O 7,6 miliona porad mniej w przychodniach lekarza rodzinnego
W pierwszym półroczu 2026 roku lekarze rodzinni udzielili o ponad 7,6 miliona porad mniej niż rok wcześniej, choć pacjentów ubyło niewiele, a wydatki Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawową opiekę zdrowotną wzrosły. Szacuję, jaką część godzin zgłoszonych w harmonogramach przychodni zajmują porady, i wyjaśniam, czego taki rachunek nie mierzy.
Przychodnia lekarza rodzinnego, czyli placówka podstawowej opieki zdrowotnej (POZ), jest dla pacjenta pierwszym miejscem kontaktu z publiczną ochroną zdrowia.
Lekarze podstawowej opieki zdrowotnej udzielili w pierwszym półroczu 2025 roku 66 milionów 258 tysięcy porad. W pierwszym półroczu 2026 roku udzielili 58 milionów 645 tysięcy porad. Liczba porad lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej spadła więc o 7 milionów 612 tysięcy, czyli około 11,5 procent.
Liczba pacjentów podstawowej opieki zdrowotnej spadła w pierwszym półroczu 2026 roku tylko o 1,8 procent. Jednocześnie liczba pacjentów poradni specjalistycznych wzrosła w tym okresie o 2,1 procent. Narodowy Fundusz Zdrowia wydał na podstawową opiekę zdrowotną w pierwszym półroczu 2026 roku 12 miliardów 166 milionów złotych, o 14,8 procent więcej niż w analogicznym okresie 2025 roku.
Narodowy Fundusz Zdrowia płaci przychodni lekarza rodzinnego głównie w formie stawki kapitacyjnej, zależnej od liczby pacjentów zapisanych na listę, a nie od liczby odbytych wizyt. Spadek liczby porad może oznaczać, że część czasu pracy lekarzy rodzinnych pozostaje niewykorzystana. Sprawdźmy, ile czasu pracy lekarzy rodzinnych mogło zostać niewykorzystane.
Narodowy Fundusz Zdrowia zaleca, aby na jeden etat lekarza POZ przypadało nie więcej niż 2500 pacjentów objętych opieką. Według danych Narodowego Funduszu Zdrowia z 2026 roku do lekarzy rodzinnych było zapisanych 34 miliony 526 tysięcy pacjentów. Przychodnie lekarza rodzinnego zgłosiły do Narodowego Funduszu Zdrowia 1 milion 312 tysięcy godzin pracy lekarzy tygodniowo.
Lekarze rodzinni w wywiadach opisują czas jednej porady jako 6 do 7 minut, a w ogłoszeniach o pracę dla lekarzy rodzinnych podają również czasem 15 minut. Do obliczeń przyjmuję umownie 10 minut na jedną poradę. Przy takim założeniu lekarze rodzinni udzielili w pierwszym półroczu 2026 roku porad, których łączny szacowany czas wynosił około 376 tysięcy godzin tygodniowo, przy założeniu 26 tygodni w półroczu.
Oszacowany czas udzielania porad odpowiada około 28,7 procent z 1 miliona 312 tysięcy godzin pracy lekarzy tygodniowo wskazanych w harmonogramach pracy przychodni zgłoszonych do Narodowego Funduszu Zdrowia. Wizyty domowe stanowiły w pierwszym półroczu 2026 roku około 1 procent porad lekarzy rodzinnych. Przy założeniu jednej godziny na wizytę domową, czyli czasu 6 zwykłych porad, wizyty domowe zajmowały lekarzom rodzinnym około 22,6 tysiąca godzin tygodniowo.
Po odrębnym uwzględnieniu wizyt w przychodni i wizyt domowych szacowany czas udzielania porad wynosi około 395 tysięcy godzin tygodniowo, czyli około 30,1 procent czasu wykazanego w harmonogramach.
Porównanie liczby porad z liczbą godzin pracy lekarzy w harmonogramach pozwala oszacować intensywność udzielania porad. Nie mierzy jednak bezpośrednio wykorzystania całego czasu pracy lekarzy, ponieważ obejmuje on także dokumentację medyczną, analizę wyników badań, kontakt z pacjentami, koordynację leczenia i inne obowiązki.
Niewielka liczba porad przypadająca na godzinę w harmonogramie może wskazywać na możliwość lepszego wykorzystania czasu pracy lekarzy. Aby stwierdzić, czy rzeczywiście występują wolne godziny, trzeba zweryfikować rzeczywisty przebieg pracy danej przychodni.
Źródło: https://ilenazdrowie.pl
