Projekt ustawy o przeniesieniu Instytutu Rozwoju Języka Polskiego do Szczebrzeszyna

5 lutego 2026 roku razem z Przewodniczącym Klubu Parlamentarnego Prawa i Sprawiedliwości Mariuszem Błaszczakiem, Marszałkiem Województwa Lubelskiego Jarosławem Stawiarskim oraz burmistrzem Szczebrzeszyna Rafałem Kowalikiem poinformowaliśmy o złożeniu dziś w Sejmie RP projektu ustawy przewidującej przeniesienie siedziby Instytutu Rozwoju Języka Polskiego im. świętego Maksymiliana Marii Kolbego z Warszawy do Szczebrzeszyna w ramach polityki zrównoważonego rozwoju polskiego państwa i dekoncentracji centralnej administracji publicznej.

Instytut Rozwoju Języka Polskiego im. świętego Maksymiliana Marii Kolbego został utworzony w 2022 roku z mojej inicjatywy jako projekt budowy polskiego odpowiednika British Council, Instytutu Cervantesa i Instytutu Goethego i jako odpowiedź na potrzebę wsparcia np. Polonii w Niemczech, która systemowo pozbawiona jest przez państwo niemieckie możliwości nauki polskich dzieci w trybie szkolnym języka polskiego ojczystego. Nikogo nie trzeba przekonywać, jak ważna dla polskiego państwa jest promocja nauki języka polskiego na świecie i wsparcie Polaków i Polonii w organizowaniu systemu nauki języka polskiego.

Szczebrzeszyn od wielu lat buduje z sukcesem swoją markę jako Stolica Języka Polskiego. Do 2029 roku właśnie w Szczebrzeszynie powstanie także z inicjatywy władz samorządowych, środowisk pozarządowych i naukowych ośrodek edukacyjno-kulturalny upowszechniający dziedzictwo i rozwój języka ojczystego pod nazwą Centrum Języka Polskiego. Ośrodek ma upowszechniać wiedzę i popularyzować praktyki kulturowe oparte na języku polskim. List intencyjny w tej sprawie został podpisany uroczyście podczas 11. Festiwalu Stolicy Języka Polskiego w 2025 roku w Szczebrzeszynie. Przeniesienie siedziby Instytutu Rozwoju Języka Polskiego im. świętego Maksymiliana Marii Kolbego do Szczebrzeszyna idealnie wpisuje się więc w budowę silnego ośrodka popularyzującego język polski i pozwoli także wykorzystać potencjał Akademii Zamojskiej jako atrakcyjnego ośrodka akademickiego.

W UE wiele państw skutecznie realizuje politykę wzmacniania mniejszych ośrodków w ramach polityki zrównoważonego rozwoju i dekoncentracji centralnej administracji państwa. Przykładowo czeski trybunał konstytucyjny, sąd najwyższy i prokuratura generalna mieszczą się w Brnie. Na Słowacji trybunał konstytucyjny ma siedzibę w Koszycach. Najbardziej w realizacji polityki dekoncentracji centralnej administracji publicznej zaawansowane są Niemcy. W Niemczech siedziby urzędów administracji centralnej mieszczą się poza Berlinem: prezydium policji federalnej w Poczdamie, naczelny sąd administracyjny w Lipsku, federalny sąd pracy w Erfurcie, dyrekcja archiwów państwowych w Koblencji, kontrwywiad w Kolonii, główny urząd statystyczny w Wiesbaden, urząd ochrony konsumentów w Brunszwiku, urząd patentowy w Monachium, a federalny urząd pracy w Norymberdze.

Środowisko Prawa i Sprawiedliwości zainteresowane jest merytoryczną systemową debatą dotyczącą wzmacniania mniejszych ośrodków w ramach dekoncentracji centralnej administracji polskiego państwa. Przeniesienie siedziby Instytutu Rozwoju Języka Polskiego im. świętego Maksymiliana Marii Kolbego z Warszawy do Szczebrzeszyna w powiecie zamojskim w województwie lubelskim jest dobrym przykładem takiej polityki zrównoważonego rozwoju. Inne ośrodki takie jak przykładowo Lublin, Białystok, Kalisz, Częstochowa, Ostrołęka, Kielce, Radom mogą również być siedzibami innych centralnych instytucji polskiego państwa. I warto na ten temat dyskutować.

Zobacz projekt ustawy: https://kowalski.news/Ustawa