Żaden z 12 wskaźników NFZ dla przychodni nie mierzy efektu leczenia
NFZ publikuje 63 wskaźniki jakości z nazwą świadczeniodawcy, ale w podstawowej opiece zdrowotnej i w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej żaden z nich nie mierzy efektu leczenia. Pokazuję, jak mógłby wyglądać katalog wskaźników wyniku i dlaczego korekta o ciężkość przypadków musi być warunkiem ich publikacji.
Wczoraj zamknąłem 3 falę kampanii. Przez 14 dni pisałem o skali, godzinach i kosztach. Dziś otwieram 4: jakość. Zacznę od rozróżnienia, na którym opiera się cała ta fala. Wskaźnik procesu mówi, że coś się odbyło, a wskaźnik wyniku mówi, co z tego wyszło. Teleporada odbyta to proces. Ciśnienie w normie to wynik.
Ustawa o jakości z 2023 r. działa, a Fundusz publikuje 63 wskaźniki z nazwą świadczeniodawcy. 51 z nich dotyczy szpitali, w tym 12 wskaźników śmiertelności i siedem rehospitalizacji. W podstawowej opiece zdrowotnej jest ich 8, w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej 4 i ani jeden z tych 12 nie należy do obszaru klinicznego. Wszystkie są procesowe. Mierzy się, ile razy coś się odbyło, nie co z tego wyszło.
W POZ i w AOS jest 0 wskaźników efektu zdrowotnego. Nie mierzy się ciśnienia w normie, wyrównanej HbA1c, wyszczepialności ani hospitalizacji możliwych do uniknięcia. Pomiar wyniku istnieje, tylko nie tam, gdzie leczy się większość ludzi. W szpitalach pomiar jest, ale brakuje w nim korekty o ciężkość przypadków, bez której szpital przyjmujący najcięższych wypada gorzej od tego, który ich nie przyjmuje.
Katalog wyniku w POZ to ciśnienie w normie, wyrównana HbA1c, wyszczepialność i hospitalizacje możliwe do uniknięcia. 20 do 25 mierników zamiast 8 procesowych. Da się je policzyć z danych już zbieranych. To nie jest nowy system. To zmiana listy w rozporządzeniu.
Ryzyko nazywam sam, zanim zrobi to ktoś inny. Pomiar bez korekty o ciężkość przypadków wywołuje selekcję pacjentów i grę wskaźnikami. To najlepiej udokumentowane ryzyko całego pomysłu. Dlatego korekta ryzyka jest warunkiem publikacji, a nie załącznikiem „kiedyś”.
W konsultacjach leży projekt rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie o wskaźnikach jakości, wydawany na delegacji z art. 4 ust. 2 ustawy o jakości. Złożyłem uwagę w konsultacjach. Wnoszę w niej o katalog wskaźników wyniku w POZ i w AOS, o korektę o ciężkość przypadków jako warunek publikacji i o udostępnianie wskaźników w formacie maszynowym. Uwagę składa każdy.
Dopiero komplet kosztu, wyniku i liczby usług jest informacją. Sam koszt bez jakości premiuje tanie leczenie o złym wyniku.
Źródła:
Raport PSOZ, rozdz. 7.1–7.2 — trzy segmenty, trzy statusy; rozdz. 7.7; tabela rekomendacji R3·POZ, R3·AOS, R3·SZP; rozdz. 10.3 — zabezpieczenia; rozdz. 13.4 — wehikuł: projekt rozporządzenia o wskaźnikach jakości w konsultacjach od 20.07.2026.
Ustawa o jakości w opiece zdrowotnej i bezpieczeństwie pacjenta z 2023 r.
NFZ, Wskaźniki jakości opieki zdrowotnej, edycja 2025.
Źródło: https://ilenazdrowie.pl
