokonano przeglądu kategorii technologii i urządzeń automatyzujących procesy produkcyjne, które obecnie pozostają poza zakresem ulgi na robotyzację? Jeżeli tak, jakie grupy urządzeń lub technologii zidentyfikowano?
Czy ministerstwo przewiduje w okresie obowiązywania przedłużonej ulgi mechanizm okresowego przeglądu definicji robota przemysłowego oraz katalogu kosztów kwalifikowanych, umożliwiający dostosowanie przepisów do zmian technologicznych zachodzących przed 2036 r.?
Czy w toku dalszych prac nad projektem UD461 rozważane jest uzupełnienie projektu o zmiany dotyczące zakresu przedmiotowego ulgi lub definicji robota przemysłowego, a jeżeli nie, jakie argumenty przemawiają za pozostawieniem tych regulacji w dotychczasowym kształcie przez kolejny okres obowiązywania preferencji?
Oto odpowiedź Ministerstwa Finansów z dnia 14 października 2026 roku:
Projekt ustawy UD461 przewiduje przedłużenie okresu obowiązywania ulgi na robotyzację o 10 lat podatkowych, przy pozostawieniu odliczenia na obecnie obowiązującym poziomie, oraz doprecyzowanie przepisów budzących wątpliwości interpretacyjne, w szczególności w zakresie pojęcia kosztów kwalifikowanych. Zakres projektu nie obejmuje zmiany definicji robota przemysłowego ani rozszerzenia ulgi na inne technologie automatyzacyjne lub na urządzenia używane bądź zmodernizowane. Ministerstwo Finansów nie posiada danych pozwalających na określenie liczby przypadków, w których podatnicy nie mogli skorzystać z ulgi ze względu na niespełnienie poszczególnych elementów ustawowej definicji robota przemysłowego. Nie zbiera się danych na temat powodów, dla których podatnicy nie skorzystali z danej ulgi podatkowej. Przy projektowaniu rozwiązań w zakresie ulg podatkowych konieczne jest uwzględnianie ich wpływu na dochody budżetu państwa i budżety jednostek samorządu terytorialnego. Ewentualne rozszerzenie zakresu ulgi na robotyzację wymagałoby zatem rozważenia także skutków takiego rozwiązania dla finansów publicznych. Jednocześnie warto wskazać, że zgodnie z OSR ewaluacja ulgi na robotyzację została przewidziana po upływie 8 lat od wejścia w życie przepisów przedłużających tę preferencję. Wszystkie informacje związane z procesem legislacyjnym projektu UD461, w tym projekt ustawy, uzasadnienie, ocena skutków regulacji oraz materiały z konsultacji publicznych, zostały opublikowane na stronach Rządowego Centrum Legislacji https://legislacja.gov.pl/projekt/12414006 oraz na stronach Sejmu: https://www.sejm.gov.pl/sejm10.nsf/PrzebiegProc.xsp?nr=3149
Źródło: https://www.sejm.gov.pl
